Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бурундидің астанасы
Capital of Burundi
Гитега (ɡiteɡa), бұрын Китега, Бурундидің саяси астанасы болып табылады. Елдің орталығында, Бурундидің орталық үстіртінде, ең ірі қала және бұрынғы саяси астана Бужумбурадан шамамен шығысқа қарай орналасқан. Гитега – Бурунди Корольдігінің екінші ірі қаласы және 1966 жылы таратылғанға дейін бұрынғы патшалық астанасы. 2018 жылдың желтоқсан айының соңында Бурунди президенті Пьер Нкурунзиза 2007 жылғы уәдесін орындайтынын жариялады, Гитегаға бұрынғы саяси астана мәртебесін қайтаруды көздеді. Бурунди Парламенті 2019 жылдың 16 қаңтарында бұл өзгерісті ресми бекітті, барлық мемлекеттік органдар үш жылдың ішінде көшірілуі күтілуде.
Gitega (ɡiteɡa), formerly Kitega, is the political capital of Burundi. Located in the centre of the country, in the Burundian central plateau roughly east of Bujumbura, the largest city and former political capital, Gitega is also the second largest city and former royal capital of the Kingdom of Burundi until its abolition in 1966. In late December 2018, Burundian president Pierre Nkurunziza announced that he would follow on a 2007 promise to return Gitega its former political capital status, A vote in the Parliament of Burundi made the change official on 16 January 2019, with all branches of government expected to move in over three years.
География
Гитега – Бурундидің он сегіз провинциясының бірі – Гитега провинциясының астанасы. Ол елдің орталығында, батыста Танганьика көліндегі Бужумбура сауда астанасынан, шығыста Танзания шекарасынан және солтүстікте Руанда шекарасынан шамамен бірдей қашықтықта орналасқан. Қала Рувиронза және Рурубу өзендерінің қосылған жерінен оңтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым жерде, төбелермен қоршалған кең жазықта жатыр. Елдің ең ірі ұлттық паркі – Рувубу паркі шығысқа қарай орналасқан.
Gitega is the capital of Gitega Province, one of the eighteen provinces of Burundi. It is located in the center of the country, at roughly the same distance between the commercial capital, Bujumbura on Lake Tanganyika to the west, the Tanzanian border to the east—both at around —and the Rwandan border, about to the north. It lies on a broad plateau surrounded by hills, a few kilometres southwest of the confluence of the Ruvyironza and Rurubu Rivers. Ruvubu National Park, the country's biggest, lies to the east.
Тарих
Гитге бір кезде Бурунди Корольдігінің орталығы болған және 1966 жылға дейін Бурунди патшаларының (муами) астанасы болып қала берді. Гитгеге қаласын 1912 жылы Бурунди Германияның Шығыс Африкасының құрамында болған кезде немістер құрған. 2007 жылдың наурызында Бурунди президенті Пьер Нкурунзиза Бурундидің астанасын Бужумбурадан гөрі Гитгеге қайтаруды жоспарлап отырғанын мәлімдеді, оның Гитгеге астана ретінде орналасуы тиімдірек екенін айтты. 2018 жылдың 24 желтоқсанында Нкурунзиза Гитгеге Бурундидің астанасы болатынын жариялады, бұл тек Парламенттің мақұлдауына байланысты еді. Парламенттің күтілген келісімі (Президенттің CNDD FFD партиясының екі палатада да үстемдігі болғандықтан) 2019 жылдың 16 қаңтарында дауыс беру арқылы берілді, ал кейбір министрліктер екі күннен кейін көшуді бастады.
Gitega was at one time the seat of the Kingdom of Burundi and remained as capital of the kings of Burundi (mwami) until 1966. The Germans founded the town of Gitega in 1912 back when Burundi was part of German East Africa. In March 2007, President of Burundi Pierre Nkurunziza announced that Burundi was planning to bring back its capital city to Gitega, saying that it is in a better location for a capital than Bujumbura. On 24 December 2018, it was announced by Nkurunziza that Gitega was to become the capital city of Burundi, pending only Parliament approval. The expected parliamentary assent (given the President's CNDD FFD party comfortable majority in both chambers) arrived through a vote on 16 January 2019, with some ministries already starting the move two days later.
Білім
Гитега политехникалық университеті 2014 жылы негізі салынды.
The Polytechnic University of Gitega was founded in 2014.
Мәдениет
Бұл Бурундидің Гитгегедегі Ұлттық мұражайының орналасқан жері. Аймақта бірнеше кариенда патшалық барабан қасиетті орындары мен ибами (патшалық сарайы) бар. 1972 жылдың 29 сәуірінде Бурундидің соңғы Мвамиі (патшасы) Нтаре V Гитгегеде қаза тапты.
It is the home of Burundi's National Museum of Gitega. Several karyenda royal drum sanctuaries are located in the area, as well as the ibwami (royal court). On 29 April 1972, Ntare V of Burundi, the country's last Mwami (King), was killed in Gitega.
Ғибадат орындары
Ғибадат орындарының арасында негізінен христиан шіркеулері мен ғибадатханалары: Гитгеяның Рим-католик архиепископиясы (католик шіркеуі), Бурунди Англикан шіркеуінің провинциясы (Англикан қауымдастығы), Бурундидегі баптист шіркеулерінің одағы (Баптист әлемдік одағы), Құдайдың жиналыстары. Сондай-ақ, мұсылман мешіттері де кездеседі.
Among the places of worship, they are predominantly Christian churches and temples: Roman Catholic Archdiocese of Gitega (Catholic Church), Province of the Anglican Church of Burundi (Anglican Communion), Union of Baptist Churches in Burundi (Baptist World Alliance), Assemblies of God. There are also Muslim mosques.
Көлік
Гитега қазір жұмыс істемейтін Гитега әуежайымен қызмет көрсететін. Гитега төрт ұлттық жолмен (Routes Nationales, RN) қызмет көрсетеді: RN2 оны солтүстік-батыс бағытында Мурамвия және Бужумбура ауылдық провинциялары арқылы Бужумбурамен байланыстырады. RN15 елдің солтүстігіне, Нгозиге қарай, содан әрі Руандаға жалғасып, ежелгі Гишора патша сарайынан өтеді; RN12, RN15-тен Гитега шетінде бөлініп, Карузи және Муйинга провинцияларына қызмет көрсету үшін солтүстік-шығысқа бағыт алады. Ал соңғысы – RN3, ол оңтүстік-батысқа қарай Румонге және Танганьика көліне қарай бағыт алады.
Gitega was served by Gitega Airport, which is now defunct. Gitega is served by four National Roads (Routes Nationales, RN): RN2 connects it with Bujumbura through the northwest, via Muramvya and Bujumbura Rural provinces. RN15 leads to the north of country, towards Ngozi and continuing on to Rwanda, while passing through the ancient royal court of Gishora; RN12, which separates from RN15 on the outskirts of Gitega, heads northeast to serve the provinces of Karuzi and Muyinga. The last is RN3, which heads towards the southwest towards Rumonge and Lake Tanganyika.