Бутанның Пемагатсел ауданы

Кіріспе

Бутанның аудандары

Пемагатшель – Бутанның 20 ауданының бірі.

Тіл

Шангла (шарчопха) – шығыс Бутанның лингва франкасы болып табылатын шығыс бодиш тілі, оған жергілікті тұрғындар ана тілі ретінде сөйлейді.

Халық саны

Пемагатшель ауданында 2005 жылы 13 864 адам тұрды. 2011 жылдың ақпан айында Пемагатшельдің шалғай аймандарынан 42 үй шаруашылығы халық орталықтарына жақын жерге көшірілуге жоспарланған, бұл табиғи және мемлекеттік ресурстарға қолжетімділікті жақсарту мақсатында жасалған. Бұл бастаманы қолдаушылар көшіру арқылы тұрмыс жағдайын жақсартуды жалпы ұлттық бақыттың бір бөлігі деп атады. Егер бұл модель сәтті болса, Хаа және Лхуенцке аудандарында да қолданылады.

Дзонгхагтың бейіні

Пемагатшель Бутанның оңтүстік-шығысында орналасқан. Оның аумағы 517,8 км² және барлығы 2547 шаруашылық бар. Дзонгхаг тік жарлы таулармен, биік беткейлермен және тар аңғарлармен сипатталады, жазық жерлер өте аз. Дзонгхагтың теңіз деңгейінен биіктігі 1000 метрден 3500 метрге дейін жетеді. Дзонгхагтағы орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 1500 мм-ден 3000 мм-ге дейін құрайды. Дзонгхаг әкімшілік тұрғысынан он бір гевгогқа бөлінген. Сопақ жер бедері мен сиреп орналасқан елді мекендер дзонгхагта қызмет көрсетуді қиын және қымбатқа түсіреді. Жалпы аумақтың 53%-ы орманмен жабылған, негізінен қылқан және кең жапырақты ағаштар өседі. Дзонгхагтың жалпы жер ауданының 45%-ы егіс жері болып табылады, бұл өңделетін жердің жеткілікті мөлшері екенін көрсетеді. Дегенмен, жерлердің басым бөлігінде цери егісі көтеріледі, ал батпақты жерлердегі шаруашылықтар өте аз. Құрғақ жерді өңдеу де маңызды шаруашылық практикасы болып табылады, негізгі астық дақылы – жүгері. Кардамон, имбир және апельсин сияқты бау-бақша дақылдарын дамытуға Хар, Дунгме және Чонгшинг Боранг сияқты гевгогтарда мүмкіндік бар, бірақ жолдар мен нарықтарға қол жеткізудің қиындығы бұл процесті шектейді. Көптеген шаруалардың кездесетін басқа да мәселелері – суаруға арналған су көздерінің жетіспеушілігі және жабайы жануарлардың егінге келтіретін зияны. 2001 жылы 16 мектепте 3740 оқушы білім алды, ал денсаулық сақтау қызметтерін дзонгхагтың бас ауруханасы, төрт негізгі денсаулық орталығы және 22 ауылдық клиника көрсетті. 88 ауылдық сумен жабдықтау схемасы құбыр арқылы ауыз сумен қамтамасыз етеді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы бойынша кеңейту қызметтерін алты RNR кеңейту орталығы, екі ауыл шаруашылығы кеңейту орталығы, екі мал шаруашылығы кеңейту орталығы және бір жем-шөп тұқымын өндіру орталығы жүзеге асырады. Жеткілікті электр қуатының болмауы, жолдарға қол жеткізудің шектеулігі және нарықтар дзонгхагтың дамуына үлкен кедергі келтіреді. Гипс кен орындарындағы, жол құрылысындағы және басқа да құрылыс жұмыстарындағы ауыл шаруашылығынан тыс жұмыс халық үшін маңызды табыс көзі болып табылады. Мәдени және діни заттардың, мысалы, сүт өнімдері, ағаш бұйымдары, шай жапырақтары және юрунг бура (мата) өндірісі де қолма-қол ақша табуға мүмкіндік береді. Куричу гидроэлектростансасын іске қосу және жеткілікті электр қуатымен қамтамасыз ету дзонгхагтағы экономикалық және әлеуметтік дамуды жеделдетуге үлкен үлес қосады.

Pemagatshel is located in the south east of Bhutan with an area of 517.8 km2 and has a total of 2,547 households. The dzongkhag is characterized by highly dissected mountain ranges, steep slopes and narrow valleys with little flat land. The elevation in the dzongkhag ranges from 1,000 meters to 3,500 meters above the sea level. The dzongkhag experiences an average annual rainfall of 1500 mm to 3000 mm. The dzongkhag is administratively divided into eleven gewogs. Rugged terrain and scattered settlements make the delivery of services in the dzongkhag both difficult as well as expensive. About 53% of the total area is under forest cover, mainly coniferous and broadleaf species. With about 45% of the total land area under cultivation, the dzongkhag has a good percentage of arable land. Land holdings are, however, dominated by Tseri cultivation with only negligible wetland farming activities. Dry land cultivation is also a dominant agricultural practice with maize
grown as the main cereal crop. The potential for the development of horticulture crops like cardamom, ginger and oranges exist in some gewogs like Khar, Dungme and Chongshing Borang but is constrained by the lack of access to roads and markets. Other problems faced by most farmers include the lack of water sources for irrigation and extensive wildlife crop depredation. In 2001, education was provided to 3740 students by a total of 16 schools ranging from primary to middle secondary schools while health services were delivered by a dzongkhag general hospital, four basic health units and 22 outreach clinics. A total of 88 rural water supply schemes provide piped drinking water facility. Agriculture and livestock extension services are provided by six RNR extension centers, two agriculture extension centers, two Livestock Extension center and a one fodder seed production center. Inadequate power supply, limited road accessibility and market outlets constitute major challenges to development in the dzongkhag. Off farm employment in gypsum mines; roads and other construction works constitute an important source of income for the people. The production of cultural and religious items such as , , , tea leaves, and Yurung bura (textile) also generate cash income. The commissioning of Kurichu Power Project and the provision of adequate electricity supply can go a long way in accelerating economic and social development activities in the dzongkhag.

География

Оңтүстік-батыс Пемагатшель (Норбуганг гевогы) Корольдік Манас ұлттық паркінің бір бөлігін қамтиды.