Сомалидегі шайқас: Құтқару операциясы

Кіріспе

2001 жылғы Ридли Скотттың соғыс фильмі (АҚШ-тағы шығарылымы)
| экран уақыты = 144 минут
| ел = АҚШ, Ұлыбритания
| тіл = ағылшын тілі
| бюджет = $92 миллион
| кіріс = $173 миллион 2006 жылы фильмнің ұзартылған нұсқасы DVD форматында жарық көрді. Бұл нұсқаға қосымша сегіз минуттық кадрлар қосылып, экран уақыты 152 минутқа дейін артты. Бұл ұзартылған нұсқа 2019 жылдың 7 мамырында Blu-ray және 4K форматында шығарылды.

Сюжет

1992 жылы азаматтық соғыс салдарынан Сомалидің оңтүстігінде аштық кезінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі бейбітшілік сақтау мандатымен әскери операция жүргізуге рұқсат берді. Алайда 1993 жылы ЮНОСОМ II мен Могадишуде орналасқан Мохамед Фарах Айдидке адал жасақтар арасында қақтығыс басталды. Осыған жауап ретінде АҚШ президенті Клинтон, өзін президент деп жариялаған және Қызыл Кресттің азық-түлік жөнелтімдерін ұрлаған Айдиді ұстау үшін 3-ші батальон/75-ші Рейнджер полкінен, «Дельта» күшінің операторларынан және 160-шы SOAR ұшақ экипажынан құралған «Task Force Ranger» тобын Могадишоға жіберді. Могадишудің сыртында Рейнджерлер мен «Дельта» күші Айдидтің жасақтарына қару сатқан фракция басшысы Осман Али Аттоны ұстады. АҚШ Айдидтің екі ірі кеңесшісі – Омар Салад Елми мен Абди Хасан Авал Кейбдиді ұстауға операция жоспарлады. Операцияға дейін штаб-сержант Мэтью Эверсманн лейтенантының құрылысынан кейін Рейнджерлік тобының төртінші бөліміне алғашқы басшылық етті. Оның тобында жаңа 18 жасар жеке құрамдағы Тодд Блэкберн және бұрынғы кеңсе кызметкері, маман Джон Граймс болды. Операция басталды, «Дельта» күшінің операторлары мақсатты ғимараттың ішінде Айдидтің кеңесшілерін ұстады, ал Рейнджерлер мен жер конвойын сүйемелдеген тікұшақтар жиналған жасақтардан ауыр атқылауға түсті. Блэкберн «Black Hawk» тікұшағынан құлап, ауыр жарақат алды, сондықтан штаб-сержант Джефф Струкер басқаратын үш «Хамви» конвойдан бөлініп, Блэкбернді БҰҰ-ның Могадишу әуежайына қайтарды. Граймс РПГ жарылысынан аман қалғаннан кейін Эверсманның тобынан бөлініп қалды. Струкердің колоннасы кеткеннен кейін, басты офицер Клифтон «Элвис» Уолкотт ұшқышпен «Black Hawk Super Six One» тікұшағы зымырандық гранатамен атып түсірілді. Уолкотт пен оның орынбасар ұшқышы қаза тауып, екі экипаж басшысы жараланды, ал борттағы екі «Дельта» күшінің снайпері MH 6 «Little Bird» тікұшағымен қашып кетті, бірақ біреуі кейіннен жараларынан қайтыс болды. Жердегі күштер апат орнына қайта бағытталды. Жасақтар жол тосқауылдарын орнатып, подполковник Дэнни Макнайттың «Хамви» колоннасының аймаққа жетуіне және ауыр шығынға ұшырауына кедері келтірді. Осы уақытта Эверсманның тобының ішіндегі екі Рейнджер тобы апат орнына жетіп, қорғаныс периметрін құрды. Алайда, басты офицер Майкл Дюрант ұшқан «Super Six Four» тікұшағы да зымырандық гранатаға ұшырап, бірнеше блок қашықтықта құлады. Капитан Майк Стил басқаратын Рейнджер күштері қамалып, ауыр шығынға ұшырағандықтан, ешқандай жер күштері «Super Six Four» тікұшағына жетуге немесе «Super Six One» тікұшағын қорғап тұрған Рейнджерлерге көмектесе алмады. Екі «Дельта» күшінің снайпері – бірінші сыныптық Рэнди Шугарт және шебер-сержант Гэри Гордон тікұшақпен «Super Six Four» тікұшағының апат орнына қамтамасыз ету үшін жіберілді, онда олар Дюрантты әлі де тірі табады. Олардың батыл әрекеттеріне қарамастан, аймақ ақырында басып алынды, Гордон мен Шугарт қаза тауып, Дюрант тұтқындалды. Макнайттың колоннасы «Алты бірлік» тікұшағының апат орнына жетуден бас тартып, тұтқындар мен жараланғандармен бірге базаға оралды. Сарбаздар Рейнджерлерді және қаза тапқан ұшқыштарды эвакуациялау үшін қайта оралуға дайындалды, ал генерал-майор Гаррисон 10-шы тау дивизиясынан, соның ішінде Малайзия мен Пәкістанның бронетехникалық бөлімдерінен БҰҰ коалициясынан күш сұрады. Түн түскен кезде Айдидтің жасағы «Super Six One» тікұшағының апат орнындағы тұтқындалған американдықтарға шабуыл жасады. Ұлтшылдарды AH 6J «Little Bird» тікұшақтарынан жасалған атқылаулар мен ракеталық шабуылдармен түн бойы ұстап тұрды, осылайша 10-шы тау дивизиясының көмекші колоннасы американдық сарбаздарға жетуге мүмкіндік алды. Жарақат алғандар мен жараланғандар көліктермен эвакуацияланды, бірақ бірнеше Рейнджерлер мен «Дельта» күшінің сарбаздары Могадишу стадионындағы қауіпсіз аймаққа жету үшін апат орнынан жаяу жүгіруге мәжбүр болды. Мәтіндік эпилогта Дюрант 11 күн тұтқында болғаннан кейін босатылғаны айтылған; Гордон мен Шугарт Вьетнам соғысынан бері өлімнен кейін «Құрмет медалін» алған алғашқы сарбаздар болды, ал генерал Гаррисон миссияның нәтижесі үшін толық жауапкершілікті мойындап, 1996 жылдың тамызында Айдид өлтірілгеннен кейін зейнеткерлікке шықты.

