Кіріспе

Терри Брукс кітаптарының сериясы
фантастикалық әлем

Шаннара /ʃ//æ//n//ə//ɹ//ə/ – Терри Брукс жазған жоғары фантастикалық романдар сериясы. Серия 1977 жылы жарық көрген «Шаннараның қылышы» кітабымен басталып, 2020 жылдың қазан айында шыққан «Соңғы друид» кітабымен аяқталады. Сонымен қатар, «Шаннараның бірінші патшасы» деген алдын-ала жазылған кітабы да бар. Бұл серияда сиқыр мен қарапайым технология үйлеседі және оқиға Ұлы соғыстар деп аталатын химиялық және ядролық апаттан кейін өркениет құлағаннан соң ұзақ уақыт өткендегі Жердегі Төрт аймақта өрбуде. «Шаннараның бірінші патшасы» алдын-ала жазылған кітабының кезінде әлем өнеркәсіптік дамуға дейінгі жағдайына қайта оралды, ал ғылымды толықтырып, сиқыр қайтадан пайда болды.

Орнату

Шаннара сериясы төрт аймақ деп аталатын пост-апокалиптикалық әлемде өрбиді. Бұл әлем – біздің әлемнің болашақ нұсқасы, екінші дүние емес. "Шаннараның Жаратылысы" трилогиясы төрт аймақтың АҚШ пен Канаданың қазіргі Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағында орналасқанын ашады. Көбінесе ландшафт болашақтағы "Ұлы соғыстар" деп аталатын ядролық соғыс салдарынан өзгерген, бірақ кейбір маңызды орындар сақталған. Мысалы, Колумбия өзені әлі де бар. Әр аймақ солтүстік, оңтүстік, шығыс және батыс сияқты компастың көрсеткішіндей аталады және әртүрлі халықтардың негізгі мекені болып табылады. Батыс аймағы эльфтердің отаны болса, солтүстік аймақта көбінесе тролльдер, ал шығыс аймақта карликтер мен гномдар қоныстанған. Оңтүстік аймақ негізінен адамдардың мекені.

