Кіріспе
Американдық мүсінші және гравер (1848–1907)
Август Сент-Годенс (1 наурыз 1848 – 3 тамыз 1907) – ирланд және американдық мүсінші, американдық Ренессанс дәуірінің идеалдарын бейнелеген көркем өнер мектебінің өкілі. Сент-Годенс Дублинде ирланд-француз отбасында дүниеге келді және Нью-Йорк қаласында өсті. Ол оқуын және көркем өнерін жетілдіру үшін Еуропаға сапар шекті. Нью-Йоркке оралғаннан кейін, ол Америка Азамат соғысының батырларын еске алуға арналған ескерткіштерімен үлкен жетістікке жетті, олардың көптегені бүгінгі күнге дейін сақталған. Сент-Годенс Бостон Коммонындағы Роберт Гулд Шоу ескерткіші, «Абрахам Линкольн: Адам» және Азамат соғысының генералдарына арналған монументалды атты ескерткіштер: Чикагодағы Грант паркіндегі генерал Джон Логан ескерткіші және Нью-Йорктегі Централь парк бұрышындағы Уильям Текумсе Шерман ескерткіштерін жасады. Одан бөлек, ол «Пуритан» тарихи бейнесін жасады. Сент-Годенс «Диана» сияқты классикалық туындыларды да жасады және нумизматика саласында өз дизайн шеберлігін қолданды. Ол АҚШ монетасы үшін 1905–1907 жылдарғы 20 долларлық «Saint Gaudens Double Eagle» алтын монетасын және 10 долларлық «Индиан бас» алтын монетасын жасады; екеуі де 1907 жылдан 1933 жылға дейін соғылды. Өмірінің соңғы жылдарында ол Нью-Гэмпширдегі белгілі суретшілер, мүсіншілер, жазушылар мен сәулетшілерді біріктірген «Корниш колониясы» атты суретшілер колониясын құрды. Оның кейде бірге жұмыс істеген ағасы Луи Сент-Годенс де танымал мүсінші болды.
Ерте өмір және мансап
Сент-Гауденс Ирландияның Дублин қаласында ирланд анасы мен француз әкесі, Бернард Пол Эрнест Сент-Гауденс, француз Пиреней тауларындағы Аспет ауылынан шыққан, аяқкиімші мамандығын меңгерген адамның отбасында дүниеге келді. Аспет, Сент-Гауденс қаласынан 15 шақырым қашықтықта орналасқан. Оның ата-анасы ол алты айлық болғанда Америкаға көшіп келді, ал ол Нью-Йорк қаласында өсті. 1861 жылы ол камео кесуші Луи Аветтің шәкірті болды және Нью-Йорктегі Купер Юнионда кешкі сабақтарға қатысты. Екі жылдан кейін ол тағы бір камео кесуші Жюль Ле Бретонның шәкірті болып жұмысқа қабылданды және Ұлттық дизайн академиясына оқуға түсті. Оның шәкірттік мерзімі 19 жасында аяқталды, содан кейін 1867 жылы Парижге сапар шегіп, Эколь де Бё-Арт мектебінде Франсуа Жуфруаның шеберханасында оқыды. 1870 жылы Парижден Римге өнер мен сәулетті оқу үшін кетіп, алғашқы тапсырыстарын орындады. Сол жерде ол Аугуста Фишер Гомер есімді естімейтін американдық суретші студентімен танысты. Олар 1877 жылдың 1 маусымында үйленді. Олардың бір баласы болды, оның аты Гомер Сент-Гауденс. 1874 жылы Нью-Йорктегі белгілі реформатор Эдвардс Пьерпонт Сент-Гауденске өзінің ескерткішін жасауды тапсырды. Пьерпонт, френологиямен айналысатын адам, өте талапшыл клиент болды және Сент-Гауденске басын үлкенірек жасауын талап етті. Стенфорд Уайт ескерткіштің тұғырын жобалады. Ол 1881 жылдың 25 мамырында Мэдисон-сквер паркінде ашылды. 1892-94 жылдары ол Стэнфорд Уайтпен қайтадан ынтымақтасып, Нью-Йорктегі екінші Мэдисон Сквер Гарден ғимараты үшін ауа райын көрсететін Диана мүсінін жасады. Оның екінші нұсқасы қазір Филадельфия өнер мұражайының қорында сақталады, ал Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайы және басқа да мұражайларда оның кіші нұсқалары бар. Мүсін 300 фут биіктіктегі мұнарада тұрды, Диана қаланың ең биік нүктесіне айналды. Бұл Манхэттеннің сол бөлігінде түнде электр шамдарымен жарықтандырылған алғашқы мүсін болды. Мүсін мен оның мұнарасы 1925 жылға дейін, ғимарат бұзылғанға дейін маңызды орын болды. Нью-Йоркте ол белгілі суретшілер мен жазушылардың қатарына кіретін, оның ішінде Уинслоу Гомер (оны әйелінің төртінші туысы), Уильям Мерит Чейз және Артур Куартли кіретін «Tilers» тобының мүшесі болды. Ол сондай-ақ «The Lambs», «Salmagundi Club» және Нью-Йорктегі Ұлттық өнер клубының мүшесі болды.