In 1992, during the famine in southern Somalia induced by the civil war, the United Nations Security Council authorizes a military operation with a peacekeeping mandate. However, by 1993, conflict ensues between UNOSOM II and the Mogadishu based militia loyal to Mohamed Farrah Aidid. In response, U. S. President Clinton deploys Task Force Ranger—consisting of 3rd Battalion/75th Ranger Regiment, Delta Force operators, and flight crew of the 160th SOAR—to Mogadishu to capture Aidid, who has proclaimed himself president and steals Red Cross food shipments. Outside Mogadishu, Rangers and Delta Force capture Osman Ali Atto, a faction leader selling arms to Aidid's militia. The U. S. plans a mission to capture Omar Salad Elmi and Abdi Hassan Awale Qeybdiid, two of Aidid's top advisers. Prior to the mission, Staff Sergeant Matthew Eversmann receives his first command of Ranger Chalk Four after his lieutenant has a seizure. Members of his chalk include fresh 18 year old Private First Class Todd Blackburn and Specialist John Grimes, a former desk clerk. The operation begins, and Delta Force operators capture Aidid's advisers inside the target building while the Rangers and helicopters escorting the ground convoy take heavy fire from the rallying militia. Blackburn is severely injured when he falls from one of the Black Hawk helicopters, so three Humvees led by Staff Sergeant Jeff Struecker are detached from the convoy to return Blackburn to the UN held Mogadishu Airport. Grimes is separated from the rest of Eversmann's chalk after surviving an RPG explosion. Just after Struecker's column departs, Black Hawk Super Six One, piloted by Chief Warrant Officer Clifton "Elvis" Wolcott, is shot down by a rocket propelled grenade. Wolcott and his co pilot are killed, two crew chiefs are wounded, and two Delta Force snipers on board escape in an MH 6 Little Bird helicopter though one dies later from his wounds. The ground forces are rerouted to converge on the crash site. The militia erects roadblocks, preventing Lieutenant Colonel Danny McKnight's Humvee column from reaching the area and inflicting heavy casualties. Meanwhile, two Ranger chalks, including Eversmann's unit, reach the crash site and set up a defensive perimeter. However, another helicopter, Super Six Four piloted by Chief Warrant Officer Michael Durant, is also shot down by a rocket propelled grenade and crashes several blocks away. With the primary Ranger forces led by Captain Mike Steele pinned down and sustaining heavy casualties, no ground forces can reach Super Six Four or reinforce the Rangers defending Super Six One. Two Delta Force snipers, Sergeant First Class Randy Shughart and Master Sergeant Gary Gordon, are inserted by helicopter to secure Super Six Fours crash site, where they find Durant still alive. Despite their heroic actions, the site is eventually overrun, Gordon and Shughart are killed, and Durant is captured. McKnight's column relinquishes their attempt to reach Six Ones crash site and returns to base with their prisoners and the casualties. The men prepare to go back to extract the Rangers and the fallen pilots, and Major General Garrison asks for reinforcements from the 10th Mountain Division, including Malaysian and Pakistani armored units from the U. N. coalition. As night falls, Aidid's militia launches a sustained assault on the trapped Americans at Super Six Ones crash site. The militants are held off throughout the night by strafing runs and rocket attacks from AH 6J Little Bird helicopter gunships until the 10th Mountain Division's relief column is able to reach the American soldiers. The wounded and casualties are evacuated in the vehicles, but a few Rangers and Delta Force soldiers are forced to run on foot from the crash site to reach the Safe Zone at Mogadishu Stadium. A textual epilogue reveals Durant was released following 11 days of captivity; Gordon and Shugart became the first soldiers to receive the Medal of Honor posthumously since the Vietnam War, and General Garrison took full responsibility for the mission's outcome, retiring the day after Aidid was killed in August 1996.

