Кіріспе

Құс түрі, Анхинга туысы.

Анхинга (/æ//n/'/h//ɪ//ŋ//g//ə/; Anhinga anhinga) – кейде жыланқұс, дартер, американдық дартер немесе су түйесі деп аталатын, Американың жылы аймақтарында кездесетін су құсы. "Анхинга" сөзі бразилиялық тупи тіліндегі "а'ньинга" сөзінен келген және "шайтан құсы" немесе "жылан құсы" деген мағынаны білдіреді. Суда жүзген кезде оның шығу тегі анық көрінеді: тек мойны ғана судан көрінеді, сондықтан құс шабуға дайын жыланға ұқсайды. Олардың сыртқы мұрындық тесіктері (ноздри) жоқ және олар тек көмекей арқылы тыныс алады. Анхинга – дартерлер тұқымдастығына жатады және үнді (Anhinga melanogaster), африкалық (Anhinga rufa) және австралиялық (Anhinga novaehollandiae) дартерлермен тығыз байланысты. Басқа дартерлер сияқты, анхинга да балықты және басқа ұсақ жемді өткір, жіңішке мүсігімен сұғып аулайды.

Таралу және көші-қон

Анхинга түрлері әлемнің әртүрлі аймандарындағы жылы, сайы суларда және батпақтарда тіршілік етеді. Анхингалар көбінесе басқа құстармен бірге топтасып көшіп-қонып жүреді және оларды "қара қағаз ұшқыштарына" теңеуге болады. Қаз, балықшыл және пеликан сияқты құстар қауырсындарын уропигиалдық безден шығатын майлармен жағар алса, анхингада мұндай қабілет жоқ; анхинганың денесінде су өткізбейтін қауырсындар болмайды, сондықтан суға батқанда олар толығымен ылғалданып қалады, ал ұшу қауырсындары аздап ылғалға төзімді болады. Сондықтан олардың қанаттарын жайып күнге күйінбеуі өте маңызды. Олардың тығыз сүйектері, ылғал қауырсындары және суда бейтарап жүзу қабілеті оларға толығымен суға батып, су астындағы жемтігін аулауға мүмкіндік береді. Анхинга ылғал қауырсындармен ұзаққа ұша алмайды; егер олар ылғал күйінде ұшуға тырысса, қиындықтар туындайды, құстар су бетінде "жүгіріп", қарқынды қанат қағу арқылы қозғалады (әдетте қорқыныштан қашу үшін). Анхингалар, цорлан сияқты, су жағасындағы құлаған ағаштарға, бұтақтарға немесе тастарға қанаттарын жайып, қауырсындарын жартылай дөңгелек пішінде ашып, күнге қарсы бағытталған күйде қонды және демалады, осылайша кептіріп, күннің жылуын сіңіреді. Анхингалар дене жылуын салыстырмалы түрде жылдам жоғалтады, ал олардың дене күйі күннен энергия алуға және осы процеске қарсы тұруға көмектеседі. Олар судағы омыртқасыздармен және жәндіктермен қоректенеді. Алабама штатында анхинганың рационы балықтардан (мысалы, шұбар, күнбалық, қара басс, сомақ, сүрегі және тізбекті пикер) құралады, сондай-ақ рактар, крабтар, креветкалар, су жәндіктері, бунаққанаттар, су жыландары және кішкентай тасбақалар да олардың тағамына кіреді. Флоридада анхингалар негізінен күнбалық, басс, килифиш және тірі туатын балықтарды жейді. Сонымен қатар, олар пуфиш және перцидтерді де жейді. Анхингалар аулаған жемдерін су бетіне көтеріп, артқа лақтырып, басын алға қарай бағыттап жұтады.