Азамат соғысына арналған мемориалдық комиссиялар
1876 жылы Сент-Годенс өзінің алғашқы маңызды тапсырысын алды: Нью-Йорктің Мэдисон скверінде Азамат соғысының адмиралы Дэвид Фаррагутқа арналған ескерткіш. Оның досы Стэнфорд Уайт оған архитектуралық тұрғыдан қолайлы орта жасады, ал 1881 жылы ашылғанда, оның нақтылығы, мақтан тудырмайтындығы және орналасқан жері орасан зор жетістікке жеткізді және Сент-Годенс өзінің беделін қалыптастырды. Тапсырыстар тез келіп түсті, соның ішінде архитектор Уайттың жобалауымен жасалған, Чикагодағы Линкольн паркіндегі алып «Абрахам Линкольн: Адам» (1884–1887), АҚШ-тағы ең жақсы портреттік мүсін саналады (оның көшірмесі Линкольннің Иллинойс штатының Спрингфилд қаласындағы мазарында орналастырылды, ал тағы бірі Лондонның Парламент алаңында тұр). Бұл мүсін американ суретшілеріне үлкен әсер етті және сыншылардың жоғары бағасын алды. Ескерткіштердің, жерлеу монументтерінің және бюстердің ұзақ тізімі жасалды, олардың ішінде Адамс ескерткіші, Купер алаңындағы Питер Купер ескерткіші және Джон А. Логан ескерткіші бар. Осы монументтердің ең бағалысы – Бостон орталық алаңындағы Роберт Гулд Шоу ескерткішінің қоладан жасалған бейнесі (1884–1897), Сент-Годенс осы ескерткішті 14 жыл бойы жасады; тіпті қоғамдық нұсқасы ашылғаннан кейін де ол оны жетілдіруді жалғастырды. Азамат соғысының генералдарына арналған екі монументалды атты ескерткіш бар: Чикагодағы тумустың үстінде генерал Джон А. Логанға (1894–1897) және Нью-Йорктегі Централь парк бұрышында Уильям Текумсе Шерманға (африкалық-американдық модель Хетти Андерсон аллегориялық Жеңіс бейнесінде) (1892–1903), бұл Роберт Трит Пейннің мүсін үлкейту құралын қолданудың алғашқы мысалы. Шоу ескерткішіндегі афроамерикандық сарбаздардың бейнесі 19 ғасыр американдық өнерінде африкалық физикалық ерекшеліктерді шынайы және кемсітпей бейнелеудің сирек кездесетін мысалы ретінде аталады. 1909 жылы Линкольннің туғанына 100 жыл толуына орай Сент-Годенс президенттің тағы бір мүсінін жасады. «Мемлекет басшысы» атты отырған мүсін Чикагоның Грант паркінде орналасқан. Сент-Годенс мүсіннің жобасын аяқтап, оны құюды бастаған кезде қайтыс болды – оның шеберханасы оны аяқтады. Мүсіннің басы Линкольннің туғанына 100 жыл толуына арналған ескерткіш пошта маркасының үлгісі ретінде пайдаланылды.
