Кіріспе
1940 жылы Форд Биби және Рей Тейлор режиссерлік еткен АҚШ фильмдер сериясы.
«Флэш Гордон Ғаламды жаулап алады» — 1940 жылғы америкалық қара-ақ фантастикалық 12 бөлімді Universal Pictures фильмдер сериясы, продюсері Генри МакРей, режиссерлері Форд Биби және Рей Тейлор. Сериалда Бастер Крабб, Кэрол Хьюз, Чарльз Б. Миддлтон, Фрэнк Шеннон және Роланд Дрю түскен. Сценарийін Джордж Х. Плимптон, Базил Дикки және Барри Шипман жазды, ал оның негізінде Алекс Реймондтың King Features Syndicate газеттік комиксінен алынған. Театрларда 12 апта бойы жеке-жеке «тараулар» түрінде көрсетілген бұл сериал 1936 және 1940 жылдар аралығында түсірілген үш Universal «Флэш Гордон» сериалының соңғысы болды. 1950 жылдары барлық үш «Флэш Гордон» сериалы Universal-дің басқа сериалдарымен бірге Motion Pictures for Television арқылы теледидарға таратылды. Сол кезде бір уақытта көрсетіліп жатқан импорттық «Флэш Гордон» телесериалымен шатасуды болдырмау үшін олар «Ғарыш сарбаздары», «Ғарыш сарбаздарының Марсқа саяхаты» және «Ғарыш сарбаздары Ғаламды жаулап алады» деп қайта аталды. 1966 жылы King Features Syndicate «Флэш Гордон Ғаламды жаулап алады» сериалын теледидарға тарату үшін екі толық метражды фильмге өңдеді: «Космостан келген қызғылт өлім» және «Монго планетасының қауіптері». 1970 жылдардың басында бүкіл сериалдан сюжеттік материалдар алынып, 16 мм үй киносы нарығы үшін үшінші көркем нұсқасы қайта өңделді. Ол «Ғарыш сарбаздары Ғаламды жаулап алады» деген атаумен шықты және кейіннен 1980 жылдары теледидарда көрсетілді. Содан кейін барлық үш өңделген толық метражды нұсқасы әртүрлі қоғамдық домендегі бейне сатушылар арқылы қолжетімді болды, алдымен VHS видеокассетасында, кейін DVD-де. 1970 жылдардың ортасында АҚШ-тағы PBS телеарналары барлық үш толық «Флэш Гордон» сериалын тараулар бойынша көрсетіп, оларды ғалымдық фантастика жанкүйерлерінің жаңа буынына жеткізді, «Жұлдызды соғыстар» және «Үшінші түрдің жақын кездесулері» фильмінен екі жыл бұрын. 1980 жылдардың соңынан бастап барлық үш сериал бастапқы театрлық көрсетілім атауларымен, тарауларымен және экран уақытымен үй видео нарығында қолжетімді болды.
Сюжет
Жер бетін құртатын қатты оба тарап жатыр, құрбандардың маңдайларында қалған күлгін дақтың себебінен "Күлгін Өлім" деп аталады. Флэш Гордон, Мингтің ғарыш кемесінің бірі Жер атмосферасына "Өлім шаңын" себуін көргенде, осы обаның артында Минг тұрғанын біледі. Флэш Гордон, доктор Алексис Зарков және Дейл Арден Моңго планетасына ем іздеу үшін қайта оралады, бірінші кезекте ескі досы, Принц Бариннің көмегін сұрайды. Үштік Минг пен оның одақтастарымен күресін жалғастырады, оларға Жер тұрғындарын тоқтатуға барлық амал қолдануға тапсырылған, қолбасшы капитан Торч жетекшілік етеді. Үшеуі Моңгоның шалқары солтүстігіндегі Фригия Корольдығында "Полярит" деп аталатын уылғырды табады. Олар осы уылғырды Жерге жеткілікті мөлшерде жеткізіп, обаны тоқтатуы керек. Минг робот-бомбалар әскерін жібереді және Зарков пен Дейлді тұтқынға алады. Тұтқындалғаннан кейін Флэш Жерге қайтып, ракетамен уылғырды таратады, дәл сол әдіспен алғашқы "Өлім шаңы" таратылғандай. Моңгоға оралғаннан кейін Флэш Зарков пен Дейлді