Кейіпкерлер

Алланн Брукстің «ең жұмбақ кейіпкері» ретінде сипатталатын ол, өте құпиялы және түпнұсқалық тәртіптің соңғы қалған друиді. Бременмен тәрбиеленген ол, күтпегендей ұзақ өмір сүрді, алғашқы трилогияда (Қылыш, Эльф тастары және Тілек әні) Омсфордтар отбасын шақыратын друид болды. Ол ешқашан толыққанды шыншыл болмайды, көбінесе ақталған өтіріктер айтады немесе жартылай шындықтарды жеткізеді, ал басқаларға қауіпті, маңызды немесе қажет болған жағдайда ғана ақпарат береді. Алланн романда Омсфордтар отбасының көмегіне жиі жүгінеді, себебі олар Джерл Шаннараның ұрпақтары және демек, Шаннараның Қылышын қолдана алатын жалғыз адамдар. Ол «Шаннараның Қылышы» романында Ши Омсфордты, «Шаннараның Эльф тастары» романында Уил Омсфордты, ал «Шаннараның Тілек әні» романында Брин мен Жаир Омсфордты шақырды. Галафил – друидтерді жаратуға жауапты Эльф. Паранорде кездескен ол, друидтер ешқандай бір нәсілге тиесілі болмауы керек деп сенді, сондықтан олар адамдардан бөлініп кетті. Друидтер – тарихшылар, философтар, сиқыр қолданушылар, ұстаздар және зерттеушілердің бірлестігі. Төрт Елде қалған ең дамыған ойлар Галафилмен Паранор бекінісінде біріктірілді. Друидтік сиқыр, Төрт Елде туған сиқырдың көп бөлігі сияқты, элементарлық болып табылады. Ол жер, ауа, от және судан түрлі формаларда күшін алады. Оның күші пайдаланушының күшімен күшейеді немесе әлсірейді. Кейбір пайдаланушылар Қылыш сияқты талисманмен, ал басқалары Эльф тастарымен сәттірек болады. Кейде талисманның немесе сыртқы күштің сиқыры пайдаланушының ішкі сиқырымен байланысады, түрлі нәтижелерге әкеледі. Ғылымнан айырмашылығы, сиқыр белгісіз, ал оның қолданылуының нәтижесі әрқашан болжауға келмейді. Уорлок Лорд бұрынғыда Брона есімді друид болған, ол тыйым салынған сиқырды зерттегені және қолданғаны үшін Паранор қабырғаларынан қуылған, ол Илдач деп аталатын ежелгі саналы кітапта табылған. Ол және оның ізбасарлары Солтүстік жердің тереңдігінде орналасқан Бас сүйектер патшалығында қоныстанды. Күміс өзеннің патшасы – серияның барлық кезеңінде пайда болатын жынды жан. Бас сүйектерді тасушылар бір кезде друидтер болған, бірақ олар Илдачпен, содан кейін Уорлок Лорд болған Брона друидімен бірге құртты. Олар «адамдықтарын құрбан етіп», «қанатты қара жойғыштарға» айналды; Сыншылар мен рецензенттер Бас сүйектерді тасушылар туралы әртүрлі пікірлер білдірді. Оларды «Дюна» авторы Франк Герберт мақтады, оған «Шаннараның Қылышындағы» барлық «жаратылыстар» ұнады. Ол былай деді: «[Терри] Брукс балалық шақтың көлеңкелеріне қайта оралатын қорқынышты тұнбалар жасайды, қорқынышты жаратылыстың ең маңыздысы оның нақты пішіні мен ниеті туралы білмейсіз. Тек ол сізді қалайтынын ғана білесіз. Мысалы, қара қанатты бас сүйек, өлімнің метафорасынан артық». Том Шиппи соншалықты оң көзбен қараған жоқ, өйткені ол «Жүзіктердің Иесін» оқығандар үшін Бас сүйектерді тасушылар өте таныс деп ойлады: ол Бас сүйектерді тасушылар назгулдерге «аналогтар» екенін анықтады. Жын-шайтан – көптеген түрлі жаратылыстардың жалпы атауы, олардың көпшілігі оған қорқыныштан бағынады, бірақ кейбір ерекше жағдайлар бар, мысалы, Орақшы. Ол өзінің сиқырын Күш таяғы арқылы жүзеге асырады. Ол Джерл Шаннараның қанынан туған, сондықтан ол Шаннараның күшті Қылышын қолдана алады. «Шаннараның Қылышы» романының басты тақырыбы Шиге байланысты. Оның ізденісінің бір бөлігі, Уорлок Лордты өлтіруден басқа, өзіне сенуді табуды қамтиды, сондықтан ол алға жылжу үшін сенімді болады. Бұл – Брукс кейінірек пайда болатын әрбір кейіпкердің басынан өтетін іздестіру. Гарет Жакс «Қару шебері» ретінде танымал. Гарет алғаш рет Жаир Омсфордты тоғыз Гном Охотшысынан құтқарып, сегізін жалғыз өзі жеңіп, алтысын өлтіріп, олардың көшбасшысын нокаутқа ұшырады, ал біреуі қашып кетті. Тоғызыншы, Слантер, тіпті күресуге тырыспайды, ол олармен тек мәжбүр болғандықтан жұмыс істегенін айтады, және ол Гареттің жауынгерлік шеберлігі туралы әңгімелер естіді. Терри Брукс «Қараңғы Жұмбақ» романының басында Жаир мен Гарет Жакс арасындағы қарым-қатынасты одан әрі зерттеуге деген ниетін білдірді. Коглин Кимбер Боның «әжесі». Коглин Кимберді Гномдар оның ата-анасын өлтіргеннен кейін тапты. Кейіннен Коглиннің алхимиялық өнерді білетін, бұрынғы сәтсіз друид болғаны анықталды. Уокер Бох друид болып қалыптасқанға дейін оның қамқоршысы және ұстазы ретінде танылған. Коглин Бринге Илдачты табу және жою жолында көмектеседі, бұл древние Книга Силы, ол Друидтердің тыйым салынған білімін сақтайды. Ол друид Бронаның Уорлок Лордқа айналуына себеп болған кітап ретінде танылады. Уил Омсфорд – Ши Омсфордтың немересі. Өзінің туған құқығынан бас тартқан ол, емші болуды көздеді, Сторлоктағы Сторлардың арасында оқыды. Ол, Алланнмен іздестірілгеннен кейін, Эллкристі қалпына келтіру және Тыйымның құлап жатқан қабырғасын қайта жабу үшін таңдалған Эмберленің қорғаушысы болды. Эвентин Элесседил – мүмкін, ең ұлы Эльф патшасы, Джерл Шаннарадан басқа. Ол «Шаннараның Қылышындағы» Уорлок Лордтың шабуылдарына, ал «Эльф тастары» романындағы Демон әскерлеріне қарсы тұру үшін Эльфтерге қажетті тірек болды.

