Кіріспе

Бутанның Самтсе ауданы (дзонгха: བསམ་རྩེ་རྫོང་ཁག་; Wylie: Bsam rtse rdzong khag; ескіше жазуы "Самчи") – Бутанның 20 дзонгхагының (ауданының) бірі. Ол екі кіші ауданнан (dungkhags) тұрады: Ташихолинг және Допхучен. Бұл кіші аудандар 15 гевогқа (ауылдық округке) бөлінеді. Самтседе сонымен қатар Лхоп (Дойя) халқы да тұрады, бұл шамамен 2500 адамнан тұратын, аз зерттелген этникалық топ. Бутандықтар оларды солтүстіктен тибеттік тайпалардың қоныс аударуынан бұрынғы жергілікті тұрғындар деп санайды. Лхоптар өздерінің анимистік діни сенімдерімен, көлденең туысқандармен некелесу дәстүрімен және ерекше жерлеу салтымен белгілі. Самтсе сонымен қатар 1900 жылдардың басынан 1960 жылдарға дейін бұл аймақты басқарған Гурунг Кази әулетінің туған жері ретінде тарихта кеңінен танымал.

Тілдер

Самце ауданының басым тілі – Лхотшампха, оны әртүрлі Лхотшампа қауымы қолданады, алайда ауданның шығыс бөлігінде дзонгха – мемлекеттік тілде сөйлейтін адамдар да бар. Самце Бутанның ежелгі тұрғын қауымдарының да мекені, олар непалдық және дзонгха тілдерінде сөйлейтіндер келгенге дейін осы жерде қоныстанған. Солтүстік-шығыс Самцеде шамамен 2000 адам лепча тілінде, ал Чуха ауданымен шекаралас аймақта 2500-ге жуық адам лхокпу тілінде сөйлейді.

Экономика және білім беру

Самцеде талк, доломит және басқа да пайдалы қазбалардың мол қоры бар, олар тұрақты түрде экспортталады. Алайда, көптеген шаруалар өзін-өзі қамтамасыз етуге бағытталған шаруашылықпен айналысса да, ақшалай дақылдардың басты түрлері осылар болып табылады. Бутанның көптеген гевугтарының ішінде Бара гевугы кардамон өсіруге ең кең аумаққа ие. 2010 жылы өндіріс өте жоғары болды. 2010 жылғы бағалар бұрынғы жылдармен салыстырғанда едәуір жоғары болды. Самце – Ұлттық білім беру институтының екі кампусының бірі, қазір Самце білім беру колледжі деп аталады, ол Бутан Корольдік университеті жүйесіндегі мұғалімдерді даярлайтын колледж. Бұл оқу орны B.Ed. (бастауыш және орта білім беруге арналған), PgDE курстарымен қатар, Ғылым және кеңес беру салалары бойынша M.Ed. бағдарламаларын ұсынады.

География

Шамамен 1500 шаршы километр аумақты алып жатқан Самце ауданы Сингапурдан екі еседен астам үлкен. Ол батыста Сикким және оңтүстікте Батыс Бенгал штаттарымен халықаралық шекара, ал Хаа және Чуха аудандарымен ішкі шекараны бөліседі.