босатуға жетеді. Олар Мингке, капитан Торчқа және оның әскеріне қарсы күресін жалғастырады, қауіпті жағдайлардан, өлімге тәуекел ететін қашулардан және құтқару операцияларынан өтеді, сонымен қатар Минг пен оның одақтастарының жолын кеседі. Бір күні Минг пен оның қол астындағыларын бірі, оның қамалдың биік бақылау мұнарасына қамап қояды. Олардың білмейтіні, Флэш сол мұнараға қарай зымыранмен ұшып келеді. Ол соңғы сәтте парашютпен секіріп шығады, содан кейін батыл әуе маневрі жасап, Барриннің жақын жердегі зымыран кемесіне өтеді, онда Дейл мен Зарков бар. Флэштің басқарылмайтын ғарыш кемесі, ішінде өте тұрақсыз Соларит толтырылған, ұшқыш бомба болып шығады. Оның жоғары жылдамдығы оны тікелей қамалдың бақылау мұнарасына жеткізеді, онда болған зор жарылыс Мингтің тирандық билігін мәңгілікке тоқтатады. Принц Барин көп ұзамай Моңгоның бейбіт билеушісі ретінде өз орнына отырады. Мингтің Флэшке айтқан соңғы сөзі: "Мен – ғаламның өзімін!" Зарков байқайды, Мингтің өлімімен "Флэш Гордон ғаламды жаулап алды".
Өндіріс
Сюжеттік желілер алдыңғы "Флэш Гордонның Марсқа саяхаты" сериалынан алынған. "Өлім шаңы эксперименттерінің палатасы" бұрын Universal-дың "Бак Роджерс" сериалында қолданылған. Ақшаны үнемдеу мақсатында, сериалға неміс фильмі "Пиц Палудың ақ қары" (1930) фильмінен тартылған тауға шығу, іздеу және құтқару сахналары енгізілді. Актерлік құрамдағы соңғы минуттағы өзгеріске байланысты Дональд Кертис, Ронал рөлінде, экран титрлерінің екі нұсқасынан толығымен шығарылды, Гвиннен ерекшеленетіні, ол Флэштің басты көмекшісі, маңызды кейіпкер рөлін барлық эпизодтарда ойнайды. Джин Роджерс, бұрынғы екі "Флэш Гордон" сериалында Дейл Арден рөлін ойнаған болатын, сол кезде 20th Century Fox компаниясымен келісімшартта болды, және ол да, Fox та Дейл Арден рөлін қайта ойнағысы келмеді; оның орнына Universal компаниясымен жаңадан келісімшарт жасасқан Кэрол Хьюзке берілді.
Co star billing was given to Anne Gwynne, a Universal ingenue, whose role does not develop until the middle of the serial. This last minute change in billing status resulted in the complete elimination of actor Donald Curtis, as Ronal, from both versions of the screen credits, despite the fact that he, unlike Gwynne, is in every episode playing Flash's primary aide, a major character role. Jean Rogers, who had played Dale Arden in the two previous Flash Gordon serials, was under contract to 20th Century Fox at that point, and neither she nor Fox wanted her to repeat the Dale Arden role; it was given instead to a recent Universal contract starlet Carol Hughes.
Сыни қабылдау
Джим Хармон мен Дон Глуттың пікірінше, "Флэш Гордон Ғаламды жаулап алды" трилогияның ең әдемісі болды, бірақ оның тартымдылығын кинематографиялық өңделуіне құрбан етті.
Сыйлықтарға ұсынылу
Бүкіл Flash Gordon Conquers the Universe сериалы 2016 жылы 1940 жылғы Retro Hugo Award сыйлығына «Ең жақсы драмалық қойылым, ұзақ форматта» санатында ұсынылды, оны Дүниежүзілік ғылыми-фантастика қоғамы демеушілік етті. Сол жылы Ретро Хьюго сыйлығы Канзас-Сити, Миссури штатында өткен 74-ші Дүниежүзілік ғылыми-фантастика конвенциясы – MidAmeriCon II аясында табыс етілді.