Кіріспе

Аллигатор көпірінің шайқасы 1778 жылдың 30 маусымында болды және Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде британдық Шығыс Флориданы бағындыруға бағытталған сәтсіз жорықтағы жалғыз маңызды шайқас еді. Генерал Джеймс Скривеннің басқаруымен жүрген Джорджия милициясының бір бөлігі Томас Браунның лоялист отрядын британдық майор Марк Превост құрған британ әскерлерінің үлкен бекінісіне дейін қуды да, кері шегінді.

Өмірбаян

Грузияның бүлікші мемлекеті мен Шығыс Флориданың британдық провинциясының арасындағы шекара, Америка Тәуелсіздік соғысының алғашқы үш жылында үздіксіз шабуылдар ошағы болды. Грузияның саяси және әскери басшылары, Шығыс Флориданың астанасы Сент-Огастинге шабуыл жасауға болатынын ойлады және оны басып алу үшін бірнеше экспедиция ұйымдастыруға тырысты. Біріншісі, 1776 жылы, Континенталдық армияның генералы Чарльз Ли солтүстікке шақырылғаннан кейін сәтсіз аяқталды. Екіншісі, 1777 жылы, басқару, жабдықтау және логистикалық қиындықтарға тап болды; Шығыс Флоридаға тек атты әскер ротасы кірді, бірақ Томас Крик шайқасында тосқауылға түсті. Осы сәтсіздіктен кейін грузиндер Сатилла өзенінің оңтүстігіндегі барлық әскери бекеттерін тастап кетті. Грузиядағы ең оңтүстік бекет – Альтамаха өзенінің жағасындағы Форт-Хау (бұрын Форт-Баррингтон деп аталған), ал Флоридадағы ең солтүстік бекет – қазіргі Флорида штатының Нассау округіндегі Форт-Тонин болды. Шығыс Флориданың губернаторы Патрик Тониннің басқаруында полковник Томас Браун басқарған рейнджерлер полкі және генерал-майор Августин Превосттың басқаруымен бірнеше жүз британдық әскер болды. Тонин мен Превост Браун полкін басқару мәселесінде дауласты және Грузиядан жасалатын шабуылдарға қарсы провинцияны қалай қорғау керек екені туралы келіспеді. Превост қорғанысқа шығуға бұйрық алды, ал Тонин күштірек қорғаныс қажет деп есептеді. Осы мақсатта Тонин Браун күштерін Сент-Мэрис өзені бойында орналастырды, ол (қазір де солай) шекараны құрады. Браун мен оның әскері, кейде крик және семинол тайпаларының қолдауымен, Оңтүстік Грузияға үнемі шабуылдар жасап, қорғаушыларды мазалады және провинцияның азық-түлік қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін мал өсіретін шаруашылықтарға шабуылдады. 1778 жылдың ақпан айында Грузияның ассамблеясы губернатор Джон Хаустонға Шығыс Флоридаға қарсы үшінші экспедиция ұйымдастыруға рұқсат берді. Континенталдық армияның Оңтүстік департаментінің қолбасшысы генерал Роберт Хау осы идеяға қарсы болды, ол (Превост сияқты) қорғанысқа көбірек ұмтылды. Март айында жоспарлар қалыптаса бастады, Браун рейнджерлері Форт-Хауды күтпеген шабуылда басып алып, өртеп жібергеннен кейін жағдай шиеленісті. Осы оқиғадан кейін лоялистер Грузияның шет аймақтарында еркін жүріп, Грузияның және Каролинаның жоғарғы аймақтарында жаңа сарбаздарды жинауға кірісті. Бұл әрекеттер Грузия басшылығын британдықтардың штатқа шабуыл жоспарлап отыр деген тұжырымға жеткізді және әскери дайындықтар жеделдетілді. Құрлық әскерлерінен басқа, екі тараптың да жағалаудағы теңіз күштері дайын тұрды. Губернатор Тонин Фредерика өзенінде бірнеше кемелерді орналастырды, Сент-Симонс аралын құрлықтан бөліп, Грузия арсеналындағы бірнеше қатарлы галереяларды бейтараптандыруға тырысты. 15 сәуірде полковник Сэмюэл Элберт 1740 жылдардағы Дженкинс құлағы соғысының естелігі – Форт-Фредерика маңында бекітілген үш кемеге шабуыл жасауға шешім қабылдады. 19 сәуірдегі теңіз шайқасында Элберт пен галереялар тынышталған кемелерге тап болып, төртеуін басып алды немесе жойды.

