Кіріспе
Шотландиядағы қала Стирлинг ( /ˈstɜːrlɪŋ/; ; Sruighlea) – Шотландияның орталық бөлігінде орналасқан қала, Глазгодан солтүстік-шығысқа қарай 26 миль (42 км), ал Эдинбургтен солтүстік-батысқа қарай 37 миль (60 км) қашықтықта жатыр. Айналасында құнарлы жерлермен оралған бұл базарлық қала, корольдік цитадельді, ортағасырлық ескі қаланы, саудагерлер мен қолөнершілерді, Ескі көпірді және портымен байланыстырады. Форт өзенінің жағасында орналасқан Стирлинг – Стирлинг кеңесі аймағының әкімшілік орталығы және дәстүрлі түрде Стирлингшир графтығының қаласы. Бұл қала стратегиялық маңызы бар «Жоғарлықтарға апаратын қақпа» ретінде танымал. «Стирлинг – таулар мен жазықтарды бірге ұстап тұрған алып брошь сияқты» делінеді. Сондай-ақ, «Стирлингті ұстаған Шотландияны ұстайды» деген сөз Роберт Брюске қатысты айтылады. Стирлингтің Форт өзенінің ең төменгі жеріндегі көпір ретіндегі орналасуы, Форт фиордына қарай кеңейгенде, солтүстікке немесе оңтүстікке саяхаттау үшін маңызды торап болды. 9 ғасылға қатысты аңыз бойынша, Стирлинг уақытша англосаксондықтардың ықпалында болған кезде, оған дат басқыншылары шабуыл жасаған. Бірақ, қасқырдың дауысы күзетшіні оятып, ол гарнизонды ескертті, нәтижесінде викингтер шегінуге мәжбүр болды. Осы оқиғадан кейін қасқыр қаланың символы ретінде қабылданып, 1511 жылғы Стирлинг құмырасында бейнеленген. Бүгінде бұл аймақ Вольфкрейг деп аталады. Күнде де қасқыр, кеңестің елтаңбасында, бірге сұңқармен және жақында қабылданған ұранмен: «Тас сияқты берік» бейнеленеді. Бұрын Шотландияның астанасы болған Стирлингтің ең басты көрнекті орны – Стирлинг қамалы. Стирлингте сондай-ақ ортағасырлық шіркеу бар, ол – Киелі Руд шіркеуі. Онда 1567 жылдың 29 шілдесінде, жас Джеймс VI Адам Ботвелл, Оркни епискобының қатысуымен Шотландия королі болып киеленді, ал қызмет Джон Нокстің уағызымен аяқталды. Ақын король Джордж Бьюкенен тәрбиесінде өсті және Стирлингте өмір сүрді. Кейін 1603 жылдың 25 шілдесінде Англия мен Ирландияның королі болып тажына отырып, Ұлыбритания елдерін жақындастырды. Қазіргі Стирлинг – жергілікті басқару, жоғары білім, туризм, сауда және өнеркәсіп орталығы. 2012 жылдың ортасындағы халық санауы бойынша қала халқы 36,440 адамды құрайды, ал Стирлинг кеңесі аймағында шамамен 93,750 адам тұрады. Шотландия Корольдігінің маңызды корольдік бекіністерінің бірі Стирлинг 1130 жылы король Дэвид I тарапынан патшалық қалашыққа айналдырылды. 2002 жылы, Елизаветаның Алтын мерейтойына орай, Стирлингке қала мәртебесі берілді.