Басқа жұмыстар
Сент-Годенс сонымен қатар 1911 жылы Парнелл алаңына тіреліп, Дублиннің О'Коннелл көшесінің солтүстік жағына орнатылған Чарльз Стюарт Парнелл ескерткіші үшін мүсін жасады. 1887 жылы Роберт Луис Стивенсон АҚШ-қа екінші сапары кезінде Сент-Годенс денсаулығы нашар болған, төсекке жатып жазған Стивенсонды бейнелейтін медальонның бес жылдық жобасының алдын ала эскиздерін жасау мүмкіндігіне ие болды. Шағын түзетулермен бұл медальон Стивенсонның Эдинбургтегі Сент-Джайлс соборындағы ескерткіші үшін қайта өндірілді. Стивенсонның туысы және өмірбаяншысы Грэм Бальфур бұл туындыны «Стивенсонның барлық портреттерінің ең қанағаттанарлығы» деп атады. Бальфур сондай-ақ Сент-Годенс Стивенсонды өте бағалағанын және бірде онымен «отырыс үшін мың шақырым жүретінін» айтқанын атап өтті. [2] Сент-Годенске түрлі топтар түрлі мерейтойлық тақырыптарды қамтитын медальдар жасауға тапсырыс берді, мысалы, Массачусетс мемлекеттік қызмет реформасы қауымдастығының әйелдер бөлімінің медалі және Дүниежүзілік Колумбия көрмесінің медалі. Мұндай туындылар оның кең танылуын және замандастарының оған деген құрметін көрсетеді. Нью-Йорктегі «Snug Harbor» теңізшілер бағында қайырымды Роберт Рэндалдың мүсіні орналасқан. Мыс корольі Маркус Дейлидің мүсіні Монтана штатының Бутте қаласындағы Парк көшесінің батыс жағындағы Монтана тау-кен мектебінің кіреберісінде тұр. 1902 жылы Нью-Йорк штатының Уотертаун қаласында бұрынғы АҚШ конгрессмені және Нью-Йорк штатының губернаторы Розуэлл Петтибон Флоуэрдің мүсіні ашылды.
Saint Gaudens was also commissioned by a variety of groups to create medals including varied commemorative themes like The Women"s Auxiliary of the Massachusetts Civil Service Reform Association Presentation Medal and the World's Columbian Exposition Medal. Such pieces stand testament to both his broad appeal and the respect that was given to him by his contemporaries. A statue of philanthropist Robert Randall stands in the gardens of Sailors' Snug Harbor in New York. A statue of copper king Marcus Daly is at the entrance of the Montana School of Mines on the west end of Park St. in Butte, Montana. A statue of former United States Congressman and New York Governor Roswell Pettibone Flower was dedicated in 1902 in Watertown, New York.
Мұғалім және кеңесші
Сент-Годеннің атағы оған студенттерді әкелді, және ол қабілетті әрі сезімтал ұстаз болды. Ол жас суретшілерге жеке сабақ берді, Нью-Йорк суретшілер лигасынан сабақ берді және көптеген көмекшілерді жұмысқа алды. Ол 1893 жылғы Дүниежүзілік Колумбия көрмесінің көркемдік кеңесшісі, Римдегі Америка академиясының жақтаушысы және Макмиллан комиссиясының мүшесі болды, бұл комиссия ұлт астанасы үшін L'Enfant-тің ұзақ уақытқа дейін назардан тыс қалған жоспарын іске асырды. Өмірі бойы Август Сент-Годенс Флоренция Ренессансының ықпалында болған, нәзік, өте төмен рельефтегі жеке портреттік панельдер жасаумен айналысты. Ол тағы бір ирланд-американдық мүсінші, Джером Коннорға үлкен әсер еткен деп есептеледі. Ұзақ мансабында Сент-Годен келесі буынның ең талантты мүсіншілерін жұмысқа алып, оларды тәрбиеледі. Олардың арасында Джеймс Эрл Фрейзер, Франсис Граймс, Генри Херинг, Чарльз Кек, Мэри Лоуренс, Фредерик МакМонни, Филип Мартини, Хелен Мирс, Роберт Пэйн, Александр Фимистер Проктор, Луи Сент-Годенс, Элси Уорд және Адольф Александр Вайнман болды. Нью-Йорк қаласындағы PS40 мектебі Сент-Годеннің есімімен аталады.