Кіріспе

Генерал Хоу экспедицияны қолдауға көнбеді, бірақ сәуірдің басында Грузияның 400 континенталдық әскері оңтүстікке қарай жылжуды бастады және 14 сәуірде Форт Хоудың орнын басып алды. Келесі айда Грузия жасақтары мен Оңтүстік Каролина континенталдық әскері келген соң, күш мамырдың басына қарай 1300 шамасына жетті. Генерал Хоу 10 мамырда Форт Хоуға келді және оңтүстікке қарай жорықты ұйымдастыра бастады. Лагерьдегі жағдай жағымсыз болды: ауа райы ыстық еді және дезертирлік жиі болды (кем дегенде 11 адам атылды). Экспедициялық күш 28 мамырда Алтамаха өзенін кесіп өтуге кірісті, бірақ өте баяу жылды, 21 маусымда Сатилла өзенін кесіп өтіп, 26 маусымда Сент-Мэрис өзеніне жетті. Губернатор Тонин мен генерал Превост американдықтардың ілгерілеуін білді. Браун мен үндістер барлау жұмыстарын жалғастырып, кейде американдықтармен шайқасып, олардың лагерьлерінің қауіпсіздігін сынады. Генерал Превост әскерлерінің бір бөлігін алға жылжытып, көп бөлігін Сент-Огастинге баратын басты жолға орналастырды. Осы кезде экспедиция тоқтап қалуға жақын болды, себебі генерал Хоу мен губернатор Хаустон қалай әрекет ету керектігі туралы келісе алмады. Хаустон тікелей Сент-Огастинге шабуыл жасап, британдықтардың басты күштерімен кездесуді қаласа, Хоу алдымен Форт Тонинды басып алуды жөн көрді. Екі көшбасшы да келісімге келмегендіктен, Хоу өзінің басқаруындағы күштерге Форт Тонинге қарай жорық жасауды бұйырды, ал Хаустонның басқаруындағы Грузия жасақтары өз орнында қалды. Браун бұл қозғалысты байқап, фортты тастап, өртеп жіберіп, Нассау өзеніне қарай батпақтарға шегінді. Хоу 29 маусымда Форт Тониннің қираған қалдықтарын басып алды. Форттан оңтүстікке қарай 14 миль (23 км) қашықтықта Алигатор өзені арқылы көпірге жол салды, онда Превост 16-шы және 60-шы полктердің бөлімдерін және Дэниел МакГирт басқаратын бірнеше лоялист рейнджерлерін орналастырды. Олар көпірді қорғау үшін ағаш және бұталардан жасалған қорған салды. Бұл күштердің саны шамамен 200 болды және оларды генерал Превосттың інісі, майор Джеймс Маркус Превост басқарды.

Шайқас

30 маусымда Хоу Браунды іздеу үшін Джеймс Скривен басқаратын 100 атты әскерді оңтүстікке жіберді. Браун өз әскерінің бір бөлігін олардың артынан айналып өтуге бұйрық берді, ал қалғанын форттан оңтүстікке қарай созылған жол бойында жасырды. Браун континенталдық әскерді қоршауға жіберген адамдары дезертирлердің салдарынан жауға тап болды, көпшілігі тұтқындалды немесе қаза тапты. Браун жолмен Алигатор көпіріне қарай жылжуды бастады, бірақ ол көпірге жеткенге аздай қалғанда Скривеннің отряды оны қуып жете алды. Осының нәтижесінде Браунның әскері көпірде орналасқан британдықтардың бекінісіне тікелей шабуылға ұшырады. Бастапқыда шатасу туды, себебі Скривеннің де, Браунның да әскерлерінде бірдей форма болған жоқ, сондықтан британдықтар келгендердің барлығы Браунның адамдары деп ойлады. Бірақ жағдай тез өзгерді және атыс басталды. Превосттың регулярлы әскері жылдамдап орналасып, Скривеннің әскеріне оқ атуды бастады, ал Браунның бір бөлігі олардың қанатына шабуыл жасау үшін айналып өтті. Қырғын барысында екі тараптың да әскерлерінен жандар құлады, Скривен жараланды, ал патриоттардың бір бөлігі Скривен шегінуге бұйрық бергенге дейін тұтқынға түсуден мүжілді.

Салдары

Келесі күні майор Превост өзінің, Браунның және МакГирттің әскерлерімен бірге жол жөндеумен айналысқан патриоттар тобын кенеттен шабуылдады. Олар одан әрі шабуылға өтудің орнына, кері шегінуге шешім қабылдады, жолға ағаштарды кесіп кедергі жасады. Бірақ американдық лагерьлердегі келіспеушіліктер одан әрі ілгерілеуге мүмкіндік бермеді. Континенттік әскерлер күріштен қырылып, Грузия жасағынан азық-түлік сұрады. 6 шілдеде жасақ Сент-Мэриден өтіп, континенттік әскерге күш қосты, ол аурулар мен дезертирлік салдарынан 400-ге жуық жауынгерге дейін азайған еді. Азық-түлік жетіспеушілігі мен басшылықтағы келіспеушіліктер экспедицияның аяқталуына себеп болды, ол 14 шілдеде кері шегінуді бастады. Бұл Грузияның Шығыс Флориданы бақылауға алу идеясын толығымен тоқтатты. Джеймс Скривен 1778 жылдың қараша айында Томас Браун басқарған шабуылда қаза болды. Көптеген зерттеушілер көпірдің орны Каллахан қаласының орталық бөлігінде деп санайды, бірақ кейбір тарихшылар көпірдің нақты орны шығысқа қарай болған деп есептейді.