Оңтүстік АҚШ-тағы Krystal жедел тамақ желісі

Кіріспе

АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы жылдам тағам бургерлер желісі

Кристал – штаб-пәтері Дунвудиде (Джорджия штаты) орналасқан, оңтүстік-шығыс АҚШ және Пуэрто-Рикодағы мейрамханалары бар американдық аймақтық жылдам тағам мейрамханалар желісі. Ол кішкентай, шаршы пішіндес гамбургерлерімен, оңтүстік-шығыстан басқа аймақтарда "слайдер" деп аталатынымен және буда қуырылған пиязбен дайындалғандарымен танымал. Krystal 1932 жылдан бері орналасқан Теннесси штатының Чаттануга қаласынан штаб-пәтерін 2013 жылдың басында Атланта маңындағы Данвудиге көшірді.

Тарих

1932 жылғы 24 қазанда Теннесси штатының Чаттануга қаласында Ұлы депрессияның алғашқы жылдарында кәсіпкер Роди Давенпорт-кіші және серіктесі Дж. Гленн Шеррилл тіпті ауыр экономикалық қиындықтарда да "Адамдар тазалығына назар салынған, сыпайы қызмет көрсетілетін және мүмкіндігінше арзан бағада жақсы тамақтана алатын мейрамхананы жақсы көреді" деген теорияны қалыптастырды. Ресторанның алғашқы тұтынушысы Френч Дженкинс алты "Кристал" және бір кесе кофеке тапсырыс берді, барлығы 35 центке (қазіргі шақта 6,17 доллар) тең болды, осылайша олардың теориясының дұрыс екенін дәлелдеді. Давенпорт өзінің жеке кәсібін бастамас бұрын Чикагодағы White Castle мейрамханаларын аралап, табысты ерекшеліктерін жазып алды. Давенпорт пен Шеррилл алғашқы "Кристал" мейрамханасын Чаттанугадағы 7-ші және Черри көшелерінің қиылысында ашты. Бірінші "Кристал" Чикагода құрастырылған модульдік ғимарат болды және соңғы орнату үшін Чаттанугаға жеткізілді. Қазірге дейін жұмыс істеп тұрған ең көне "Кристал" Чаттануганың Солтүстік жағалауындағы Чероки бульварында орналасқан. "Кристал" АҚШ-тағы жетінші немесе сегізінші ең көне гамбургер желісі (ең көнесі - White Castle) және Оңтүстіктегі ең көнесі болып табылады. Компанияның аңызына сәйкес, "Кристал" атауының шығуына байланысты, Давенпорт пен оның әйелі тау жолымен келе жатқанда Мэри МакГи Давенпорт тасбақа пішіндес әшекейлі шарды көрді. Осы әшекейге қарап тұрып, Мэри Давенпорт тазалықтың концепцияның негізгі қағидасы екенін ескере отырып, мейрамхананы "кристалдай таза" деп атау керек екенін айтты, бірақ "К" әрпін қосып, есімге өзгешелік енгізуді ұсынды. 2013 жылы жүргізілген жеті жылдам тамақ желісінің зерттеуі бойынша, "Кристал" мейрамханаларының автокөлік арқылы қызмет көрсетуі ең баяу болды, күтудің орташа уақыты 218 секундты құрады. Дегенмен, тапсырыстарды орындау дәлдігі тұрғысынан бұл желі ең жақсы көрсеткіштерді көрсетті. 1950 жылдары торт тәрізді пончиктер таңғы ас ретінде және десерт ретінде ұсынылды. 1970 жылдан 1986 жылға дейін "сүйекпен" қайнатылған тауық және қосымша гарнирлер сатылды. Кейде бұл тағамдар гамбургерлік мейрамханаларға қосымша бөлімшелер арқылы сатылатын. "Кристалдың" бөлімшесі "DavCo" 1960 жылдан 2017 жылға дейін "Wendy's" франшизаларын басқарды, содан кейін франшизалар "Wendy's" компаниясымен қайта сатып алынып, "NPC International" компаниясына сатылды. 1983-1988 жылдар аралығында "DavCo" сондай-ақ "Po' Folks" отбасылық мейрамханалар желісін басқарды.