Маңызды жерлер

Арборлон – Эльфтердің астанасы. Ол ерекше, себебі ол белгілі бір жерге байланысты емес, бірақ негізінен Эльфтермен бірге Лоден деп аталатын сиқырлы асыл тасқа көшіріледі. "Шаннараның жаратылысы" трилогиясында ол Цинтрада орналасқан. Көптеген романдарында ол Уэстлендте орналасқан, бірақ "Шаннараның мұрасы" тетралогиясында Морроуиндл деп аталатын аралда орналасқан, содан кейін Рен Омсфорд оны қайта әкелгенге дейін. Паранор – друидтердің бекінісі. Техникалық тұрғыдан алғанда, ол Солтүстік елде орналасқан, бірақ ол Төрт Елдің әрқайсысына жақын болып қалады, осылайша друидтер бір халыққа жақсылық жасамауы үшін. Шейди Вейл – Омсфордтардың атамекені. Тирсис – ең ірі адамдар қалаларының бірі. Ол Солтүстік және Оңтүстік Елдер арасындағы Каллахорн деп аталатын шекаралық аймақта орналасқан және Солтүстік армияларына қарсы бірінші қорғаныс шебі болып табылады. Сторлок – Stors деп аталатын емшілердің мекені. Шығыс Елінде орналасқан, ол Паранорға ұқсас, себебі ол бір халыққа жақсылық жасамауы үшін. Лия – Радуга көлінің оңтүстік-батысында орналасқан шағын таулы мемлекет. Биліктегі Леалар отбасы Омсфордтардың көптеген оқиғаларына қатысады.

Word және Void

Word & Void сериясы (сонымен қатар The Word and The Void деп аталады) Джон Росс пен Нест Фримаркқа арналған, олар Сөзден алған сиқырды пайдаланып, адамзатты Бос кеңістіктің (Void) шайтандық күштерінің билеуінен сақтауға мәжбүр болған жақын емес адамдар. Трилогия "Жынмен бірге жүгіру", "Сөздің рыцарі" және "Шығыс періштесінің оты" кітаптарынан тұрады және көбінесе қазіргі Иллинойс штатында өтеді. Оқиға негізінен Нест Фримарк – сиқырлы қабілеттері бар, бірақ Шаннара әлемінің ешбір кейіпкерімен байланысы жоқ қыздың басынан кешіретін оқиғаларды баяндайды. "Армагеддон балалары" жарыққа шыққанға дейін, бұл трилогия Шаннара әлеміне жата ма, жоқ па белгісіз болды. Кейіннен бұл трилогия Шаннара романдарының "соңғы тарихы" (преквелі) екені анықталды.

Шаннараның пайда болуы

Шаннараның Жаратылысы сериясы "Армагеддонның балалары", "Синтра эльфтері" және "Циган морфы" кітаптарынан тұрады. Олар "Шаннара" сериясында жиі еске алынатын Ұлы Соғыстар заманындағы оқиғаларды баяндайды.

Шаннара туралы аңыздар

"Шаннара аңыздары" сериясы "Қара таяқты алып жүрушілер" және "Сынаның өлшемі" кітаптарынан тұрады.

Шаннардың бірінші патшасы

Бұл – "Шаннара" түпнұсқа трилогиясына арналған шағын роман.