Stirling ('/s//t//ɜɹ//l//ɪ//ŋ/; ; Sruighlea ) is a city in central Scotland, 26 mile (42 km) northeast of Glasgow and 37 mile (60 km) north west of Edinburgh. The market town, surrounded by rich farmland, grew up connecting the royal citadel, the medieval old town with its merchants and tradesmen, the Old Bridge and the port. Located on the River Forth, Stirling is the administrative centre for the Stirling council area, and is traditionally the county town of Stirlingshire. Proverbially it is the strategically important "Gateway to the Highlands". It has been said that "Stirling, like a huge brooch clasps Highlands and Lowlands together". Similarly "he who holds Stirling, holds Scotland" is sometimes attributed to Robert the Bruce. Stirling's key position as the lowest bridging point of the River Forth before it broadens towards the Firth of Forth made it a focal point for travel north or south. When Stirling was temporarily under Anglo Saxon sway, according to a 9th century legend, it was attacked by Danish invaders. The sound of a wolf roused a sentry, however, who alerted his garrison, which forced a Viking retreat. This led to the wolf being adopted as a symbol of the town as is shown on the 1511 Stirling Jug. The area is today known as Wolfcraig. Even today the wolf appears with a goshawk on the council's coat of arms along with the recently chosen motto: "Steadfast as the Rock". Once the capital of Scotland, Stirling is visually dominated by Stirling Castle. Stirling also has a medieval parish church, the Church of the Holy Rude, where, on 29 July 1567, the infant James VI was anointed King of Scots by Adam Bothwell, the Bishop of Orkney, with the service concluding after a sermon by John Knox. The poet King was educated by George Buchanan and grew up in Stirling. He was later also crowned King of England and Ireland on 25 July 1603, bringing closer the countries of the United Kingdom. Modern Stirling is a centre for local government, higher education, tourism, retail, and industry. The mid 2012 census estimate for the population of the city is 36,440; the wider Stirling council area has a population of about 93,750. One of the principal royal strongholds of the Kingdom of Scotland, Stirling was created a royal burgh by King David I in 1130. In 2002, as part of Queen Elizabeth's Golden Jubilee, Stirling was granted city status.
Атауы мен этимологиясы
Стирлингтің аты алғашқы дереккөздерде Strivelin(g) түрінде кездеседі, кейін Stirveling және соңында Стирлинг болып өзгерген. Оның мағынасы, тіпті тегі де даулы. 1930 жылы Дж. Б. Джонстонның «Шотландия жер-атаулары» еңбегінде бұл атаудың бриттік тегі болу мүмкіндігі айтылды, содан кейін көптеген зерттеушілер осы пікірді қолдады. VIII ғасырдағы Беденің «Англия халқының шіркеу тарихында» Ұлыбританияның географиялық сипаттамасында urbs Giudi («Гиуди қаласы») деп аталатын бір орын туралы мәлімет бар. Оның орны нақты белгілі болмаса да, 2023 жылғы зерттеу «Стирлинг көптеген ғалымдардың пікірінше, urbs Giudi орналасқан жері» деген қорытындыға келді және бұл идентификацияны растады. Бұл атау этимологиялық тұрғыдан кельт тіліне жатқызылады. IX ғасырға жататын «Historia Brittonum» еңбегінде urbs Iudeu деп аталатын ұқсас шайқас алаңы туралы айтылады, көптеген зерттеушілер оны Беденің urbs Giudi-сімен бірдей деп санайды, бірақ бұл идентификация әлі де нақты емес. 1879 жылы табылған зат Стирлингтегі ең көне тізімделген артефакт болып табылады. Цисттен алынған сүйектер радиокөміртек әдісімен зерттелді және олардың жасы 2152–2021 жж. б.з.д. аралығында екені анықталды. «Торбрекс Там» деген лақап аты бар бұл адамның сүйегін жұмысшылар тапқан, ол жиырма жасында қайтыс болған. Қала маңынан табылған басқа қола дәуірінің жәдігерлері Камбусбаррон аймағынан алынған. Рэндольффилд тұрған тастар 3000 жылдан астам уақытқа дейін сонатын болған деп есептелген, бірақ соңғы радиокөміртек даталау нәтижелері олардың Брюс дәуіріне жататындығын көрсетті. Стирлингтегі ең көне құрылыстар қазір жойылған, бірақ олар Баннокберндегі екі неолиттік жолдан тұрған. Ең көне сақталған құрылыс – Темір дәуіріндегі адамдар 2000 жылдан астам бұрын салған Гиллис төбесіндегі қамал. Екі құрылыс белгілі: қазіргі уақытта Тачдам Крейгтің оңтүстік жағындағы Уоллстел Дун және Крейгтің солтүстік-батыс жағындағы Гиллис Хилл форты. Уоллстел құрылымы Гиллис Хилл фортынан кейінгі кезеңде салынған және формасы бойынша брохтарға ұқсас, олар римдік кезеңмен сәйкес келеді және осы аймақта шамамен 40-қа жуық құрылыс бар. Қаланың оңтүстігіндегі Король саябағында тарихқа дейінгі кезеңге жататын мүсіндер әлі де кездеседі.