Даму

"Black Hawk Down: Modern War Story" (1999) фильмін бейімдеу туралы идея режиссер Саймон Вестке тиесілі болды, ол Джерри Брукхаймерге фильмге құқықтарды сатып алып, Вестті режиссер етіп тағайындауды ұсынды. Вест "Lara Croft: Tomb Raider" (2001) жұмысынан шаршап, түсірілімнен бас тартты (кейін бұл шешіміне өкінгенін айтты). Ридли Скотт "Terminator 3: Rise of the Machines" (2003) жобасынан бас тарғаннан кейін режиссер болып тағайындалды. Кен Нолан сценарий авторы ретінде көрсетілді, ал басқалары авторлық құқығы көрсетілмеді: Марк Боуден өзінің кітабын бейімдеді, Стивен Гаган қайта жазу үшін шақырылды, Стивен Зайлиан мен Эзна Сэндс Гаган мен Ноланның жұмысын көп бөлігін қайта жазды, актер Сэм Шепард (MGen. Гаррисон) өзінің кейбір диалогтарын өзгертті, ал Эрик Рот Джош Хартнетт пен Эрик Бананың соңғы сөздерін жазды. Кен Нолан төрт ай бойы сценарийін қайта жазып, Гаган, Зайлиан және Боуденнің бұрынғы жұмысын өңдеді. WGA комитеті оны жеке сценарий авторы деп мойындады. Кітап қатысушылардың әңгімелерін драмалық түрде бейнелеуге негізделген, осы әңгімелер фильмнің негізі болды. SPC Джон Стеббинс "Джон Граймс" деген ойдан шығарылған кейіпкерге айналдырылды. Стеббинс 1999 жылы әскери сотта алты жасар қызын зорлағаны және зорлық-зомбылық жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Марк Боуденнің айтуынша, Пентагон, қоғамдық имиджге өте сезімтал болғандықтан, тарихи фактілерді өзгерту үшін бұл өзгерісті талап еткен. Боуден Брукхаймер сценарийді Ноланға бермес бұрын, сценарийдің алғашқы нұсқаларын жазды. Ұшқыш Майк Дюрант пен жасақшы Фиримби арасындағы әңгіме Боуденнің сценарий нұсқасынан алынған. Фильмнің ұзақтығын сақтау үшін кітаптағы 100 маңызды тұлға 39-ға дейін азайтылды. Фильмде сомалилік актерлер жоқ. Форт-Беннингтегі бір апталық рейнджерлер дайындығының соңғы күні, рейнджерлер рөлін сомдаған актерлерге есіктеріне сығарып жіберілген хаттар келді. Онда олардың тырысқандықтары үшін алғыс айтылып, "біздің оқиғамызды шындыққа сай айтуларыңызды" сұрады, хаттың авторы Могадишу шайқасында қаза болғандардың есімдерімен қол қойылған. Көптеген актерлер рөлдеріне дайындық жасаған сарбаздармен жақын қарым-қатынас орнатты. Актер Том Сайзмор: "Жаттығу лагерінде маған ең әсерлі болғаны – Рейнджерлердің серті болды. Менің ойымша, көптеген адамдар мұндай өзара адалдықты түсіне алмайды. Бұл 200 жақын досың бар сияқты, олардың әрқайсысы сен үшін өмірін беруге дайын". Фильмді Иорданияда түсіруді қарастырғанмен, Амман қаласы тым құрылысқан және теңізге шығу мүмкін емес екенін анықтады. Скотт пен өндіріс дизайнері Артур Макс бұрын "Gladiator" фильмінде жұмыс істеген Мароккоға жүгінді. Скотт шынайылық үшін қалалық ортаны артық көреді, сондай-ақ Мехдия қаласын таңдады.