Шаннараның мұрасы

Келесі төрт кітап "Шаннараның ұрпақтары", "Шаннараның друиді", "Шаннараның Эльф патшайымы" және "Шаннараның талисмандары" кітаптарынан тұрады. Бұл кітаптар "Шаннара мұрасы" деп белгілі және "Шаннараның түпнұсқа трилогиясынан" кейін 300 жыл өткен оқиғаларды қамтиды.

Джерле Шаннараның сапары

Джерл Шаннараның саяхат трилогиясы "Ильза сиқыршысы", "Антракс" және "Моргавр" кітаптарынан құралады. Оқиға Шаннараның мұрасынан кейін 130 жыл өткен соң басталады.

Шаннараның жоғарғы друиды

"Шаннараның Жоғарғы Друиді" трилогиясына "Жарка Руус", "Танекиль" және "Стракен" романдары кіреді. Оқиға "Джерл Шаннара" саяхатынан кейін 20 жыл өткен соң басталады.

Шаннараның қараңғы мұрасы

Бұл трилогия Straken оқиғаларынан 100-120 жыл өткен соң өрбуде, және Wards of Faerie (2012 жылдың 21 тамызында жарық көрген), Bloodfire Quest (2013 жылдың 12 наурызында жарық көрген) және Witch Wraith (2013 жылдың 17 шілдесінде жарық көрген) кітаптарынан тұрады. Трилогия сондай-ақ "Жоғары друидтың пышағы" (2014 жылдың 15 шілдесінде жарық көрді), "Қараңғы бала" (2015 жылдың 9 маусымында жарық көрді) және "Солғаушының қызы" (2016 жылдың 24 мамырында жарық көрді) кітаптарын қамтиды.

Шаннардың құлдырауы

"Шаннараның құлдырауы" – "Солдат қызынан" 200 жыл өткен соң өрбитін, Шаннара әлемінің толық сюжеттік желісін аяқтаушы төрт кітаптан тұратын серия. Ол 2017 жылдың 13 маусымында жарық көрген "Қара эльф тасымен" басталады. Бұл – хронологиялық тұрғыдан соңғы нүкте, бірақ міндетті түрде жарияланатын соңғы туындылар емес. Екінші кітабы "Skaar шабуылы" 2018 жылдың 18 маусымында, үшінші кітабы "Штильдің қатысушысы" 2019 жылдың маусымында жарық көрді. Төртінші және соңғы кітап – "Соңғы друид" 2020 жылдың 20 қазанында жарияланды.

Теледидар және кино құқықтары

2007 жылы Warner Bros. продюсер Дэн Фарахқа Shannara ғаламына фильмдік құқықтарды сатып алды, бірақ құқықтар келісімінің мерзімі 2010 жылы аяқталды және барлық құқықтар Терри Брукске қайтарылды. 2012 жылы Farah Films компаниясы Shannara ғаламының теледидар құқықтарын алу үшін Sonar Entertainment компаниясымен серіктестік құрды. 2013 жылдың желтоқсан айында кітаптар негізінде түсірілген эпикалық телесериал MTV арнасы үшін дайындалып жатқаны жарияланды. Сериалды Дэн Фарах, Джон Фавро және "Смолвилл" сериалының шоураннерлері Майлз Миллар мен Аль Гоф, сондай-ақ Джонатан Либесман продюсерлік етеді. 2015 жылдың шілдесінде Сан-Диегодағы Comic Con-да өткен Shannara Chronicles панелінде көрермендерге декорациялар мен кейіпкерлерді алғаш рет таныстыратын трейлер көрсетілді. Трейлердің теледидарлық нұсқасы 2015 жылғы MTV Music Awards кезінде көрсетілді. Сериалдың тұсаукесері 2016 жылдың 5 қаңтарында өтті. 2-маусым 2017 жылдың қазан айында Spike телеарнасында көрсетіле бастады. 2018 жылдың 16 қаңтарында сериал екі маусымнан кейін жабылуы туралы хабарланды. Кейін продюсерлер сериалды басқа телеарналарға сатуға тырысып жатқанын мәлімдеді. Соңында, сериал ресми түрде аяқталды деп есептелді.