Орта ғасырдың соңы және жаңа дәуірдің басында
Бұл аймақтағы тағы бір маңызды тарихи орын – Камбускеннет аббаттығының қираған қалдықтары, Шотландия королі Джеймс III және оның әйелі Данияның Маргаретінің соңғы бейіті. Король Саучиберн шайқасында ұлы және мұрагері Джеймс IV басқарған әскерлердің қолынан қаза тапты. Үш патшалық соғысы кезінде 1648 жылдың 12 қыркүйегінде Стирлингтің орталығында Стирлинг шайқасы болды. Қорғаныс құрылыстары 18-ғасырдағы Якобит көтерілістері кезінде стратегиялық маңызды әскери рөл атқаруын жалғастырды. 1715 жылы Мар графының қамалға басып кіру әрекеті сәтсіз аяқталды. 1746 жылдың қаңтар айында Бонни Принс Чарлидің әскері қаланы басып алды, бірақ қамалды ала алмады. Содан кейін солтүстікке шегінгенде олар оқ-дәрі сақтаған Сент-Нинианс шіркеуін жарыққышты; тек мұнарасы ғана сақталды және оны бүгінге дейін көруге болады. Қамал мен шіркеу 1654 жылғы Блаудың картасында көрсетілген, ол Понттың алдыңғы картасынан алынған. Қамалдың жанында орналасқан Киелі Руд шіркеуі қаланың ең маңызды тарихи ғимараттарының бірі. 1129 жылы салынған бұл ғимарат Стирлинг қамалынан кейін қаладағы ең көне құрылыс болып табылады. Стирлинг 1405 жылы қатты өрттен зардап шеккеннен кейін ол 15 ғасырда қайта салынды және Ұлыбританияда Вестминстер аббаттығынан басқа, коронация өткізген жалғыз шіркеу деп есептеледі. 1567 жылдың 29 шілдесінде Шотландия королевасы Мэридің нәрестесі шіркеуде Шотландия королі VI Джеймс болып киеленді. Үш патшалық соғысы кезінде Кромвель әскерінен келген болуға мүмкін мылтық оқтарының іздері шіркеудің мұнарасы мен апсидасында анық көрінеді. Бельгияда және Нидерландыдағы Веереде. 16 ғасырда Пруссиядағы Данцигте көптеген шотландтар болды, олардың өз шіркеу қауымы болды және бұл қаламен сауда-саттық 1560 жылғы Стирлинг кеңесінің хаттамасында айтылған. Джон Коуэннің заманында Польшада шамамен 30 000 шотландтық отбасы тұрғандығы туралы мәлімет бар, бірақ бұл, мүмкін, асыра сілтеу болған шығар. Балтықпен сауда да жүргізілді, мысалы, Норвегиямен ағаш саудасы. Якобит қауіпі сейілгеннен кейін, бірақ теміржолдар салынар алдында, жоғарғы жақтағы малшылар Фолкирк немесе Стенхаусмуирдегі базарға бара жатқанда Ескі Көпірді пайдаланды. Жылдың үш реті ондаған мың ірі қара мал, қой және понилер оңтүстікке қарай жиналатын жерге бірге жылжытылды, ал кейбір малшылар Карлайлға немесе тіпті Лондонның Смитфилдке дейін баратын. Сент-Нинианс тасқынынан кейін Сент-Нинианстан Аллан көпіріне дейін төрт шақырымдық ұзын (мал) тізімі пайда болды, себебі Сент-Нинианс төлем жинаушысымен дау болды.
