Кіріспе

Американдық астроном және педагог Генри Смит Притчет (16 сәуір 1857 – 28 тамыз 1939) – американдық астроном, университет президенті және қайырымдылық шараларын қолдаушы.

Өмірбаян

Притчет 1857 жылғы 16 сәуірде Миссури штатының Файетте қаласында Карр Уоллер Притчет ағаның ұлы ретінде дүниеге келді. 1875 жылы Б.А. (бакалавр) дәрежесін алды. Содан кейін ол екі жыл бойы АҚШ Әскери-теңіз обсерваториясында Асаф Холлдан оқыды, одан кейін астрономның көмекшісі болып тағайындалды. 1880 жылы Глазгоға оралып, әкесі Карр Уоллер Притчет ағаның директоры болған Моррисон обсерваториясында жұмыс істеді. 1882 жылы Жаңа Зеландияға Венера транзиті экспедициясына астроном ретінде қатысты. 1883 жылы отанына оралғаннан кейін Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінде математика және астрономия профессоры, сонымен қатар обсерватория директоры болып тағайындалды. 1890 жылдардың басында Германияда оқыды, 1894 жылы Мюнхен университетінде докторлық диссертациясын қорғады. 1897 жылдан 1900 жылға дейін АҚШ Жағалау және геодезиялық қызметінің бастығы болды. 1899 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Притчет 1900 жылдан 1906 жылға дейін Массачусетс технология институтының (MIT) президенті қызметін атқарды. 1901 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1902 жылы Америка антикварлық қоғамының мүшесі болып сайланды. Кейіннен Притчет қызметтен кетті, бірақ себептері мен уақыты нақты белгісіз. 1906 жылдан 1930 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Карнеги оқытуды дамыту қорының (CFAT) президенті болды. CFAT-тегі қызметінің барысында оның ең маңызды жетістігі 1918 жылы толық қаржыландырылған зейнетақы жүйесін (Мұғалімдердің сақтандыру және аннуитет қауымдастығы, TIAA) құру болды. Сонымен қатар, ол 1907 жылы Ұлттық өнеркәсіптік білім беруді дамыту қоғамының алғашқы президенті болды. Халықаралық бейбітшілік үшін Карнеги қорымен ұзақ мерзімді байланыста болды және Карнеги ғылым институтының қамқоршысы ретінде қызмет етті. 1939 жылғы 28 тамызда Калифорния штатының Санта-Барбара қаласында қайтыс болды.

Мұра

MIT-дегі Уокер ескерткіш ғимаратының екінші қабатындағы Притчетт лаунжы оның құрметіне аталған.