Кіріспе

Америка актрисасы (1903–1986)

Уна Меркель (10 желтоқсан 1903 – 2 қаңтар 1986) – американдық сахна, кино, радио және теледидар актрисасы. Меркель Кентукки штатында дүниеге келді және 1920 жылдары Нью-Йоркте сахнада өнер көрсетті. 1930 жылы Голливудқа барып, танымал киноактриса атанды. Оның ең белгілі екі рөлі «42-ші көше» және «Destry Rides Again» фильмдеріндегі рөлдері. Ол 1956 жылы «Тони» сыйлығын жеңіп алды және 1961 жылы «Оскар» сыйлығына ие болды.

Өмір және мансап

Меркель Кентукки штатының Ковингтон қаласында Бесси (туған тегі Фарес) мен Арно Меркельдің отбасында дүниеге келді. Балалық шағында әкесінің саяхатшы сатушы болғандықтан, Оңтүстік АҚШ-тың көптеген қалаларында тұрды. 15 жасында ата-анасымен Филадельфияға көшті. Олар Нью-Йоркке қоныстанғанға дейін шамамен бір жылдай сол жерде тұрды, онда Альвиен драмалық өнер мектебінде оқыды. Актриса Лилиан Гишке өте ұқсағандықтан, Меркельге «Дүниелік көлеңкелер» атты нұсқаусыз фильмде Гиштің кіші қарындасы рөлі ұсынылды. Бірақ фильмнің қаржысы таусылып, аяқталмады. Меркель бірнеше нұсқаусыз фильмде ойнады, олардың бірнешеуі Ли Брэдфорд корпорациясы үшін түсірілді. Ол сондай-ақ Ли де Форест өзінің Phonofilm дыбыспен фильм процесінде түсірген «Love's Old Sweet Song» (1923) екі бөлімді фильмінде де ойнады, онда Луи Вольхайм мен Хелен Вейр рөл сомдады. Фильмдерде үлкен із қалдырмаған Меркель театрға бет бұрып, Бродвейдегі бірнеше маңызды қойылымдарда жұмыс істеді. Оның ең үлкен жетістігі «Кокет» (1927) фильмінде болды, онда оның кумирі Хелен Хейс ойнады. Белгілі режиссер Д.У. Гриффит оны Голливудқа шақырып, «Абрахам Линкольн» (1930) фильмінде Энн Ратледж рөлін ойнады, соның арқасында Меркель дыбысты фильмдерде үлкен жетістікке қол жеткізді. 1930-жылдары ол көптеген фильмдерде танымал екінші рөлде ойнады, көбінесе Жан Харлоу, Кэрол Ломбард, Лоретта Янг және Элеонора Пауэлл сияқты актрисаларға қолдау көрсетіп, кейіпкердің жақын досы рөлін сомдады. Меркель Kewpie қуыршағына ұқсас келбетімен, күшті оңтүстік акцентімен және өткір сөздерімен танымал болды. Ол 1931 жылғы «Мальталық соқыр» фильмінің түпнұсқа нұсқасында Сэм Спейдтің хатшысын ойнады. Меркель 1932 жылдан 1938 жылға дейін Metro Goldwyn Mayer компаниясымен келісімшарт жасады, жылына 12 фильмге дейін түсірілді, көбінесе басқа студияларға жалға берілді. Ол сондай-ақ Джек Бенни, Гарольд Ллойд, Франшот Тоун және Чарльз Баттерворт сияқты актерлермен бірге басты рөлде ойнады. «42-ші көшеде» (1933) Меркель көшедегі шоу-қыз рөлін ойнады. «Shuffle Off to Buffalo» әнінде Меркель мен Джинджер Роджерс мына шумақты орындады: «Неке – ақмақшылық. Ол бір жылдың ішінде алимент талап етеді./ Дегенмен олар буффалоға шалғып барады». Меркель 1934 және 1952 жылдары «Шат жесір» фильмдерінің екі нұсқасында да әртүрлі рөлдерде ойнады. Ол «Жақсы ескі соук» (1937) фильмінде Уоллес Бири мен Тед Хилимен бірге екінші рөлде ойнады, сол жылы Хили таңсық жағдайда қайтыс болды. Оның ең танымал рөлдерінің бірі – «Дестри Райдс Агейн» (1939) комедиялық фильміндегі Лили Белл кейіпкері, ол Френчимен (Марлен Дитрих) күйеуінің шалбары үшін әйгілі «мысық шайқасына» қатысады, оны Френчи алдағы ойын арқылы жеңіп алады. 1940 жылы «Банк Дик» фильмінде В.С. Филдс кейіпкерінің үлкен қызы Эгберт Соузе рөлін ойнады. Оның кинодағы мансабы 1940-жылдары төмендеді, бірақ ол кішігірім қойылымдарда және радиода «Ұлы Гилдерслив» сериалында Аделина Фэйрчайлд рөлінде жұмысын жалғастырды. 1950 жылы ол Уильям Бендикспен бейсбол комедиясында ойнады, ол күтпеген сәттілікке ие болды. Ол аналар мен қыз ағаларды сомдайтын орта жастағы әйел ретінде қайта оралды және 1956 жылы Бродвейдегі «The Ponder Heart» рөлі үшін Тони сыйлығын жеңіп алды. Ол 1959 жылы MGM компаниясының «Жынысу ойыны» фильмінде Пол Дугластың кейіпкерінің әйелі және Дебби Рейнольдстың кейіпкерінің анасы рөлін ойнады, сондай-ақ 1961 жылы «Жаз және түтін» фильміндегі үздік екінші пландағы әйел актерлік рөлі үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Ол сондай-ақ 1961 жылы Уолт Диснейдің «Ата-аналар тұзағы» комедиясында Брайан Киттің кейіпкерінің үй шаруасындағы қызметшісі Вербена рөлінде ойнады. Оның соңғы фильмдік рөлі – Элвис Преслимен бірге түсірілген «Спинут» (1966) фильмінде.

