Кіріспе

Артур Тречердің Fish & Chips – американдық тез дайындалатын теңіз өнімдері рестораны және бұрынғы үлкен желі. 1970-ші жылдардың соңындағы ең жоғары танымалдылық шағында 826 дүкені болған. Бірақ 2023 жылдың наурыз айына қарай, Артур Тречердің жеке тұрған үш орны ғана қалды. Менюде қуырылған теңіз өнімдері немесе тауық, сонымен қатар картоп фри (француз картоп) ұсынылады.

Есімдес

Желі Артур Тречердің (1894–1975) есімімен аталады. Ол – ағылшын актері, Джиз рөліндегі бірнеше Ширли Темпл фильмдеріндегі, сондай-ақ Уолт Дисней Продакшнс компаниясының «Мэри Поппинс» фильміндегі констебль Джонс рөліндегі «үлгілі батлер» бейнесімен танымал болған. Желі құрылған кезде Тречер «Мерв Гриффин шоуында» Мерв Гриффиннің жарнамашысы және көмекшісі ретінде ең көп танылды. Тречер мейрамханаларға қатысы бар-жоғын растамаса да, ол «алғашқы жылдары ресторан желісінің өкілі болып қызмет етті, оның тағамдарының британдық екенін көрсетті». Ол кейде қызыл екі қабатты автобуста мейрамханаларға келіп тұратын. 1975 жылғы сұхбатында Нью-Энглия франшизасының вице-президенті М. Джон Эллиотт балық рецептісінің актердің өзіне тиесілі екенін, оны Ұлыбританиядан әкелгенін мәлімдеді.

Ұлттық тез тағам корпорациясы

Франчайзингтік компания 1969 жылы Огайо штатының Колумбус қаласында National Fast Food Corp. ретінде құрылды. Оның негізгі тұлғалары сол кезде С. Роберт Дэвис, оның досы және болашақ Wendy's негізін қалаушы Дейв Томас, сондай-ақ Л. С. Хартзог болды. Дэвис жылжымайтын мүліктерді дамытумен айналысып, бірнеше полковник Сандерстің Kentucky Fried Chicken нысандарын салған және жалға берген. Кейін Томас өзінің KFC франшизаларын сол компанияға 3 миллион долларға сатты. Хартзог KFC франчайзилеріне бүкіл ел бойынша бисквиттерді сататын нан пісіру тізбегін басқарды.

Fisher Foods компаниясы

1970 жылы Fisher Foods компаниясы National компаниясымен капитал алмасты және франшизалық лицензияларды алды, барлығы 550 франшиза сатылды (соның ішінде 106-сы Fisher-ге), бірақ іс жүзінде тек 99 дүкен жұмыс істеді. Long John Silver's, Captain D's, Skipper's және Alfie's Fish & Chips да сол шамада балық франшизасы тұжырымдамасын қолданды. Артур Тречердің жарнамаларының арқасында бұл компаниялар британдық балық пен картоп қуырылған тағамдарын (чипстер) Солтүстік-Шығыс Америкасына таныстырды, бірақ Salt's Fish & Chips (кейіннен H. Salt, Esq. Authentic English Fish and Chips деп аталды) бұл тағамды Америкаға Калифорнияда одан төрт жыл бұрын әкелген болатын.

Orange Co. (Оранж компаниясы)

1970 жылдардың басында "National Fast Food" компаниясы "Orange Co." болып қайта аталды. Осы атаумен Дэвис 1972 жылдан 1976 жылға дейін қарқынды кеңею науқанын жүргізді. Жеке капиталы жетіспегендіктен, ол кеңиес сату-жалға беру келісімдеріне сүйенді. Осы келісімдердің шарты бойынша "Orange Co." инвесторларға жаңа мейрамханалар құруға арналған жер участаларын сататын, ал мейрамханалар банкрот болған жағдайда да жалға төлемдерін міндетті түрде жалғастыруға кепілдік беретін ұзақ мерзімді жалға алу шарттарына қол қоятын.