Adapting Black Hawk Down: a Story of Modern War (1999) by Mark Bowden was the idea of director Simon West, who suggested to Jerry Bruckheimer that he should buy the film rights and let West direct. West felt too tired after working on Lara Croft: Tomb Raider (2001), so he decided to drop out (West later said that he regretted the decision). Ridley Scott was hired to direct the film after he decided to not work on Terminator 3: Rise of the Machines (2003). Ken Nolan was credited as screenwriter, and others contributed uncredited: Mark Bowden wrote an adaptation of his own book, Stephen Gaghan was hired to do a rewrite, Steven Zaillian and Ezna Sands rewrote the majority of Gaghan and Nolan's work, actor Sam Shepard (MGen. Garrison) rewrote some of his own dialogue, and Eric Roth wrote Josh Hartnett and Eric Bana's concluding speeches. Ken Nolan was on set for four months rewriting his script and the previous work by Gaghan, Zaillian, and Bowden. He was given sole screenwriting credit by a WGA committee. The book relied on a dramatization of participant accounts, which were the basis of the movie. SPC John Stebbins was renamed as fictional "John Grimes." Stebbins had been convicted by court martial in 1999 for the rape and forcible sodomy of his six year old daughter. Mark Bowden said the Pentagon, ever sensitive about public image, decided to alter factual history by requesting the change. Bowden wrote early screenplay drafts, before Bruckheimer gave it to screenwriter Nolan. The POW captor conversation, between pilot Mike Durant and militiaman Firimbi, is from a Bowden script draft. To keep the film at a manageable length, 100 key figures in the book were condensed to 39. The movie also does not feature any Somali actors. On the last day of their week long Army Ranger orientation at Fort Benning, the actors who portrayed the Rangers received letters slipped under their doors. It thanked them for their hard work, and asked them to "tell our story true", signed with the names of the men who died in the Mogadishu firefight. Many of the actors bonded with the soldiers who trained them for their roles. Actor Tom Sizemore said, "What really got me at training camp was the Ranger Creed. I don't think most of us can understand that kind of mutual devotion. It's like having 200 best friends and every single one of them would die for you". Although the filmmakers considered filming in Jordan, they found the city of Amman too built up and landlocked. Scott and production designer Arthur Max subsequently turned to Morocco, where they had previously worked on Gladiator. Scott preferred that urban setting for authenticity. and Mehdya.

Музыка

Black Hawk Down фильмінің музыкасын Ханс Циммер жазған, ол бұрын режиссер Скоттпен бірнеше фильмде, соның ішінде Thelma & Louise (1991) және Gladiator (2000) фильмдерінде ынтымақтастық еткен. Циммер музыканы "шығыс Африка ырғақтары мен дыбыстарын дәстүрлі синтезаторлық тәсілмен" үйлестірген әртүрлі музыканттармен бірлесіп жасады. Осы арқылы Циммер фильмнің атмосферасына сай келетін эксперименттік тәсілді бағалап, дәстүрлі композициядан бас тартты. "Мен оны фильмдегідей етуді қаладым", - деді Циммер. "Сондықтан мен өзім үшін топ жинап, студияға кіріп, картинаға қарап, зор күшпен ойнайтын болдық". Саундтрек альбомы 2002 жылғы 15 қаңтарда Decca Records компаниясы арқылы жарық көрді. Армия рейнджері Руди Шварц осы фильмде кеңесші болды.

Кассалық жинақ

Black Hawk Down 2001 жылғы Оскар сыйлығына ілікту үшін 2001 жылдың 28 желтоқсанында төрт кинотеатрда шектеулі көрсетілімге шықты. Ол алғашқы демалыс күндері 179 823 доллар таба алды, орташа есеппен бір кинотеатрға 44 956 доллардан келді. 2002 жылдың 11 қаңтарында көрсетілім 16 кинотеатрда кеңейтілді және апталық кірісі 1 118 003 долларға жетті, ал бір кинотеатрдың орташа күндік кірісі 9 982 долларды құрады. 2002 жылдың 18 қаңтарында фильм кең ауқымда көрсетілімге шықты, 3 101 кинотеатрда ашылып, алғашқы кең таралған демалыс күнінде 28 611 736 доллар таба алды, соның арқасында демалыс күнінің қорытындысы бойынша кассада бірінші орынды иеленді. Мартин Лютер Кинг мерекесі күні ашылған фильм 2002 жылдың 21 қаңтарындағы мереке күні 5 014 475 доллар таба алды, төрт күндік демалыс бойынша жалпы кірісі 33 628 211 долларға жетті. Бұрын Мартин Лютер Кинг мерекесі кезінде тек "Титаник" ғана одан көп ақша жинаған. Black Hawk Down фильмі кең көрсетілімге шыққан алғашқы үш аптасында кассада бірінші орынды сақтап тұрды. 2002 жылдың 14 сәуірінде, 15-ші аптасы аяқталғанда, фильм отандық кинопрокатта 108 638 746 доллар, шетелде 64 350 906 доллар жинады, ал әлем бойынша жалпы кірісі 172 989 651 долларға жетті.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында фильмге 175 шолу негізінде 77% мақұлдау көрсеткіші тіркелді, ал орташа бағасы 7.00/10 құрады. Сайттың сын тұжырымында: "Шығармашылық даму мен мәдени сезімталдық тұрғысынан кемшіліктері болғанымен, Black Hawk Down – Ридли Скоттың ұлы техникалық шеберлігімен көтерілген, соғыстың жанды, қарқынды суреті." Metacritic сайтында фильмге 100 балдық шкала бойынша 74 бал берілді, бұл 33 сыншының пікірлеріне сүйенген "жалпы алғанда жағымды пікірлер" дегенді білдіреді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмге A+ - F шкаласы бойынша "A−" бағасын берді. Chicago Sun-Times газетінің редакторы Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыз беріп, осындай фильмдер "көрермендерге соғысқа қатысқан жауынгерлердің нағыз өмірін түсінуге және оларға деген құрметті арттыруға көмектеседі, оларды ойын-сауыққа айналдырмайды" деді. Empire журналы фильмді "амбициялы, көркем безендірілген және қарқынды болғанымен, соғыс фильмінің жанрлық канондарын бұзуға батыл тапқан сирек туынды" деп сипаттады. USA Today газетінің журналисі Майк Кларк фильм "Американың элиталық "Дельта" күшінің жоғары кәсібилігін, тіпті 1993 жылғы Могадишу шайқасындағы күтпеген апатқа қарамастан, көрсетеді" деп жазды және Скоттың режиссерлік шеберлігін жоғары бағалады: "18 американдық сарбаздың қаза тапқан және 70-тен астам адамның жарақат алған қақтығысты бейнелеуде, стандартты соғыс фильміндегі кейіпкерлерді таныстыруға көп көңіл бөлмеуге болады. Бұл кемшілік деп есептелсе де, шын мәнінде ол артықшылық." Фильмнің мәдени мұрасы шағын болғанымен, медиа-сарапшылар американдықтардың соғысқа қатысты көзқарасын медиа қалай бейнелейтінін зерттеу арқылы академиялық тұрғыдан зерттелді. Newsweek журналының авторы Эван Томас бұл фильмін Джордж Буш президенттігінің ең маңызды мәдени туындыларының бірі деп санайды. Ол фильм соғысқа қарсы деп көрсетілгенімен, шын мәнінде соғысты қолдайтынын айтты: "Фильм ұятты жеңілісті көрсеткенімен, сарбаздар өз достары үшін өлуге дайын батырлар болып бейнеленді. Фильмде қатыгездікпен кісі өлтіру көріністері көрсетілгенімен, сонымен қатар батылдық, шыдамдылық және ар-ұяқ та бейнеленді. Жалпы әсері қозғаушы болды, тіпті аздап порнографиялық сипатта болғанымен, ол американдықтардың 9 қыркүйекке жасалған шабуылға кек алу үшін соғысқа қалауын күшейткендей көрінеді." Critical Studies in Media Communication журналында жарияланған мақаласында Стивен А. Клин фильмдегі соғыстың сенсациялық бейнеленуі көрермендерді фильмдегі сарбаздарды қолдауға, "америкалық әскери саясатты қолдаумен американдық сарбаздарға жеке қолдау көрсетуді шатастыруға" және "әскери интервенциялық саясатты ақтау мен оны жүзеге асыруға қатысты сыни пікірлерді жобауға" ынталандыратынын атап өтті.

