Канада ақыны Эдвин Джон Доув Пратт

Кіріспе

Канадалық ақын (1882–1964)

Эдвин Джон Дов Пратт (4 ақпан 1882 – 26 сәуір 1964), Ньюфаундлендтен шыққан Пратт өмірінің көп бөлігін Онтарионың Торонто қаласында өткізді. Ол үш рет елдің генерал-губернатор сыйлығын поэзия саласында жеңіп алған, және оны "ғасырдың бірінші жартысындағы ең басты канадалық ақын" деп атаған.

Ерте өмір

Э. Дж. Пратт 1882 жылдың 4 ақпанында Ньюфаундленд штатының Батыс шығанағында Эдвин Джон Дов Пратт болып дүниеге келді. Ол Ньюфаундлендтің түрлі аймақтарында өсті, себебі оның әкесі Джон Пратт колонияда методист пасторы ретінде қызмет еткен. Джон Пратт бастапқыда Англияның Солтүстік Йоркширдегі Ганнерсайд ауылындағы «Олд Ганг» кенінде қорғасын өндіруші болған. 1850 жылдары ол методист пасторы болып, Ньюфаундлендке көшіп, Капитан Уильям Ченси Найттың қызы Фанни Найтқа үйленді. Э. Дж. Пратт пен оның жеті бауыры әкесінің қатаң бақылауында өсті, ол олардан үлкен үміт күткен. Джон қатаң және беделді әке болғандықтан, отбасына билік жүргізді, ал Эдвин мен оның бауырлары әкесі пасторлық сапарда болғанда, анасының мінезі күйеуінен мүлдем өзгеше болғандықтан, біршама жеңілдік алды. «Фанни Пратт Джон мұқият және талапкер болған жерде, оңай және ұқыпсыз болды, ол қатаң және икемсіз болған жерде мейірімді және сабырлы, ол жүректі болған жерде жұмсақ болды – ол балалармен жақын, достық қарым-қатынаста болды. Ол балаларына қарағанда аз қатаң үйде тәрбиеленген, ол балаларды өздерінің қандай екендігіне қабылдауға, олардың құлдыраған табиғаттарына жол беруге және жалпы олардың кінәсіз күнәларына көз жұмуға дайын болды». Э. Дж. Пратттың ағасы Кальверт Пратт Канада сенаторы болды. Э. Дж. Пратт 1901 жылы Ньюфаундлендтің Сент-Джонс қаласындағы методистік колледжін бітірді. 1904 жылы әкесіндей методисттік қызметке үміткер болып, Торонто университетінің Виктория колледжіне оқуға түсу алдында үш жыл сынақ мерзімінде қызмет етті. Ол психология мен теологияны оқыды, 1911 жылы бакалавр, ал 1913 жылы діни бакалавр дәрежесін алды. Тек 1923 жылы Пратттың алғашқы коммерциялық поэзия жинағы «Ньюфаундленд стихи» жарық көрді. «Танылу 1925 жылғы «The Witches’ Brew», 1926 жылғы «Титандар» және 1930 жылғы «Рузвельт және Антиноэ» повестьтерімен келді, ал ол лирикалық өлеңдердің көп бөлігін жарияласа да, Пратт повестік ақын ретінде есте қалды». «Пратт поэзиясында Ньюфаундлендке қатысты өнері жиі кездеседі, бірақ оның өлеңдерінде, негізінен «Ньюфаундленд стихи» жинағында, осы өнеріне қатысты нақты сілтемелер аз кездеседі», - делінген «Канада энциклопедиясында». «Бірақ теңіз және теңіз өмірі оның көптеген өлеңдерінің орталық тақырыбы болып табылады, қысқа («Эрозия», «Теңіз шаяндары», «Сытыраулар») және ұзақ, мысалы, 1926 жылғы «Кашалот», кит пен оның жаулары – алып кальмар мен кит аулау кемесі мен экипажы арасындағы жекпе-жектерді сипаттайды; 1930 жылғы «Рузвельт және Антиноэ», қыстағы дауылда батып бара жатқан жүк кемесі экипажының ерен құтқаруын баяндайды; 1935 жылғы «Титаник», жақсы танымал теңіз трагедиясының ирониялық қайта баяндауы; және 1947 жылғы «Log», Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Солтүстік Атлантика конвойының драматикалық тарихы». Ол эволюция Праттке «эпикалық стильге қол жеткізуге болатын берік негізді» ұсынғанын, сондай-ақ «оған өзінің ең жақсы лирикасының тақырыптарын берді» (мысалы, 1932 жылғы «Көп көңіл күйден» «Тастан болатқа дейін»). Пратт 1935 жылы «Canadian Poetry Magazine» журналын құрды және 1943 жылға дейін оның бірінші редакторы болды. Ол 10 өлеңін 1936 жылғы «модернистік өлеңдердің іріктеу жинағында» жариялады, «Жаңа провинциялар», Ф. Р. Скотт редакциялады. 