Founded on October 24, 1932, in Chattanooga, Tennessee, during the first years of the Great Depression, entrepreneur Rody Davenport Jr. and partner J. Glenn Sherrill theorized that even in a severe economic upheaval, "People would patronize a restaurant that was kept spotlessly clean, where they could get a good meal with courteous service at the lowest possible price." The restaurant's first customer, French Jenkins, ordered six "Krystals" and a cup of coffee, all for the price of 35¢ ($6.17 in today's dollars), thus proving their theory true. Davenport had visited Chicago's White Castle restaurants, taking notes of successful features, before setting forth on his own venture. Davenport and Sherrill set up the first Krystal at the corner of 7th and Cherry Streets in Chattanooga. The first Krystal was a modular building constructed in Chicago and shipped to Chattanooga for final installation. The oldest Krystal still in operation is located on Cherokee Boulevard in Chattanooga's Northshore District. Krystal is the seventh or eighth oldest hamburger chain in the United States (the oldest being White Castle) and the oldest in the South. Regarding the origins of the Krystal name, company legend states that Davenport and his wife were riding down a mountain road when Mrs. Mary McGee Davenport saw a lawn ornament in the shape of a crystal ball. While gazing at the lawn ornament, Mrs. Davenport commented that since Davenport and Sherrill felt cleanliness was a cornerstone of the concept, they should name the restaurant Crystal for "clean as a crystal" yet with a "K" to add a little twist. A 2013 study of seven fast food franchises found that service at Krystal drive throughs was the slowest, with an average wait time of 218 seconds. It was, however, the most accurate in terms of fulfilling orders. In the 1950s, cake doughnuts were served as a breakfast and dessert item. From about 1970 until 1986, "bone in" kettle fried chicken and related sides were offered. These items were sometimes sold from a stand alone addition to the hamburger restaurants. DavCo, a division of Krystal, operated Wendy's franchises from the 1960s until 2017, when the franchises were bought back by Wendy's and sold to NPC International. Between 1983 and 1988, DavCo also operated the Po' Folks family restaurant chain.

Ағымдағы іс-әрекет

Компанияның меншігіндегі және франчайзингтік «Кристал» мейрамханалары Алабама, Флорида, Джорджия, Кентукки, Луизиана, Миссисипи, Оңтүстік Каролина, Теннеси және Арканзас штаттарында жұмыс істейді. «Кристал» бірнеше жыл бойы Техаста да бірнеше мейрамхананы басқарған. Ол көбінесе солтүстікте орналасқан «Ақ қамал» мейрамханалар тізбегімен салыстырылады. Оңтүстік-Орталық Кентукки және Теннеси штатының Нэшвилл қалаларынан басқа, екі мейрамхананың нарық аймақтары көбінесе үстіртпейді. «Кристал» 1932 жылдан 2013 жылға дейін Чаттанугадағы корпоративтік штаб-пәтерін сақтап келді және 2012 жылдан бастап «Аргонн Капитал Тобына» тиесілі болды. 2020 жылы «Форрест Инвестмент Груп ЛЛК» және оның операциялық серіктесі «Golden Child Holdings» «Кристалды» сатып алғанда иелігі аяқталды. 1990 жылдардың соңында «Кристал» банкроттықтан шығып, активтерді сату арқылы негізін қалаушы отбасылардың мұрагерлерінен көпшілік меншікке көшкен. 1990 жылдардың соңындағы «Кристалдың» құрылымдық өзгерістер мен белгісіздік кезеңі клиенттердің қанағаттануының артуымен және мәзірдің жаңаруымен сәтті жаңаруға әкелді. «Port Royal Holdings, Inc.» 1997 жылдан 2012 жылға дейін тізбекке ие болды, 2002 жылы тізбекті 11 штатта 420-дан астам орынға дейін кеңейтті, содан кейін ондаған орындарды қысқартып, жапты. 2011 жылы он жаңа орын ашылды, 2012–2013 жылдары тағы 11-і, ал 2014 жылы Оңтүстік-Шығыста тағы 25 орын ашу жоспарланған. «Кристалдың» өнімдерінің негізі – буланған нанмен, кескен пиязбен, тұршымен және горчицамен бірге берілетін шаршы пішіндес гамбургерлік слайдер, осылар жиынтығы «Кристал» деп аталады. Менюде «көк бүйректер» деп аталатын кішкентай хот-догтар да бар. Желідегі асханаларға үлкенірек бургерлер де қосылды, мысалы, 100% «Ангус» етінен жасалған «Big Angus Burger». «Кристал» әртүрлі таңғы ас менюімен танымал, оған тапсырыс бойынша жасалған таңғы ас, ет және жұмыртқа сэндвичтері, бисквиттер және басқа да тағамдар кіреді. Таңғы асқа ең танымал тағамдардың бірі – «Scrambler», оның құрамында қабатталған жұмыртқа, шұжық, ұнтақталған жүгері және сыр бар, олар пенополистирол стақанда беріледі. «Scrambler-дің» басқа нұсқаларында панкейк, шұжық соусы немесе Оңтүстік-Батыс стиліндегі дәмдеуіштер де бар. 1998 жылы «Кристал» «Krystal Chik» тағамды ұсынды, ол пісірілген тауық филесінен жасалған слайдер, оны қолтаңбалы буланған шаршы нанмен беріледі. 2020 жылдың 19 қаңтарында «Кристал» «тұтынушылардың талғамы мен қалауларының өзгеруі, еңбек және шикізат бағасының өсуі, бәсекелестіктің күшеюі және тиімсіз жалға беру шарттары» себептерін келтіре отырып, 11-тарау бойынша банкроттық қорғауға жүгінді. Көптеген мейрамханалар COVID-19 пандемиясына қарсы күресу үшін екі айдан кейін ішкі қонақтарды қабылдауды тоқтатты. 2022 жылдың 23 қарашасында «Кристал» Пуэрто-Рико нарығына енді. 2023 жылдың 28 сәуірінде «Кристал» «SPB Hospitality» компаниясымен бірікті.