On Rotten Tomatoes, the film has an approval rating of 77% based on 175 reviews, with an average rating of 7.00/10. The website's critical consensus reads, "Though it's light on character development and cultural empathy, Black Hawk Down is a visceral, pulse pounding portrait of war, elevated by Ridley Scott's superb technical skill." On Metacritic, the film has a weighted average score of 74 out of 100, based on reviews from 33 critics, indicating "generally favorable reviews". Audiences surveyed by CinemaScore gave the film an average grade of "A−" on an A+ to F scale. Roger Ebert of the Chicago Sun Times gave the film four stars out of four, saying that films like this "help audiences understand and sympathize with the actual experiences of combat troops, instead of trivializing them into entertainments." Empire magazine said that, though "ambitious, sumptuously framed, and frenetic, Black Hawk Down is nonetheless a rare find of a war movie which dares to turn genre convention on its head". Mike Clark of USA Today wrote that the film "extols the sheer professionalism of America's elite Delta Force—even in the unforeseen disaster that was 1993's Battle of Mogadishu," and praised Scott's direction: "in relating the conflict, in which 18 Americans died and 70 plus were injured, the standard getting to know you war film characterizations are downplayed. While some may regard this as a shortcoming, it is, in fact, a virtue". The film has had a small cultural legacy, which has been studied academically by media analysts dissecting how media reflects American perceptions of war. Newsweek writer Evan Thomas considered the movie one of the most culturally significant films of the George W. Bush presidency. He suggested that, although the film was presented as being anti war, it was at its core pro war: "though it depicted a shameful defeat, the soldiers were heroes willing to die for their brothers in arms The movie showed brutal scenes of killing, but also courage, stoicism and honor The overall effect was stirring, if slightly pornographic, and it seemed to enhance the desire of Americans for a thumping war to avenge 9/11." Stephen A. Klien, writing in Critical Studies in Media Communication, argued that the film's sensational rendering of war encouraged audiences to empathize with the film's pro soldier leitmotif, to "conflate personal support of American soldiers with support of American military policy," and to discourage "critical public discourse concerning justification for and execution of military interventionist policy."

Марапаттар

"Black Hawk Down" төрт "Оскар" сыйлығына үміткер болды: ең үздік режиссер (жеңіліс "Аңғажайып Ақылға" фильміне), ең үздік операторлық жұмыс (жеңіліс "Сақиналардың Иесі: Сақиналар серігі" фильміне) және ең үздік дыбыс пен ең үздік монтаж үшін екі "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. "BAFTA" сыйлығына үш номинация алды: ең үздік операторлық жұмыс, ең үздік дыбыс және ең үздік монтаждау.