Викториялық және заманауи
XIX ғасырдың басында Стирлинг пен Ньюхейвен немесе Грантон арасында "өте төмен" бағада бу қайықтары жүріп тұрды. 1848 жылы темір жолдың салынуы өзен арқылы жүретін көлік қозғалысының азаюына себеп болды, себебі Алоа айналмалы көпірі кемелердің өтуіне кедергі келтірді. Бірақ темір жол мүмкіндіктер де берді, бір Риверсайд компаниясы өздерінің орақ машиналарын Сирия мен Австралияға дейін сатты. Сол сияқты, 1861 жылы балаларға арналған арбалар жасаушы компания құрылды. Бұл арбалар Канадаға, Оңтүстік Америкаға, Үндістанға және Оңтүстік Африкаға экспортталды. Принс-стрит жаттығу залы 1908 жылы бітті, ал 20-шы ғасырдың көп бөлігінде Стирлинг қалалық кеңесінің бас кеңсесі болған муниципалдық ғимараттар 1918 жылы аяқталды. Екінші дүниежүзілік соғыстардың кезеңінде портты пайдалану қысқа уақытқа көбейді, оның ішінде Үндістанмен шай саудасы да болды. Дегенмен, кеме қатынасының қалыпқа келгенімен, темір жолдардың, оның ішінде Форт теміржол көпірінің дамуы порты экономикалық тұрғыдан тиімсіз етіп, 20-шы ғасырдың ортасына қарай тоқтап қалды.
Басқару
Жергілікті басқару тұрғысынан, Стирлинг қаласы Олд Вьюфортта орналасқан Стирлинг кеңесінің бір бөлігі болып табылады, ол 1994 жылғы «Жергілікті үкімет және т.б. (Шотландия)» заңында белгіленгендей, жергілікті әкімшілік мәселелері бойынша басқарады. Кеңестің қазіргі мүшелері 2017 жылы 5 жылдық мерзімге сайланды. 2017 жылғы мамырда өткен жергілікті билік сайлауының нәтижесінде Шотландия консервативтік партиясы мен Шотландия Ұлттық партиясы әрқайсысы тоғыз кеңесшіні жеңіп алды, ал Лейбористік партия төрт орынды, ал Шотландия Жасыл партиясы бір орынды жеңіп алды. Бірақ, кейіннен бір консервативтік кеңесші партиядан шығып, тәуелсіз депутат ретінде жұмыс істеді. Стирлингтің провосты – Клр Кристин Симпсон. Шотландия Парламенті үшін Стирлинг қаласы Шотландия Парламентінің Стирлинг сайлау округінің құрамына кіреді. 1999 жылы құрылған Стирлинг Шотландия Парламенті (немесе Холируд) сайлау округі, Mid Scotland and Fife сайлау аймағындағы тоғыз округтің бірі болып табылады. Әрбір сайлау округі бірінші өткен жүйе бойынша Шотландия Парламентінің бір мүшесін (MSP) сайлайды, ал аймақ пропорционалдық өкілдіктің бір түрін қамтамасыз ету үшін жеті қосымша мүше сайлайды. Сайлау округінің Шотландия Парламенті мүшесі (MSP) – Шотландия Ұлттық партиясының (SNP) Эвелин Твид. Ұлттық үкімет тұрғысынан, Стирлинг қаласы Ұлыбритания Парламентінің Өкілдер палатасына сайлау округінің бір бөлігі болып табылады, ол Өкілдер палатасына бір Парламент мүшесін (MP) сайлайды. 2019 жылғы жалпы сайлаудан бері Стирлинг сайлау округінің депутаты – Элин Смит (SNP). Тарихи дауыс беру туралы мәліметтерді онлайн дерекқорларда табуға болады.
География
Стирлинг Таулы жерлерге қақпа ретінде әйгілі және Шотландияның жазық, көбінесе толқынды далалары Таулы жерлердің тік беткейлерімен Таулы жерлер шекарасында қиылысатын стратегиялық тұс деп есептеледі. Бұл зәбірлі контраст төменгі Таулы жерлердің көптеген төбелері мен тауларында, мысалы Бен Ворлич пен Бен Ледиде жақсы көрінеді, олар қаланың солтүстік-батысында орналасқан. Ал Стирлингтің батысы мен шығысына созылған Карс – Шотландиядағы ең жазық және ең өнімді ауыл шаруашылық жерлерінің бірі. Стирлингті қоршаған жерлер мұздық тозу мен шөгінділердің күшті әсеріне тап болды. Қаланың өзі ежелгі кварц-долеритінің үстінде тұрған қамалының айналасында өсті, бұл Стирлинг Силлі деп аталады, Форт өзеніндегі ең төмен өткелде орналасқан маңызды қорғаныс позициясы. Стирлинг Форт өзенінде, өзен кеңейіп, таяздалатын жерде орналасқан. Қаланың шығысында Охил таулары көкжиегін биіктеп тұр, олардың ең биік шыңы Бен Клюх, бірақ Думиат Стирлингтен жақсы көрінеді. Охил таулары Аби Крейгтің ерекше географиялық нысанының шығысында Форт өзенінің жазық карсесімен (тасқын даласымен) қосылады, оның үстінде 220 фут (67 метр) биіктіктегі Ұлттық Уоллес ескерткіші тұрғызылған.
