Кіріспе

Құс түрлері

Үлкен ақ маңдайлы қаз (Anser albifrons) кіші ақ маңдайлы қазға (A. erythropus) жақын туысқан қаз түрі. Үлкен ақ маңдайлы қаз көшіп-қонушы, Солтүстік Канадада, Аляскада, Гренландияда және Ресейде көбейеді, ал Солтүстік Америкада, Еуропа мен Азияда оңтүстікке қарай қыстайды. Ұлыбритания мен Ирландияда ол ақ маңдайлы қаз деп аталады; Солтүстік Америкада ол үлкен ақ маңдайлы қаз (немесе "үлкен ақ маңдайлы") деп аталады, және бұл атау халықаралық деңгейде де жиі қолданылады. Flavirostris-тің мантиясы мен үстіңгі қанат жапқыштары тар, көрінбейтін ақшыл шеттерімен біркелкі көрінеді, ал albifrons-тің айқын ақшыл шеттері бар, олар қанаттың жоғарғы бөлігінде анық жолақтарды құрайды.

Flavirostris-тің үшінші қанат жапқыштарында көрінбейтін ақшыл шеттер бар, ал albifrons-та бұл ақшыл шеттер жақсы көрінеді. Flavirostris-тің төменгі және ортаңғы жоғарғы қанат жапқыштары тар, көрінбейтін ақшыл шеттерімен қанаттың біркелкі көрінісін құрайды, ал albifrons-та бұл шеттер кең және анық, қанатта жолақтарды жасайды. Flavirostris-тің үлкен қанат жапқыштары қара сұр, тар ақ ұшымен, тар қанат жолағын құрайды; ал albifrons-тің үлкен қанат жапқыштары көгілдір сұр, айқын ақ ұштарымен, кең қанат жолағын құрайды. Flavirostris-тің қабырға сызығы тар және ақ, ал albifrons-та кең және жарқын ақ. Flavirostris-тің құйрығы қоңыр, өте тар ақ ұшы және қабырғаларымен, ал albifrons-тің құйрығы қара сұр, ақ ұшы және қабырғалары Flavirostris-тің сәйкес бөлімдерінен кемінде екі есе енірек. Flavirostris-тің тұмсығы қоңыр сары, қара ұшымен, ал albifrons-тің тұмсығы жарқын қызғылт, ұшында тек қара із бар; сонымен қатар, Flavirostris-тің тұмсығы ұзынырақ және albifrons-қа қарағанда жіңішке көрінеді.

Ересек құстардың ішкі бөлігіндегі жолақтар Flavirostris-те albifrons-қа қарағанда көбінесе кеңірек болады, бірақ екі түрде де жеке айырмашылықтар оны анықтау мүмкіндігін шектейді.

Таксономия

Үлкен ақбетті қаз бес түршеге бөлінеді. Атаулы түршесі – Еуропалық ақбетті қаз (A. a. albifrons) Ресейдің шалқары солтүстігінде көбейеді және Еуропа мен Азияның оңтүстігінде қыстайды. Солтүстік Американың солтүстігінде тағы үш шектеулі ареалда кездеседі: Гамбелдің ақбетті қазы (A. a. gambeli) Канаданың солтүстік-батыс ішкі аймақтарында және Мексика шығанағының жағалауында қыстайды, атаулы түршеден сәл ірілеу, Тынық мұхитының ақбетті қазы (A. a. frontalis) және түле қазы (A. a. elgasi) Алясканың оңтүстік-батысында кездеседі, бәрінен ірілеу және ұзын мүңкілі, екеуі де Калифорнияда қыстайды. Бұл түршелердің барлығы түсі жағынан ұқсас, тек мөлшерімен ғана ерекшеленеді.