Black Hawk Down received four Academy Award nominations for Best Director (lost to A Beautiful Mind) and Best Cinematography (lost to The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring) and won two Oscars for Best Sound and Best Film Editing. It received three BAFTA Award nominations for Best Cinematography, Best Sound and Best Editing. Award Category Nominee Result Academy Awards Best Director Ridley Scott Best Cinematography Slawomir Idziak Best Film Editing Pietro Scalia Best Sound Michael MinklerMyron NettingaChris Munro BAFTA Award Best Cinematography Slawomir Idziak Best Editing Pietro Scalia Best Sound Chris MunroPer HallbergMichael MinklerMyron NettingaKaren Baker Landers AFI Award Cinematographer of the Year Slawomir Idziak Director of the Year Ridley Scott Editor of the Year Pietro Scalia Movie of the Year Jerry BruckheimerRidley Scott Production Designer of the Year Arthur Max NBR Award Top Ten Films Saturn Award Best Action/Adventure/Thriller Film Best DVD Special Edition Release Eddie Award Best Edited Feature Film – Dramatic Pietro Scalia ADG Excellence in Production Design Award Contemporary Film Keith PainMarco TrentiniGianni GiovagnoniCliff RobinsonPier Luigi BasileIvo HusnjakArthur Max Harry Award Golden Reel Award Best Sound Editing – Dialogue and ADR in a Feature Film Per HallbergKaren Baker LandersChris JargoMark L. ManginoChris Hogan Best Sound Editing – Effects & Foley, Domestic Feature Film Per HallbergKaren Baker LandersCraig S. JaegerJon TitleChristopher AssellsDino DimuroDan HegemanMichael A. ReaganGregory HainerPerry RobertsonPeter StaubliBruce TanisMichael HertleinSolange S. Schwalbe Plus Camerimage Golden Frog Slawomir Idziak Cinema Audio Society Award Outstanding Sound Mixing for Motion Pictures Michael MinklerMyron NettingaChris Munro Directors Guild of America Award Outstanding Directorial Achievement in Motion Pictures Ridley Scott Golden Trailer Award Best Drama Trailer Park, Inc. MTV Movie Award Best Movie Best Action Sequence First helicopter crash Phoenix Film Critics Society Award Best Acting Ensemble Eric BanaEwen BremnerWilliam FichtnerJosh HartnettJason IsaacsEwan McGregorSam ShepardTom Sizemore Best Cinematography Slawomir Idziak Best Film Editing Pietro Scalia Teen Choice Award Choice Movie Actor: Action/Drama Josh Hartnett Choice Movie: Action/Drama World Soundtrack Award Best Original Soundtrack of the Year Hans Zimmer Soundtrack Composer of the Year Writers Guild of America Award Best Screenplay Based on Material Previously Produced or Published Ken Nolan ASCAP Award Top Box Office Films Hans Zimmer (also for The Ring) DVD Exclusive Award Best Overall DVD, New Movie (Including All Extra Features) Charles de Lauzirika (Deluxe Edition)