1943 жылы А. Дж. М. Смиттің «Канада поэзиясы кітабы» антологиясының шолу эссесінде Фрай бұл тақырыпты баяндап, канадалық поэзияда: Табиғаттың санасыз қорқынышы мен сананың санасыз қорқыныштары сәйкес келеді: бұл бірігу Пратт поэзиясының барлық бөлігіне негіз болған символизмнің негізі болып табылады. Оның «Плиоцендік Армагеддонның» шатастырмалы және әуесқой жындылары, олар тек өзара жойылудың инкарнацияланған қалаулары, нацизмді тудырған және «Бейбітшілік туралы аңыз» кітабына шабыт берген жындылар; және мырза Смит кіретін «Сытыраулар» кітабында өркениетті өмір геологиялық тұрғыдан қарастырылса, бұл – бір сағаттың бір сағаттағы қаталдыққа ұқсауы. Кашалоттың өлімімен өмірдің ысырап етілуі және иезуит миссионерлерін өлтірумен батылдық пен қасиеттіліктің ысырап етілуі қазіргі поэзияда бірегей трагедиялар болып табылады: Әйүптің трагедиясы сияқты, олар «барлық мақтаныш балаларына патшалық ететін» хаотикалық нигилизмнің күші, сұрапыл Левиафанның көрінісіне көтерілгендей көрінеді. Брейбуф жарық көрген кезде соғыс басталған еді; және «өзінің келесі төрт томдығында Пратт патриотизм мен зорлық-зомбылық тақырыптарына оралды. Теңіз поэзиясы соғыстық поэзиямен бірігеді «Дюнкерк» (1941) кітабында, ол британдық күштердің эпикалық құтқарылуын баяндайды, сонымен қатар оның демократиялық сипатын атап өтеді. Тіл Шерчилльдің шақыруына тікелей байланысты, ол керемет құтқарылуға шабыттандырады. «Тұрмыс салған өмір және басқа өлеңдер» (1943) атты кітаптағы атау өлеңі соғыс кезінде өмірдің тоқырауына, тұрмыс салған өмірге көңіл бөлмейтін ақындарды сатиралайды. Басқа өлеңдерге «Азулы мұнарадағы радио», оның оқиғаларға қатысуы мүмкін емес екенін көрсетеді, «Суасты қайығы», ол қазіргі соғыстың жабайылығын көрсету үшін суасты қайығын акула ретінде қарастырады; және «Кел, өлім», ол өлімді жаңа қорқыныштарымен көрсету үшін бейнелейді». Пратттың келесі кітабы «Олар қайтып келеді» (1945) соғыстың аяқталуын тойлайды, сонымен қатар әдебиетте концентрациялық лагерьтерге қатысты алғашқы зерттеулердің бірін ұсынады. Сонымен қатар, «Log» (1947) Солтүстік Атлантика конвойының Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі рөлін еске алады. Осы жылы Пратт Канаданың бірінші құрлықтық темір жолы, Канадалық Тыныш мұхиты темір жолының құрылысы туралы өзінің соңғы эпикалық шығармасы «Соңғы тірекке қарай» жариялады. «Англо/орталық канадалық перспектива ұсына отырып, өлең Сэр Джон А. Макдональд пен Эдвард Блейк арасындағы саяси шайқастарды тауларға, лайға және Лорентиялық қалқанға қарсы еңбекшілердің физикалық шайқастарымен өріп байланыстырады. Оның стиліне тән метафоралық әдіспен Пратт қалқанды темір жол құрылысшыларының динамитімен ұйқысынан қоздырылған тарихи кезеңдегі кесіртке ретінде сипаттайды». Пратттың маңызды ақын ретіндегі беделі оның ұзақ повестік өлеңдеріне негізделген, «олардың көптегісі оны канадалық ер адамның тәжірибесін мифтеуші ретінде көрсетеді; бірақ көптеген қысқа философиялық туындылар да танылуға лайық. «Тастан болатқа дейін» адамзаттың рухани эволюциясы физикалық эволюция мен мәдени жетістіктермен бірдей қадаммен жүрмейтін жағдайда, құтқарушылық құрбандықтың қажеттілігін көрсетеді; «Кел, өлім» өлімге қатысты адамның бұрынғы артикуляциялық және рәсімдік жауабының қазіргі заманғы бомбаның жабайылығымен тілсіздікке ұшырағанын көрсететін күрделі аллюзиялық есеп; және «Жабайы» тоталитарлық механикалық күшпен, «үлкен Панжандруммен» күресіп жатқан тәуелсіз «кішкентай гомо геносы» арасындағы қақтығысты драматикалық түрде көрсетеді». Пратттың формалар мен өлшемдерді таңдауы оның заманы үшін консервативті болды; бірақ оның тілі эксперименталды болды, оның нақтылығы мен жиі техникалық терминологиясы оның дәл және нақты поэзияның күшіне сенімділігін, сондай-ақ ғылыми және көркем ізденістердің екі саласы арасындағы алшақтықты жою міндетінің бірі екенін көрсетеді». «Канада энциклопедиясы» Пратт туралы былай дейді: «Маңызды ақын, бірақ ол мектепке немесе қозғалысқа жатпайды және оның замандастарының көптеген ақындарына тікелей әсер етпейді». Ол 1975 жылы Ұлттық тарихи тұлға ретінде тағайындалды. Торонто университетінің Виктория университеті кітапханасы қазір оның атымен аталады, сондай-ақ университеттің Э. Дж. Пратт медалі мен поэзия сыйлығы да оның атымен аталады. Сыйлықтың иегерлерінің арасында 1961 жылы Маргарет Этвуд және 1966 жылы Майкл Ондатже бар. Э. Дж. Пратттың атымен Торонто университеті 2003 жылы Канада әдебиеті кафедрасын құрды. Кафедраның негізінен бері Джордж Эллиот Кларк басқарып келеді. Э. Дж. Пратттың еске алу таңбасы 1983 жылы шығарылды.