Климат
Ұлыбританияның көп бөлігі сияқты, Стирлинг теңіздік климатқа (Köppen Cfb) ие, жаздағы температурасы қоюыл, қыстағысы салқын және ылғалды. Стирлинг Солтүстік теңіз бен Клайд шығанағының салқындату әсерінен қашықта жатқандықтан, Шотландиядағы ең жылы жазды күндерді көреді.
Мәдениет
Шеттерін аралау Бұл дәстүрлі түрде Жеті кәсіптің, Гильдияның және Кеңестің мүшелерінен құралған Бірлау ер адамдары арқылы жасалған. 2014 жылы бірнеше жылдық ресми үзілістен кейін бұл дәстүр қайта жандандырылды. Стирлингте шамамен он алты кітапхана және екі жылжымалы кітапхана бар. Смит өнер галереясы мен мұражайы қазір туристер мен тұрғындарға тегін ашық. Ширердің 1895 жылғы «Стирлинг және айналасы бойынша шағын нұсқаулық» кітабында «Жаңбырлы күні бірнеше сағатты қалай өткізуге болады» деген бөлімде тізімделген. Макроберт өнер орталығында әртүрлі көрмелер мен қойылымдар ұйымдастырылады. Стирлинг Толбут және Альберт залдарында көптеген шаралар өтеді. Стирлинг бірнеше рет Ұлттық Модты қабылдады: 1909, 1961, 1971 және 1987 жылдары.
Экономика
Стирлингтің нарықтық қала ретінде дамуы және аймақтағы көлік және байланыс орталығы ретіндегі орналасуы, онымен қатар айналасындағы көптеген елді мекендерге қызмет ететін, ірі сауда секторының қалыптасуына әкелді. Негізінен қала орталығында орналасқан, көптеген желілік дүкендер мен Thistles сауда орталығы бар. Бірақ, бұл Стирлингтің шығысындағы қалалық айналма жолындағы Springkerse сауда паркі сияқты қала сыртындағы жаңа құрылыстармен толықтырылды. Қазіргі уақытта, бұрынғы портовый аудан мен бұрынғы Қорғаныс министрлігінің орнында, Стирлинг теміржол станциясының жанында үлкен жаңарту жобасы жүріп жатыр. Фортсайд деп аталатын бұл жобаның мақсаты – Фортсайд көпірі арқылы теміржол станциясына қосылған, жаңа су жағалау ауданын құру. Жобаға сауда, тұрғын үй және коммерциялық объектілер кіреді, соның ішінде конференц-орталық, қонақ үй және Vue мультиплекс кинотеатры бар. Бұл қала орталық аймағын кеңейтіп, Форт өзенімен байланыстырады, ол 1960 жылдары теміржол станциясының астынан өткен A9 айналма жолының салынуына дейін қала орталығынан бөлініп қалған еді. Қызмет көрсету секторында қаржылық қызметтер мен туризм ең ірі жұмыс берушілер болып табылады. Scottish Amicable Life Assurance қаржылық қызметтер мен сақтандыру компаниясы, қазір Prudential компаниясының бөлігі, 1970 жылдары Стирлингтің шетіндегі Craigforth-та үлкен базасын құрды. Туризм саласында, Стирлинг қамалы және Уоллес ескерткіші сияқты тарихи ескерткіштердің болуы, сондай-ақ Blair Drummond Safari Park сияқты жақын жердегі тарту орындары Стирлингтің Шотландиядағы маңызды туристік орталық ретіндегі беделін арттырды. Стирлинг университеті мен Стирлинг қалалық кеңесі – аймақтағы ең ірі жұмыс берушілердің қатарында. Біліммен байланысты салалар, ғылыми-зерттеу және әзірлеме, сондай-ақ тіршілік ғылымдары университеттің негізгі кампусына жақын, Стирлинг университетінің инновациялық паркінде шоғырланған. Mauchline ware 1790 жылы Айрширдегі Маучлинде ағаштан жасалған темекі салдақтарын өндіруді бастады. Олар Castle Craig ағаштарынан алынған ағаштан жасалған. Бүгінде олар коллекционерлердің арасында жоғары бағаланады. Стирлингте Ogilvie Group ұлттық құрылыс компаниясы орналасқан, оның төрағасы Дункан Огилви 2009 жылы Sunday Times Rich List тізімінде 32 миллион фунт стерлингке ие болған адам ретінде тіркелген. 2009 жылы Bank of Scotland жүргізген сауалнамаға сәйкес, Стирлингтегі жұмыскерлердің орташа жалақысы аптасына 716 фунт стерлингті құрады.
