Кіріспе

"Друк Тсенден" (, ; "Көк Күннің Дабылы") - Бутанның мемлекеттік әнұраны. 1953 жылы қабылданған, әннің сөзін Долоп Дроп Намгай жазған, ал ағылшын тіліне аударушысы Дашо Гьяльдун Тинли болуы мүмкін. Музыкасын Аку Тонгми жазған.

Тарих

Брозовичтің энциклопедиясында (1999) және көптеген кейінгі авторлар ұлттық әнұранның авторлығын бұрынғы премьер-министр Джигме Тинлидің әкесі Гьяльдун Тинлиге жатқызғанмен, оның сөздері мен ұлттық әнұранның өзі Пунахка облысының Тало қаласынан Доржи Лопен Долоп Дроп Намгай жазған деп санайтындар көп. Доржи Лопен – Бутанның діни құрылысындағы ең жоғары дәрежелі төрт Лопеннің ағасы және көбінесе Дже Кхенпоның орынбасары болып қызмет етеді. Долоп Дроп Намгай Бутанның үшінші патшасы Джигме Дорджи Ванчукпен тығыз жеке және қызметтік қарым-қатынаста болды, оның билігінде Гьяльдун Тинли түрлі лауазымдарда қызмет еткен. Гьяльдун Тинли Долоп Дроп Намгаймен тығыз жұмыс істеген және мәтінді ағылшын тіліне аударған болуы мүмкін. Сонымен қатар, ол (және/немесе оның ұлы Джигме Тинли, 1990 жылдардан бері көптеген маңызды мемлекеттік және саяси лауазымдарда қызмет еткен) Далибор Брозович үшін алғашқы байланыс адамы болған болуы мүмкін, ол Гьяльдун Тинлиді мәтіннің авторы деп атады; алайда, көптеген адамдар автор ретінде Долоп Дроп Намгайды қарастырады. Аку Тонгми Үндістанның Шиллонг қаласында білім алған және Үндістан премьер-министрі Джавахарлал Нерудің мемлекеттік сапары кезінде әнұран қажеттілігі туғанда әскери оркестрдің жетекшісі болып тағайындалған болатын. Оның бастапқы партитурасы Бутан халық әні "Өзгермейтін лотос тағы" (Thri nyampa med pa pemai thri) шабыттандырған. Мелодия Тонгмидің ізбасарлары оркестр жетекшілері ретінде қызмет еткен кезде екі рет өзгертілді. Бастапқы мәтін 12 жолдан тұрған, бірақ 1964 жылы патшаның хатшысы оны қазіргі алты жолға қысқартты. Әнұран халық әніне негізделгендіктен, оған бастапқыда Тонгми жетекшілік еткен хореография да бар. 1953 жылы оның мәжәстери патша Джигме Дорджи Ванчук Бутан үшін ұлттық әнұран жазуға бұйрық берді. Сондықтан әннің мәтіні, хореографиясы және әуені Англия мен Үндістанның әнұрандарын үлгі етіп алынып жазылды.