Krystal restaurants, both company owned and franchised, operate in Alabama, Florida, Georgia, Kentucky, Louisiana, Mississippi, South Carolina, Tennessee, and Arkansas. Krystal has also operated several restaurants in Texas over the years. It is often compared to the northern restaurant chain White Castle, and other than the South Central Kentucky and Nashville, Tennessee markets, the two restaurants' market areas do not generally overlap. Krystal maintained its corporate headquarters in Chattanooga from 1932 to 2013, and was owned by Argonne Capital Group from 2012 and ending in 2020 when Fortress Investment Group LLC and its operating partner, Golden Child Holdings acquired Krystal. In the late 1990s, Krystal emerged from a bankruptcy proceeding and a sale of assets that placed majority ownership outside the heirs of the founding families. Krystal's period of structural change and uncertainty in the late 1990s gave way to a successful rebirth with reported customer satisfaction and an evolving menu. Port Royal Holdings, Inc. owned the chain from 1997 to 2012, expanding the chain to a peak of over 420 locations in 11 states in 2002, before downsizing and closing dozens of locations. Ten new locations were added in 2011, 11 more in 2012–2013, and 25 more were planned for 2014 throughout the Southeast. Krystal's product line centers on a square hamburger patty slider with a steamed bun, together with diced onions, pickle, and mustard, and collectively called a "Krystal". Small hot dogs called "pups" are also featured menu items. The chain has occasionally expanded its menu to include larger burgers, such as the "Big Angus Burger", a full size hamburger made of 100% Angus beef. Krystal is known for a diverse breakfast menu, which includes a made to order country breakfast, meat and egg sandwiches, and biscuits, as well as other items. One particularly popular breakfast item is the Scrambler, which includes a layered stack of scrambled eggs, sausage, grits, and cheese served in a styrofoam cup. Other variations of the Scrambler also feature pancakes, sausage gravy, or southwestern style spices. In 1998, Krystal introduced the Krystal Chik, a fried chicken breast filet slider served on the signature steamed square bun. On January 19, 2020, Krystal filed for Chapter 11 bankruptcy protection, citing "shifting consumer tastes and preferences, growth in labor and commodity costs, increased competition, and unfavorable lease terms" in the filing. Many restaurants abandoned in room dining nearly two months later to combat the COVID 19 pandemic. On November 23, 2022, Krystal entered the Puerto Rico market. On April 28, 2023, Krystal merged with SPB Hospitality.

Жарысқа жеу

Кристал мейрамханалары 2004 жылдан 2009 жылға дейін Krystal Square Off аспаздық бәйгесін өткізді. Қазіргі әлемдік рекорд – 2007 жылғы жарыста Джоуи Честнаттың сегіз минуттың ішінде 103 Кристал бургерін жегені.