Көлік
Стирлинг қаласы көптеген жолаушыларға мекенжай болып табылады, бірақ қалаға қарағанда басқа аймақтарда жұмыс істеу үшін саяхат ететін адамдардың саны аз. Шотландия халқының шамамен жартысы Стирлингке бір сағаттық сапар шегуге болатын жерде тұрады. Қала ішіндегі аудандарға жергілікті автобус қызметтерін McGill's Scotland East компаниясы басқаратын автобустар толыққанды түрде қамтамасыз етеді. Бридж-оф-Аллан, Алоа, Фолкирк және Камбернаулд арқылы Гласгоу сияқты аймақтар автобус стансасынан қызмет алады. Шотландияның көптеген қалалары мен кенттеріне автобустар да жүйлі тұрақты қатынайды. Стирлинг теміржол станциясынан Абердин, Данди, Эдинбург Уэверли, Инвернесс, Глазго Куин Стрит және Лондон Кингс Кроссқа қалааралық теміржол қызметтері, сондай-ақ Алоа, Бридж-оф-Аллан, Фолкирк және Данблейнге де қызмет көрсетіледі. Стирлинг кеңесі шамамен жол жүру уақытын көрсетеді. Жұмыс істейтін бағыттарға Хайленд негізгі желісі, Эдинбург-Данблейн желісі және Крой желісі кіреді. Бұрын станция Калландер мен Обанға, сондай-ақ Лох-Ломондқа тікелей теміржол қызметтерін, өте әдемі жолдар арқылы және Данфермлинге жылдам қызмет көрсеткен. Стирлингке жақын тас жолдармен байланысты қалалар: Гласгоу (M80 тас жолы арқылы Камбернаулдтан өтеді) және Эдинбург (M9 тас жолы арқылы Фолкирктен өтеді). Солтүстікке қарай M9 Дунблейнге қол жеткізуді қамтамасыз етеді, ал одан Пертке және Орталық белдеуден тысқары аймақтарға қосылу оңай. Стирлингте әуежай жоқ, бірақ Глазго мен Эдинбургте халықаралық әуежайлар бар, оларға бір сағат ішінде жетуге болады. Камбернаулд әуежайында жеңіл ұшақтарды жалдауға болады. Стирлингте бұрын күніне жүздеген жолаушыларды тасымалдайтын пароходтар болған, сондай-ақ Форт бұғазындағы қалалармен байланысқа мүмкіндік беретін порт та болған. Форт Стирлингте таяды, сондықтан пантондық қондырғылар салу арқылы жазда өзен таксилері мен туристік қайықтардың жұмыс істеуіне жағдай жасауға болады.
Медиа
Жергілікті радио станциялары – қоғамдық радио станциялары: CastleSound және Air3 Radio. Air3 Radio – студенттер басқаратын, Стирлинг университетінен хабар тарататын станция. «The Stirling News» және «Stirling Observer» қалалық жергілікті газеттер.