Сыйлық | Санат | Үміткер | Нәтиже
------- | -------- | -------- | --------
"Оскар" | Ең үздік режиссер | Ридли Скотт | Жеңіліс
| Ең үздік операторлық жұмыс | Славомир Идзяк | Жеңіліс
| Ең үздік монтаж | Пьетро Скалия | Жеңіс
| Ең үздік дыбыс | Майкл Минклер, Майрон Неттинга, Крис Манро | Жеңіс
"BAFTA" | Ең үздік операторлық жұмыс | Славомир Идзяк |
| Ең үздік монтаж | Пьетро Скалия |
| Ең үздік дыбыс | Крис Манро, Пер Халлберг, Майкл Минклер, Майрон Неттинга, Карен Бейкер Ландерс |
AFI сыйлығы | Жыл операторы | Славомир Идзяк |
| Жыл режиссері | Ридли Скотт |
| Жыл монтажшысы | Пьетро Скалия |
| Жыл фильмі | Джерри Брукхаймер, Ридли Скотт |
| Жыл суретші-қоюшысы | Артур Макс |
NBR сыйлығы | Он үздік фильм |
Saturn сыйлығы | Ең үздік әрекет, шытырман оқиға, триллер фильмі |
| Ең үздік DVD арнайы басылымы |
Eddie сыйлығы | Ең үздік монтаждалған көркем фильм – драма | Пьетро Скалия |
ADG сыйлығы | Заманауи фильм | Кит Пейн, Марко Трентини, Джанни Джованьони, Клифф Робинсон, Пьер Луиджи Базиле, Иво Хусняк, Артур Макс |
Harry сыйлығы |
Golden Reel сыйлығы | Ең үздік дыбыс монтаждау – диалог және ADR көркем фильмде | Пер Халлберг, Карен Бейкер Ландерс, Крис Жарго, Марк Л. Мангино, Крис Хоган |
| Ең үздік дыбыс монтаждау – эффектілер және фоли, отандық көркем фильм | Пер Халлберг, Карен Бейкер Ландерс, Крейг С. Йегер, Джон Тайтел, Кристофер Асселс, Дино Димуро, Дэн Хегеман, Майкл А. Рейган, Грегори Хейнер, Перри Робертсон, Питер Стаубли, Брюс Танис, Майкл Хертлейн, Соланж С. Швальбе |
Camerimage сыйлығы | Алтын Бақа | Славомир Идзяк |
Cinema Audio Society сыйлығы | Фильмдер үшін ең үздік дыбыс жарастыру | Майкл Минклер, Майрон Неттинга, Крис Манро |
Directors Guild of America сыйлығы | Фильмдердегі ең үздік режиссерлік жетістік | Ридли Скотт |
Golden Trailer сыйлығы | Ең үздік драма | Trailer Park, Inc. |
MTV Movie сыйлығы | Ең үздік фильм |
| Ең үздік әрекеттік сахна | Бірінші тікұшақтың құлауы |
Phoenix Film Critics Society сыйлығы | Ең үздік актерлік ансамбль | Эрик Бана, Эвен Бремнер, Уильям Фихтнер, Джош Хартнетт, Джейсон Айзекс, Юэн Макгрегор, Сэм Шепард, Том Сайзмор |
| Ең үздік операторлық жұмыс | Славомир Идзяк |
| Ең үздік монтаж | Пьетро Скалия |
Teen Choice сыйлығы | Таңдаулы фильм актері: әрекет/драма | Джош Хартнетт |
| Таңдаулы фильм: әрекет/драма |
World Soundtrack Award | Жылдың ең үздік түпнұсқа саундтрегі | Ханс Циммер |
| Жылдың саундтрек композиторы |
Writers Guild of America сыйлығы | Бұрын жасалған немесе жарияланған материалға негізделген ең үздік сценарий | Кен Нолан |
ASCAP сыйлығы | Ең табысты кассалық фильмдер | Ханс Циммер (сонымен қатар "Зіл" үшін) |
DVD Exclusive сыйлығы | Ең үздік DVD, жаңа фильм (барлық қосымша мүмкіндіктерді қоса) | Чарльз де Лаузирика (Deluxe Edition)

Қайшылықтар мен қателіктер

"Black Hawk Down" фильмі жарық көргеннен кейін, Калифорниядағы Сомали Әділеттілігін Қорғау Орталығы (SJAC) сомалилерді қатыгез және адамдыққа жатпайтын бейнелегенін айыптап, оны бойкоттауға шақырды. Миннесотадағы SJAC та фильмді сомалилерді "бір-бірін атып жатқан жабайы жандар" ретінде көрсеткені үшін бойкотқа шақырды. Радио сұхбатында рейнджер PVT ролін сомдаған Брендан Секстон фильмнің кинотеатрларда көрсетілген нұсқасы түпнұсқа сценарийде баяндалған нұсқадан айтарлықтай ерекшеленетінін айтты. Оның сөзіне қарағанда, Сомалидегі соғыстың қатыгездігі мен олардың миссиясының нақты мақсаты туралы АҚШ-қа қиын сұрақтар қоятын көптеген сахналар алып тасталған. The New York Times газетінде жарияланған рецензиясында киносыншы Элвис Митчелл фильмнің "кейіпкерлерді жасамауына" наразылық білдіріп, фильмнің "мұңды сахналаған расизммен" толы екенін айтты. Entertainment Weekly және Philadelphia Weekly газеттерінің киносыншылары Оуэн Глейберман мен Шон Бернс фильмнің нәсілшілдік көзқарастың нәтижесі екенін айтты. Американдық киносыншы Уилер Уинстон Диксон фильмнің "мотивация мен кейіпкерлердің болмауынан" алаңдады және американдық көрермендер фильмді "патриотизмге мадақ" деп қабылдаса, басқа көрермендер оны "қасақана жауырықшалық әрекет" деп қабылдауы мүмкін екенін айтты. Дегенмен, Диксон фильмнің "керемет пиротехникалық эффектілері мен оған сай шебер монтажына" жоғары баға берді. Фильмнің продюсері Джерри Брукхаймер "O'Reilly Factor" бағдарламасында бұл сынға келіспеді, оны Голливудтың либералды көзқарастарына байланысты саяси дұрыстыққа еске салғандай болды. Сомали азаматтары фильмде сомалилерді сомдаған африкалық актерлердің Африка мүйізінің ерекше мәдени ерекшеліктеріне ұқсамағанын, ал олардың сөйлейтін тілі сомали халқының афроазиялық тіліне ұқсамайтынын айтады. Олар сомали мәдениетінің шынайылығының жетіспеуі Сомалидегі өмірдің тонын, мінезін және рухын көрсете алмайтынын мәлімдеді. Фильмде сомалилік актерлер қолданылмады. Могадишудегі кинотеатрда фильмнің пираттық көшірмесін көруге келген сомалилер фильмде американдықтардың жүздеген, тіпті мыңдаған бейбіт азаматтар мен балалардың өліміне назар аударылмағанын айтты. BBC телеарнасына берген сұхбатында фракция басшысы Осман Али Атто фильмнің көптеген аспектілерінің шындыққа сай келмейтінін айтты. Али Атто өзінің кейіпкерінің бейнесіндегі кейбір бөлшектерге қарсы шықты, актер оған мүлдем ұқсамағанын, оның темекі шеккенін немесе сырғаларын таққанын айтты. Бұл мәліметтерді кейіннен SEAL Team Six снайпері Говард Э. Васдин 2012 жылғы естеліктерінде растады. Васдин фильмдегі кейіпкер оның тұтқындаушыларын мазақтағанына қарамастан, шындығында Аттоның Васдин мен оның әріптестерін ұстауға емес, өлтіруге жібергеніне алаңдағанын айтты. Ато жоба туралы кеңес алғанын немесе оның келбетін пайдалануға рұқсат сұрағанын жоққа шығарды, сондай-ақ оның тұтқындалуын көрсететін фильмдегі бірнеше қателіктер бар екенін мәлімдеді.