Жеке өмір

1945 жылдың 5 наурызында Меркельдің Нью-Йорк қаласындағы пәтерінде бірге тұратын анасы Бесси өз-өзіне у газбен құтылуға тырысып, қайтыс болды. Меркель ас үйде анасы қосып қалған бес газ шоғынан уланып, жатын бөлмесінде есінен танып жатыр. 1952 жылдың 4 наурызында, анасы қайтыс болғаннан шамамен жеті жыл өткен соң, Меркель ұйықтау дәрісін көп мөлшерде ішіп алды. Меркель өмір бойы методист дінін ұстанды.

Неке

Меркель бір рет үйленген және балалары болған емес. Ол 1932 жылы «Солтүстік Америка авиациясы» компаниясының басқарушысы Рональд Л. Бурлаға үйленді. 1944 жылдың сәуір айында олар бөлісіп кетті. Меркель 1946 жылдың 19 желтоқсанында Майамиде ажырасуға өтініш берді, және ол 1947 жылдың наурыз айында мақұлданды.

Өлім

1986 жылы 2 қаңтарда Меркель Лос-Анджелесте 82 жасында қайтыс болды. Ол Кентукки штатының Форт-Митчелл қаласындағы Хайленд зиратында, ата-анасы Арно мен Бесси Меркельдің қабірінің жанына жерленген. Уна Меркель киноиндустриясына қосқан үлесі үшін Голливуд Даңқ аллеясында (6230 Голливуд бульвары) жұлдызымен құрметтелген. 1991 жылы оның туған қаласы Ковингтонда оған арналған тарихи белгі орнатылды.

Теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескермелер1952 Төрт жұлдызды сарай Роза Бартон "Менің әйелім Джеральдин"1953 Шлиц жұлдыздар театры "Сағат сақшысы"1953 Зергердің көрмесі "Маймылдың табаны"1953 Уиллис театры Бен Хекттің "Қала әңгімелері" "Жаңбырдағы керемет"1954 Westinghouse Studio One Парсис МакХью "Екі кішкентай күміс шегір"1955 Крафт теледидары "Көліктерге қош келдіңіз"1956 Терри Конвейді шақыру Пэрл МакГрат Телефильм1957 Playhouse 90 Луиз Хогланд "Гриер ісі"1957 Қызыл Скелтон шоуы Миссис Ван Уайк "Фредди және көмекші"1957 Климакс! Мод "Қызыл бөлменің құпиясы"1958 DuPont Айдың шоуы Аладдиннің анасы "Коул Портердің 'Аладдин'"1958 АҚШ болат сағаты "Шын және от"1962 Нағыз Маккойлар Миссис Гейлорд "Жаңа үй шаруашылығы"1963 Билл Дана шоуы Миссис Хаттен "Покер ойыны"1963–1965 Бёрк заңы Клара Лавлейс / Миссис Томас Барретт / Мисс Саманта Картье 3 эпизод1964 Кара Уильямс шоуы Амелия Хофстеттер "Амелия Хофстеттер, үйге қайтыңыз"1964 Дестри Грэнни Фаррелл "Заң және тәртіп күні"1968 Мен тыңшы Алма тәте "Үйге сот"