Спорт және демалыс
Стирлинг футбол, регби және крикет бойынша кәсіби лига командаларына үй иесі. Бірінші Стирлинг шотланд марафоны 2017 жылдың 21 мамырында өткізілді. Ұлттық керлинг академиясы Стирлинг спорт ауылында орналасқан. Оны 2017 жылы Ив Мьюрхед ашты. Олар "Пик" кешенімен байланысты жаттығу базаларын пайдаланады. Бұл қысқы Олимпиада мен Паралимпиадада британдықтардың медальдарды жеңіп алу мүмкіндігін арттырады деп үміттеніледі. Басты футбол командасы, "Стирлинг Альбион", Шотландияның бірінші лигасынде Фортбанк стадионында өз алаңында ойнайды. 2010 жылдың шілдесінде "Стирлинг Альбион" жанкүйерлер клубы 14 айлық науқаннан кейін клубтың ұзақ жылдар бойы қызмет еткен төрағасы Питер Маккензиді сатып алып, клубты басқаруды сәтті қолға алды. Бұл "Стирлинг Альбионды" британдық футбол тарихында толыққанды қоғамдық клубқа айналдырды, бұған дейін "Манчестер Юнайтед", "Ливерпуль" және "Рейнджерс" клубтары мұндай әрекеттер жасаған болатын. "Стирлинг университеті Л.Ф.К." – әйелдер футбол командасының біріншілігі. Олар Шотландия әйелдер премьер-лигасында ойнайды. Олардың үй алаңы – Стирлинг университетінің Ганночи спорт орталығы. Шотландияның халықаралық футболшылары Билли Бремнер, Джон Колкхун, Дункан Фергюсон, әйел футболшысы Фрэнки Браун және ағайындылары Гэри мен Стивен Колдуэлл Стирлингте дүниеге келді. Сондай-ақ, регбиден халықаралық деңгейдегі Кенни Логан, Элли Хогг және Элисон МакГрандлз, жокей Уилли Карсон және крикетші Дуги Браун да осында туған. "Стирлинг Каунти" қазіргі уақытта регбидің шотландтық премьер-лигасының бірінші дивизионында ойнайды. "Стирлинг Найтс" баскетбол командасы Фортбанк стадионының жанындағы Фортбанк тауының іргесінде орналасқан. "Сentral Athletic Club" атлетика командасы Стирлинг университетінде орналасқан. "Стирлинг Вондерерс" хоккей клубы да 2008-09 маусымында Фортбанктегі жаңа (халықаралық стандарттағы) алаңға көшіп келді. Бұл алаңның жанында "Стирлинг Каунти" крикет клубының алаңы бар, оның павильоны ашылғаннан кейін үш жыл өткен соң 2009 жылдың маусым айында сәулеттік сыйлықты жеңіп алды. Стирлинг университеті Шотландиядағы спорттық оқыту мен білім берудің маңызды орталығы болып табылады. Ол 2008 жылы Шотландия үкіметімен Шотландияның спорттағы үздік университеті деп тағайындалды. Шотландия спорт институтының бас кеңсесі 2002 жылы ашылған кампустағы арнайы салынған ғимаратта орналасқан. Сондай-ақ университетте Шотландияның Ұлттық жүзу академиясы бар, онда Рио-2016 Олимпиадасының күміс жүлдегерлері және университет студенттері Дункан Скотт пен Робби Ренвик жаттығудан өтеді. Рио-2016 Олимпиадасының алтын жүлдегері Росс Мердок, сондай-ақ университет студенті. "Ганночи Ұлттық теннис орталығы", теннис орталығы ретінде танымал, Энди Мюррей мен оның інісі Джейми Мюррей жас кезінде осы жерде дағдыларын шыңдады. 