Soon after Black Hawk Downs release, the Somali Justice Advocacy Center (SJAC) in California denounced what they felt was its brutal and dehumanizing depiction of Somalis and called for its boycott. The SJAC in Minnesota called for a boycott of the film for its portrayal of Somalis as "savage beasts shooting each other." In a radio interview, Brendan Sexton, who portrayed ranger PVT. Richard "Alphabet" Kowalewski, said the version of the film which made it onto theater screens significantly differed from the one recounted in the original script. According to him, many scenes asking hard questions of the US regarding the violent realities of war and the true purpose of their mission in Somalia were cut. In a review featured in The New York Times, film critic Elvis Mitchell expressed dissatisfaction with the film's "lack of characterization" and opined that the film "reeks of glumly staged racism". Owen Gleiberman and Sean Burns, the film critics for Entertainment Weekly and the alternative newspaper Philadelphia Weekly, respectively, echoed the sentiment that the depiction was racist. American film critic Wheeler Winston Dixon also found the film's "absence of motivation and characterization" disturbing, and wrote that while American audiences might find the film to be a "paean to patriotism", other audiences might find it to be a "deliberately hostile enterprise"; nevertheless, Dixon lauded the film's "spectacular display of pyrotechnics coupled with equally adroit editing." Jerry Bruckheimer, the film's producer, rejected these criticisms on The O'Reilly Factor, putting them down to political correctness in part due to Hollywood's liberal leanings. Somali nationals say that the African actors chosen to play the Somalis in the film do not resemble the culturally unique features of the Horn of Africa, nor does the language they communicate in sound like the Afro Asiatic tongue spoken by the Somali people. They also state that the abrasive way lines are delivered and lack of authenticity regarding Somali culture fails to capture the tone, mannerisms, and spirit of actual life in Somalia. No Somali actors were used in the movie. Somalis attending a screening of a pirated copy of the film at a theater in Mogadishu said the film ignored the deaths of hundreds, if not thousands, of civilian adults and children caused by the Americans. In an interview with the BBC, the faction leader Osman Ali Atto said that many aspects of the film are factually incorrect. Taking exception with the ostentatious depiction of his character, Ali Atto claimed he looks nothing like the actor who portrayed him, nor that he smoked cigars or wore earrings. These details were later confirmed by SEAL Team Six sniper Howard E. Wasdin in his 2012 memoirs. Wasdin also indicated that while the character in the movie ridiculed his captors, in reality, Atto seemed concerned that Wasdin and his men had been sent to kill rather than apprehend him. Atto additionally stated that he had not been consulted about the project, nor was he approached for permission to use his likeness, and that the film sequence re enacting his arrest contained several inaccuracies:

Кейіннен Пәкістан президенті болған генерал Первез Мушарраф та фильм жасаушыларды пәкістандық сарбаздардың еңбегін бағаламағаны үшін айыптады. Мушарраф өзінің "От желісінде: естеліктер" атты автобиографиясында былай деп жазды:

Пәкістандық әскерлердің қиын жағдайларда көрсеткен керемет еңбегі БҰҰ-да жақсы белгілі. Өкінішке орай, "Black Hawk Down" фильмі Сомалидегі Малайзия мен Пәкістанның рөлін елемеді. АҚШ әскерлері Могадишоның Мадина базары ауданында тұтқындалғанда, оларды Пәкістан армиясының жетінші шекаралық полкі құтқарып алды. АҚШ әскерлерінің батырлығына қарамастан, біз де, тіпті одан да көп құрметке лайықпыз; бірақ фильм жасаушылар оқиғаға тек американдықтар қатысқандай бейнеледі.

"Соғыс аяқталғанын өлілер ғана көреді" деген сөз бар.

Фильм "Соғыстың соңына өлілер ғана куә болды" деген цитатамен басталады, бірақ бұл цитата Платонға дұрыс емес жатқызылған. Зерттеулер көрсеткендей, бұл цитата алғаш рет Джордж Сантаянаның еңбектерінде пайда болған.