EJ Pratt was born Edwin John Dove Pratt in Western Bay, Newfoundland, on February 4, 1882. He was brought up in a variety of Newfoundland communities as his father John Pratt was posted around the colony as a Methodist minister. John Pratt was originally a lead miner from Old Gang mines in Gunnerside a village in North Yorkshire, England. In the 1850s he became a Methodist pastor and immigrated to Newfoundland and settled down with Fanny Knight, a daughter of Capt. William Chancey Knight. EJ Pratt and his seven siblings were under strict control of their father, who had high expectations of all of them. While John was strict and stern father, who had firm authority with which he ruled his family, Edwin and his siblings got a bit of a break when his father was gone on pastoral rounds, since their mother was very different in temperament from her husband. "Fanny Pratt was easy going and unpunctilious where John was careful and exacting, lenient and forbearing where he was strict and inflexible, soft hearted where he was hard headed – she inevitably had a closer, more comradely relationship with the children. Raised in a less rigoristic household than he, she was prepared to take her children for what they were, make allowances for their fallen natures, and generally overlook their innocent iniquities" E. J. Pratt's brother, Calvert Pratt, became a Canadian Senator. E. J. Pratt graduated from Newfoundland's Methodist College in St. John's in 1901. Like his father he became a candidate for the Methodist ministry, in 1904, and served a three year probation before entering Victoria College of the University of Toronto. He studied psychology and theology, receiving his BA in 1911 and his Bachelor of Divinity in 1913. It was only in 1923 that Pratt's first commercial poetry collection, Newfoundland Verse, was released. "Recognition came with the narrative poems The Witches’ Brew (1925), Titans (1926), and The Roosevelt and the Antinoe (1930), and though he published a substantial body of lyric verse, it is as a narrative poet that Pratt is remembered." "Pratt's poetry frequently reflects his Newfoundland background, though specific references to it appear in relatively few poems, mostly in Newfoundland Verse," says The Canadian Encyclopedia. "But the sea and maritime life are central to many of his poems, both short (e. g., "Erosion ," "Sea Gulls," "Silences ") and long, such as "The Cachalot" (1926), describing duels between a whale and its foes, a giant squid and a whaling ship and crew; The Roosevelt and the Antinoe (1930), recounting the heroic rescue of the crew of a sinking freighter in a winter hurricane; The Titanic (1935), an ironic retelling of a well known marine tragedy; and Behind the Log (1947), the dramatic story of the North Atlantic convoys during World War II." He added that evolution provided Pratt "the solid framework within which he could achieve an epic style," and also "gave him the themes for his best lyrics" (such as his much anthologized "From Stone to Steel ," from 1932's Many Moods.) Pratt founded Canadian Poetry Magazine in 1935, and served as its first editor until 1943. He published 10 poems in the 1936 "milestone selection of modernist verse," New Provinces, edited by F. R. Scott. Expounding on that theme in 1943, in a review essay of A. J. M. Smith's anthology The Book of Canadian Poetry, Frye stated that, in Canadian poetry:

The unconscious horror of nature and the subconscious horrors of the mind thus coincide: this amalgamation is the basis of symbolism on which nearly all Pratt's poetry is founded. The fumbling and clumsy monsters of his "Pliocene Armageddon," who are simply incarnate wills to mutual destruction, are the same monsters that beget Nazism and inspire The Fable of the Goats; and in the fine "Silences ," which Mr. Smith includes, civilized life is seen geologically as merely one clock tick in eons of ferocity. The waste of life in the death of the Cachalot and the waste of courage and sanctity in the killing of the Jesuit missionaries are tragedies of a unique kind in modern poetry: like the tragedy of Job, they seem to move upward to a vision of a monstrous Leviathan, a power of chaotic nihilism which is "king over all the children of pride." By the time Brébeuf was published the war had begun; and "in his next four volumes, Pratt returned to themes of patriotism and violence. Sea poetry merges with war poetry in Dunkirk (1941), which recounts the epic rescue of British forces while also emphasizing its democratic nature Language plays a pivotal role as Churchill's call inspires the miraculous deliverance. The title poem in Still Life and Other Verse (1943) satirizes poets who ignore the destruction, the still life, all about them in wartime Other poems include 'The Radio in the Ivory Tower,' which shows isolation from world events to be impossible, 'The Submarine,' which highlights the atavism of modern warfare by treating the submarine as a shark; and 'Come Away, Death,' which personifies death to show its new horrors in modern times." Pratt's next book, "They are Returning (1945) celebrates the anticipated end of the war, but also introduces one of the first treatments in literature of the concentration camps. And retrospectively, Behind the Log (1947) commemorates the wartime role of the Royal Canadian Navy and the merchant marine." In that year Pratt published Towards the Last Spike, his final epic, on the building of Canada's first transcontinental railroad, the Canadian Pacific Railway. "Presenting an anglo/central Canadian perspective, the poem interweaves the political battles between Sir John A. Macdonald and Edward Blake with the labourers' physical battles against mountains, mud, and the Laurentian Shield. In a metaphorical method typical of his style, Pratt characterizes the Shield as a prehistoric lizard rudely aroused from its sleep by the railroad builders' dynamite." Pratt's reputation as a major poet rests on his longer narrative poems, "many of which show him as a mythologizer of the Canadian male experience; but a number of shorter philosophical works also command recognition. ‘From stone to steel ’ asserts the necessity for redemptive suffering arising from the failure of humanity's spiritual evolution to keep pace without physical evolution and cultural achievements; ‘Come away, death’ is a complexly allusive account of the way the once articulate and ceremonial human response to death was rendered inarticulate by the primitive violence of a sophisticated bomb; and ‘The truant ’ dramatically presents a confrontation in a thoroughly patriarchal cosmos between the fiercely independent ‘little genus homo’ and a totalitarian mechanistic power, ‘the great Panjandrum’. Pratt's choices of forms and metrics were conservative for his time; but his diction was experimental, reflecting in its specificity and its frequent technicality both his belief in the poetic power of the accurate and concrete that led him into assiduous research processes, and his view that one of the poet's tasks is to bridge the gap between the two branches of human pursuit: the scientific and artistic." The Canadian Encyclopedia adds of Pratt: "A major poet, he is, nevertheless, an isolated figure, belonging to no school or movement and directly influencing few other poets of his time." He was designated a Person of National Historic Significance in 1975. The University of Toronto's Victoria University library currently bears his name, as do the University's E. J. Pratt Medal and Prize for poetry. Winners of the award include Margaret Atwood in 1961 and Michael Ondaatje in 1966. The E. J. Pratt Chair in Canadian Literature was created in his name by the University of Toronto in 2003. The chair has been held since its founding by George Elliot Clarke. The E. J. Pratt commemorative stamp was released in 1983.

Прозалық шығарма

Паулиндік эсхатологияны зерттеу. Торонто: Уильям Бриггс, 1917 ж. "Канада поэзиясы – өткен мен қазіргі", Торонто университетінің тоқсандық журналы, VIII:1 (қазан, 1938), 1–10.

Өңдеу

Томас Харди, "Гринвуд ағашының астында". Торонто, Макмиллан, 1937 жыл. Батырлық әңгімелер өлең түрінде. Торонто, Макмиллан, 1941 ж., 1977 ж. Айрықша жазбалар болмаса, 1970 жылға дейінгі ақпарат Е. Дж. Праттың "Таңдалған өлеңдерінен" (1968) алынған.