Ақша шығару
Сент-Годен өзінің ертедегі рельефтік портреттерін "медальондар" деп атады және монета өнеріне зор қызығушылық танытты: оның 20 долларлық алтын монетасы, АҚШ Монета Ойысы үшін 1905–1907 жылдары жасаған "қос бүркіт" монетасы, қалыптауға бейімделгенімен, әлі де Америкадағы ең әдемі монеталардың бірі саналады. 20-ғасырдың басында елдің монеталарын қайта жобалау үшін Теодор Рузвельт таңдаған Сент-Годенс 20 долларлық алтын монетаның өте жоғары рельефін жасады, бірақ АҚШ Монета Ойысы оны жалпақ нұсқаға бейімдеді. Өте жоғары рельефті монетаның бөлшектерін анық көрсету үшін 11 соққыға дейін қажет болды, ал 1907 жылы осы монеталардың тек 20-ға жуығы соғылды. Өте жоғары рельефті монеталар жиналмайтындықтан, саудаға жарамсыз деп танылды. Бүгінде оларға үлкен сұраныс бар; 2005 жылғы аукционда бір данасы 2 990 000 долларға сатылды. Содан кейін монета жоғары рельефті нұсқаға бейімделді, ол өте жоғары рельефті монеталарға қарағанда сегіз соққыға азырақ талап етсе де, сауда үшін практикалық емес деп есептелді. Осы нұсқадан 12 317 дана соғылды және қазіргі уақытта АҚШ-тың ең сұранысқа ие монеталарының бірі болып табылады. Монета соңында 1907 жылдан 1933 жылға дейін шығарылған қалыпты рельефті нұсқаға өзгертілді. Бұл дизайн (20 долларлық "өте жоғары рельеф") 24 каратты алтыннан сәтті соғылды; 115 178 монета шығарылды. АҚШ Монета Ойысы бұл монетаны 2009 жылы қайта шығарды.
Кейінгі өмірі мен Корнуолл колониясы
1900 жылы қатерлі ісікке шалдыққан Сент-Годенс өзінің федералдық стилдегі үйінде, 1885 жылдан бері отбасысымен жазды өткізген әсем бақтарындағы студиясымен бірге тұруға шешім қабылдады, бірақ зейнеткерлікке шыққан жоқ. Күші әлсірегеніне қарамастан, ол жұмысын жалғастырып, тұрақты түрде рельефтер мен қоғамдық мүсіндер жасады. 1901 жылы ол Вашингтон қаласының аллеясын және оның ірі саябақ жүйесін қайта жоспарлау жөніндегі Сенат паркі, немесе Макмиллан комиссиясына мүше болып тағайындалды. Комиссия құрамында архитекторлар Дэниел Бернхам және Чарльз Фоллен Макким, ландшафт сәулетшісі Фредерик Лоу Олмстед кіші болды. 1902 жылы Комиссия «Макмиллан жоспары» деп белгілі болған есебін жариялады. 1904 жылы ол Америка өнер және әдебиет академиясының мүшелігіне алғашқы жеті адамның бірі ретінде сайланды. Сол жылы үлкен студиясы өртеніп, мүсіншінің құнды хаттары, эскиздері мен көптеген аяқталмаған жұмыстары жойылды. Сент-Годенс пен оның бауыры Луи тартқан Корнуолл өнер колониясы, динамикалық әлеуметтік және шығармашылық ортаны құрады. Онда ең танымал суретшілер Максфилд Пэриш және Кенион Кокс, сәулетші және бақша дизайнері Чарльз А. Плат, мүсінші Пол Мэншип болды. Сонымен қатар, суретшілер Томас Дьюинг, Джордж де Форест Бруш, драматург Перси МакКей, американдық жазушы Уинстон Черчилль және Августтың бауыры Луи Сент-Годенс та қатысты. Ол 1907 жылы қайтыс болғаннан кейін, колония бірте-бірте тарап кетті. Оның үйі мен бақтары қазір Сент-Годенс ұлттық тарихи ескерткіші ретінде сақталған. Сент-Годенс 1896 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1901 жылы Франция үкіметі оны «Құрмет легионының» офицері етіп тағайындады. 1920 жылы Сент-Годенс өлімінен кейін Ұлы американдықтардың Даңқ залына енгізілді. 1940 жылы оның суреті «Танымал американдықтар» сериясынан АҚШ пошта маркасында пайда болды. Сент-Годенс пен оның әйелі тарихшы Дэвид МакКаллоның 2011 жылғы «The Greater Journey: Americans in Paris» кітабында маңызды рөлде бейнеленген. Кітаптың жарық көргеніне орай берген сұхбаттарында МакКаллоу, Огюста Сент-Годенстің АҚШ-тағы достары мен туыстарына жазған хаттарының 19 ғасырдың соңында Паридегі американдық қауымның өмірін зерттеу кезінде ол тапқан ең құнды бастапқы деректердің бірі екенін айтты.