Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Австралия орман қазы, жағалы қаз немесе жағалы үйрек (Chenonetta jubata) – Австралияның көп бөлігінде кездесетін суға батып жейтін үйрек. Бұл Chenonetta туысының жалғыз тірі түрі. Дәстүрлі түрде Anatinae (тақылдаған үйректер) кіші туысына жатқызылған, бірақ Tadorninae (қаздар) кіші туысына жатуы мүмкін; сақиналы үйрек оның ең жақын туысы болуы мүмкін.
The Australian wood duck, maned duck or maned goose (Chenonetta jubata) is a dabbling duck found throughout much of Australia. It is the only living species in the genus Chenonetta. Traditionally placed in the subfamily Anatinae (dabbling ducks), it might belong to the subfamily Tadorninae (shelducks); the ringed teal may be its closest living relative.
Таксономия
Австралиялық ағаш қазынды алғаш рет 1801 жылы ағылшын орнитологы Джон Лэтам Anas jubata есімді екі атаумен сипаттады. Бұрын жеке тұқымға (Euryanas) жататын, ұшуға қабілетсіз Жаңа Зеландия түрі Chenonetta finschi (Finsch қазы) Chenonetta туысына жататыны анықталды. Ғалымдар Жаңа Зеландия құс фаунасын толық зерттей алмас бұрын жойылып кетті, бірақ бұл 1870 жылға дейін болған болуы мүмкін (Опотикада ұсталған ұшпайтын қаз туралы мәліметке сүйенсек).
The Australian wood duck was first described by the English ornithologist John Latham in 1801 under the binomial name Anas jubata. The flightless New Zealand species Chenonetta finschi (Finsch's duck) which was formerly believed to constitute a monotypic genus (Euryanas) has been determined to belong to Chenonetta. It became extinct before scientists could properly survey the New Zealand avifauna, but possibly as late as 1870 (based on a report of a flightless goose caught in Ōpōtiki.)
Сипаттама
Бұл 45–51 см қазға ұқсайтын, бірақ кішкентайрақ құс, көбінесе үйір-үйір болып шөптесін жейді. Атасы сұр түсті, қоңыр баспен және дақты кеудесімен. Анасының көзінің үстінде және астында ақ жолақтары бар, ал ішкі жағы дақты. Екі жынысының да қанаттары сұр, ал бастапқы қанаттары қара, ал көкжауыры ақ. Жас құстар ересек анаға ұқсас, бірақ ақын және кеудесі жолақты.
This 45–51 cm duck looks like a small goose, and mostly feeds by grazing in flocks. The male is grey with a dark brown head and mottled breast. The female has white stripes above and below the eye and mottled underparts. Both sexes have grey wings with black primaries and a white speculum. Juveniles are similar to adult females, but lighter and with a more streaky breast.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Австралиялық ағаш қаз Австралияда, соның ішінде Тасманияда кеңінен таралған. Австралиялық ағаш қаз шөптесін далаларда, сирек орманды жерлерде, батпақты жерлерде, суға батқан жайылымдарда және жағалау бойындағы шығанақтар мен бұхталарда кездеседі. Ол сондай-ақ, бөгеттері бар шаруашылық жерлерінде, күріш егістіктерінде, сарқырама көлдерінде және қалалық саябақтарда да көптеп табылады. Ол көбінесе басқа су құстарының жем іздеуіне қолайсыз терең көлдер маңында кездеседі, себебі ол құрлықта жем іздеуді ұнатады. Жаңа Зеландияда ол кездейсоқ келген құс ретінде тіркелген, бірақ 2015 және 2016 жылдары бір жұп сәтті көбейді.
The Australian wood duck is widespread in Australia, including Tasmania. The Australian wood duck is found in grasslands, open woodlands, wetlands, flooded pastures and along the coast in inlets and bays. It is also common on farmland with dams, as well as around rice fields, sewage ponds and in urban parks. It will often be found around deeper lakes that may be unsuitable for other waterbirds' foraging, as it prefers to forage on land. It has been recorded as a vagrant in New Zealand, although in 2015 and 2016 a pair successfully bred there.