Пауылдың теңіз өнімдері

1979 жылы 21 қарашада Orange Co. Arthur Treacher's-ті миссис Полға сатты. Дегенмен, бастапқы сату-жалдау шарты бойынша Orange Co. инвесторларға миллиондаған доллар төлеуге жауапкер болып қалды. Миссис Пол Артур Тречердің рецептіндегі исландтық тресканы арзанрақ поллакпен алмастыруға жауап берді. Бұл әрекет франчайзилермен қарым-қатынасты шиеленістірді – олардың кейбіреулері қызмет сапасының үнемі төмендеп бара жатыр деп санап, жалпы сомасы 5 миллион доллар болатын роялти төлемдерін ұстап қалған еді. Осы қақтығыстан туындаған сот процесі АҚШ-тың үшінші апелляциялық округтік сотына дейін жетті.

Lumara Foods компаниясы

Франчайзилерге сот ісін жоғалтқаннан кейін және оларды өтеуге шамасы келмеген соң, миссис Полс 1982 жылдың наурыз айында «Артур Тречерді» «Американың Лумара Фудс Инк.» компаниясына сатты. «Лумара Фудс» төрт айдан кейін АҚШ Банкроттық кодексінің 11-тарауы бойынша қайта ұйымдастыруға өтініш берді. Компания бірлескен брендтеумен тәжірибе жасады, «Arby's» (Янгстаун қаласының Бордман қалашығында пайда болған) компаниясымен бірлескен орындар үшін альянс құрды. Мұндай орынның бірі Пенсильвания штатының Бризвуд қаласында болды. Алайда, 1990 жылдардың соңында «Arby's» компаниясының бас компаниясы «Triarc» өзінің бірлескен «Arby's» желісінен «Артур Тречер» бөлімдерін алып тастады.

PAT франчайзинг жүйелері

2002 жылы «Артур Тречер» сауда белгісіне ие компанияны TruFoods Systems компаниясының толық құрамындағы еншілес компаниясы – PAT Franchise Systems сатып алды. 2006 жылы Nathan’s Famous «Артур Тречер» сауда белгісін тарту және өнімдерін сатуға, сондай-ақ Nathan’s Own концепцияларымен, Kenny Rogers Roasters және Miami Subs брендтерімен бірлесіп сатуға эксклюзивті құқықтарды сатып алды. Дегенмен, PAT Franchise Systems сегіз штат бойынша «Артур Тречер» Fish and Chips франшизаларын сатуға құқық беретін лицензиялық келісімді сақтап қалды.

Натанның атақтысы

2021 жылы Nathan's Famous Артур Тречердің тағамдарын бүкіл ел бойынша тек тағам жеткізу қызметтері арқылы қолжетімді болатын, арбалы асхана концепциясы ретінде ұсыну жоспарларын жариялады. Ресторанның аға вице-президенті Джеймс Уокер: "Біз бұл тарихи брендтің тағамға жаңаша назар аударумен үйлесімді керемет комбинациясы деп ойлаймыз" деді. Ол клиенттердің брендке адалдығын "ерекше өнімнің дәміне және қуантарлық, қарапайым кезеңдердің естеліктеріне" байланыстырады. Ресторанның сақталып қалғанын құрметтеп, Куяхога Фоллс қаласының әкімі Дон Уолтерс 2021 жылдың 30 маусымын Артур Тречер күні деп жариялады.

Соңғы жалға алынған франшизалық кеңселер және тағы бір қайта ашылған

Огайо штатының Куяхога-Фолс қаласындағы Артур Тречердің соңғы жеке тұрған ресторанынан өзге, Нью-Йорк штатының Рочестер қаласындағы төрт Salvatore's Pizzeria мейрамханасының ішінде Артур Тречердің франшизасы әлі де жұмыс істеп тұр. "Твин Оукс" қосымша дүкені Огайо штатының Померой қаласындағы 34099 мемлекеттік тас жолында, сондай-ақ Артур Тречердің франшизалық орны бар, ас үй кеңістігін Hunt Brothers Pizza және Sub Expressпен бөліседі. 2023 жылдың ақпан айында Саймонға тиесілі, Гарфилд Хайтс, Огайодағы 12585 Рокссайд жолындағы мейрамхана қайта ашылды, дәл ораза маусымына орай.