Кіріспе
Словениялық австриялық Нобель сыйлығының лауреаты және ғалым Фриц Прегль (; 3 қыркүйек 1869 – 13 желтоқсан 1930), словен және неміс тілдерінде сөйлейтін аралас отбасынан шыққан австриялық химик және дәрігер. Ол 1923 жылы химия саласындағы Нобель сыйлығын сандық органикалық микроанализге маңызды үлес қосқаны үшін алды, соның ішінде элементтік талдау үшін жану тізбегін жетілдіруі де болды.
Fritz Pregl (; 3 September 1869 – 13 December 1930), was a Slovenian Austrian chemist and physician from a mixed Slovene German speaking background. He won the Nobel Prize in Chemistry in 1923 for making important contributions to quantitative organic microanalysis, one of which was the improvement of the combustion train technique for elemental analysis.
Өмірбаян
Прегль Австрия-Мажарстанның Любляна қаласында, словен тілінде сөйлейтін әкесі мен неміс тілінде сөйлейтін анасынан дүниеге келді. Ол Фридрих Михаэль Раймунд Прегль деп крещениеден өтті. 1930 жылы Австрияның Грац қаласында қайтыс болды. Прегль Грац университетінде медицинаны оқығаннан кейін химия саласындағы карьерасын бастады. Физиологияға, әсіресе химиялық физиологияға ден қойғандықтан, ол сандық органикалық микроанализдің шектеулерімен бетпе-бет келді. Өт қышқылын зерттеу барысында алған заттардың шағын мөлшері, қажетті компоненттерді азайту арқылы элементтік талдау процесін жетілдіруді талап етті. Зерттеулерінің нәтижесінде ол талдау үшін қажетті ең аз зат мөлшерін 50 есеге төмендетті. Ол химияшыларды өзінің элементтік талдау әдісін үйренуге шақырды, нәтижесінде бұл әдіс тез арада кеңінен қолданысқа енді.
Еске алу
1950 жылы Фриц Прегль жұмыс істеген Грац университетінің бөлімі Медициналық химия институты және Прегль зертханасы деп аталды. Грац, Инсбрук, Вена және Клагенфурт қалаларындағы көшелер оның құрметіне аталды. Словенияда 2007 жылдан бері Ұлттық химия институты жыл сайын Pregl сыйлығын ғылыми-зерттеу жұмыстары мен ең үздік докторлық диссертациялар үшін табыстайды. Словения мектеп оқушылары химия бойынша ұлттық жарыстардағы жоғары нәтижелері үшін Pregl танылу сыйлығымен марапатталады, ал гимназия оқушылары Pregl мақтау қағаздарын алады. Любляна қаласындағы бір алаң Прегль есімімен аталады. Фриц Прегль сыйлығы 1931 жылдан бері Австрия Ғылым академиясы Прегльдің тастап кеткен қаражаты есебінен химия саласында жыл сайын беріледі.