2016 жылы дөңгелекті арбадағы Олимпиада ойындарының алтын жүлдегері Гордон Рид университетте теннис шәкірті болды. Университет ерлер мен әйелдер гольф командалары Еуропадағы ең үздік командалардың қатарында тұрақты түрде саналады. Университетте денсаулық сақтау ғылымдары мен спорт факультетіне қарасты арнайы спорттық зерттеулер бөлімі бар, ол спорттық жабдықтарының деңгейі бойынша Ұлыбританиядағы ең жақсылардың қатарында, Ұлыбританиядағы тағы 16 университетпен бөлісетін ең жоғары 5 жұлдызды марапатқа ие. Стирлинг университеті қазіргі уақытта шотландтық ерлер лакросы чемпиондарын да қабылдайды. Стирлинг және оның айналасында 9 және 18 шұңқырлы гольф алаңдары бар, олардың ішіндегі ең үлкені – Стирлинг гольф алаңы, ол қаланың Кингс-парк ауданында орналасқан. "Пик" жаңа спорттық кешені 2009 жылдың сәуірінде түрлі спорттық іс-шараларды өткізу үшін ашылды. 2014 жылдың маусым айында Стирлинг "Стирлинг Каунти" крикет клубы, Шотландия крикет клубы және Стирлинг кеңесі арасындағы келісімнен кейін шотландтық крикет үйіне айналды. Алаңды 2014 жылдың соңында қайта жаңарту жұмыстарын бастау жоспарлануда, мақсаты – оны халықаралық стандарттарға сәйкес жаңарту. Шотландия өздерінің үйдегі халықаралық ойындарының көпшілігін осы алаңда өткізеді, 2015 жылдың жазында әлемнің Т-20 іріктеу кезеңінен басталады. Жоба аясында "Стирлинг Каунти" крикет клубының үйі "Нью-Уильямфилдте" жаңа павильон мен жабық жаттығу базасы салынады, ал Шотландия крикет клубы өзінің бас кеңсесін Эдинбургтің Равелстон қаласындағы Ұлттық крикет академиясынан көшіреді.
Білім
Стирлинг университеті 1967 жылы қала сыртындағы жасыл алаңға ашылды. Қазіргі уақытта университетте 11 100 студент білім алып жатыр, оның ішінде 7 995 – бакалаврлар, 3 105 – магистрлер. Университет кампусында 120 ұлт өкілдігі бар, студенттердің 19% шетелден келген. Ол ірі ғылыми-зерттеу орталығына айналды, оның жанында үлкен Инновациялық парк орналасқан. Инновациялық парк 1993 жылы құрылғаннан бері дамып келеді және қазірде түрлі зерттеулер мен әзірлемелермен айналысатын 40 компанияға үй иесі. 2008 жылдың қаңтар айында Сингапур студенттері Стирлинг университетінде сауда саласы бойынша диплом алу мүмкіндігі туралы хабарланды, бұл елдің Nanyang Polytechnic (NYP) білім беру ұйымымен жасалған келісімнің нәтижесі. Стирлинг сонымен қатар 1 тамыз 2005 жылы Фолкирк, Стирлинг және Клакманнан колледждерінің бірігуінен құрылған, кеңейтілген Форт-Вэлли колледжінің бөлігіне де үй иесі. Стирлингтің өзінде төрт негізгі орта мектеп бар: Стирлинг орта мектебінде 964 оқушы, Уоллес орта мектебінде 958 оқушы, Сент Модан орта мектебінде 912 оқушы және Брумридждегі Баннокберн орта мектебінде 752 оқушы білім алады. Қаланың барлық орта мектептері мемлекеттік-жекеменшік серіктестік бағдарламасы аясында жаңадан құрылды. Стирлингте қаланың Риверсайд бастауыш мектебінде орналасқан гэль тіліндегі білім беру бөлімі де бар, ол Стирлинг және Клакманнанширден келген оқушыларды шотланд гэль тілінде оқытады.
Қаланың бостандығы
Стирлинг қаласының құрметті азаматтығы келесі адамдар мен әскери бөлімдерге берілді.
Жеке тұлғалар
Джордж, Йорк герцогы: 1928 жылдың 29 тамызы. Елизавета, Йорк герцогинясы: 1928 жылдың 29 тамызы. Елизавета, Эдинбург герцогинясы: 1948 жыл. Полковник-лейтенант Фрэнсис Уильям Сондерс: 2008 жылдың 17 шілдесі. Ирвин Иффла: 2009 жылдың 3 сәуірі. Сэр Эндрю Мюррей: 2014 жылдың 22 сәуірі.
Әскери бөлімдер
Аргилл мен Сатерленд таушылары: 1947 жыл. 43-ші эскадрилья RAF: 2005 жыл. Шотландия Корольдік полкі: 2012 жылдың 10 наурызы.