Шақыру
Ең көп естілетін дауысы - әйелдердің қатты, көтеріліп тұратын, қарқыраған дыбысы, ал еркек дауысы да осыған ұқсас, бірақ тегіс, қысқарақ және әйелдерге қарағанда жоғарырақ болады. Топтасқанда стакатто тәрізді шалақ сөйлеу де кездеседі. Жаңа Оңтүстік Уэльсте Австралияның ағаш қазы және тағы 9 түрлі австралиялық қазды жер иелері мен ұлттық деңгейде танылған "Су құстарын анықтау тестісінен" (WIT) өткен, сондай-ақ тиісті Жаңа Оңтүстік Уэльс аңшылық лицензиясы бар ойын-сауық аңшылары NSW Native Game Bird Management Program бағдарламасы аясында жеке меншікте аулауға болады. Квинслендте Австралияның орманды қазы және басқа да су құстары түрлерін тиісті Зиянды Азайту Рұқсаты (DMP) бойынша мүлікке немесе ауыл шаруашылығы өндірісіне зиян келтіру қаупі бар деп танылған жабайы жануарларды қырып тастау және тарату мақсатында жинауға рұқсат етіледі. Ойын-сауық және зиянды азайту мақсатындағы аулаудан басқа, Австралияның ағаш қазы ("Ngawurk" – Dja Dja Wurrung тілінде) және басқа су құстарын барлық штаттар мен аумақтардағы дәстүрлі иелері дәстүрлі және заманауи әдістерді қолданып аулауға болады. Бұл түрге қауіп төніп тұрған жоқ, және оның қоршаған ортаға бейімделу қабілеті жоғары болғандықтан, саны артып келеді деп саналады.
The most common call is a loud, rising croaky gnow sound by the females, and the male call is the same except smoother, shorter and higher than the females. Staccato chattering is also present in flocks. In New South Wales the Australian Wood Duck along with 9 other species of Australian duck can be harvested under the NSW Native Game Bird Management Program on private property by land owners and recreational hunters who have passed the nationally recognised 'Waterfowl Identification Test' (WIT) and hold the appropriate New South Wales Game license. In Queensland Australian Wood Ducks along with other species of waterfowl can be harvested by under the appropriate Damage Mitigation Permit (DMP) for culling and dispersal of wildlife identified as posing a risk of damage to property or agricultural production. In addition to recreational and mitigation harvesting, Australian Wood Duck ('Ngawurk' in the Dja Dja Wurrung language ) and other species of waterfowl can be harvested by traditional owners using traditional and modern methods in all states and territories. This species is not threatened and due to its environmental adaptability, its numbers are considered to be ascending.
Көбею
Австралиялық ағаш қаздары ағаштардың қуыстарында немесе су үстінде немесе су жанындағы ұя салынған орындарда көбейеді. Ұялары жұмсақ қауырсыннан тұрады.
Australian wood duck nests in cavities in trees or in nest boxes above or near water. Nests are made with a pile of down.
Өсіру
Бұл қаз ағаш қуысында ұялайды, 9–11 кремді ақ жұмыртқа туады, мандарин қаздарына ұқсас. Аналық оларды күтіп жатыр, ал аталық күзетіп тұрады. Балапандар ұядан шығуға дайын болғанда, аналық жерге ұшып түсіп, балапан да секіріп жерге түсіп, ата-анасын ілеседі. Аталықтар да балапандарын аналықтармен бірге тығыз қорғайды.
This duck nests in a tree cavity laying 9–11 cream white eggs, similar to the Mandarin ducks. The female incubates them while the male stands guard. Once the ducklings are ready to leave the nest, the female flies to the ground and the duckling will leap to the ground and follow their parents. The males also secure their ducklings closely along with the females.
Тамақтандыру
Австралиялық ағаш қаз шөптер, дәнділер, көкшөң және басқа да шөптесін өсімдіктермен, сондай-ақ кейде жәндіктермен қоректенеді. Ол көбінесе ашық суда кездеспейді, себебі азығын таяз суда немесе шабындықтар мен егістіктерде іздеуді ұнатады.
The Australian wood duck eats grasses, grains, clover and other herbs, and occasionally, insects. It is rarely seen on open water, preferring to forage by dabbling in shallow water, or in grasslands and crops.
Ұқсас түрлер
Австралиялық ағаш қаздарын пигмей қаздарынан, Nettapus spp., кішірек, бетінде айқын ақ дақтары бар және көбінесе суда жүретін қаздардан ажыратуға болады. Ысқырық қаздары, Dendrocygna spp., ұзын аяқтары мен мойындары, ірі, қазға ұқсас мүңкілері болады және көбінесе тіктеп жүреді. Ұшқанда Австралиялық ағаш қазы – ақ екінші қауырсындары және қара қанат ұштары бар жалғыз қаз.
The Australian wood duck can be distinguished from pygmy geese, Nettapus spp., which are smaller, have bold white face markings and are usually seen on water. Whistling ducks, Dendrocygna spp., have longer legs and necks, larger, more duck like bills and tend to walk more upright. When flying, the Australian wood duck is the only duck with white secondary feathers and dark wingtips.