Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Римдік банкир, жазушы және философ (б.з.д. 110 ж. - б.з.д. 32 ж.)
Roman banker, writer and philosopher (c.110 BC – 32 BC)
Тит Помпоний Аттик (б.з.д. 110 ж. қараша - б.з.д. 32 ж. 31 наурыз; кейін Квинт Цецилий Помпоний Аттик деп аталды) – римдік редактор, банкир және әдебиеттің меценаты, ең белгілісі – көрнекті римдік мемлекет қайраткері Марк Туллий Цицеронмен болған жақын достығы және хат алмасуы үшін танымал. Аттик – бай римдік атты жандар класының (төменгі аристократиялық, билік құрмайтын кластың) және Помпоний руының өкілі болған. Бала кезінен бері жақын дос болған Цицерон өзінің еңбегін Аттикусқа арнады. Олардың саяси көзқарастарын жасыру үшін көбінесе құпия кодпен жазылған хаттары Цицеронның құлы (кейін азат етілген адамы) және жеке хатшысы Тиро жинаған «Аттикусқа хаттар» (Epistulae ad Atticum) деп аталады.
Titus Pomponius Atticus (November 110 BC – 31 March 32 BC; later named Quintus Caecilius Pomponianus Atticus) was a Roman editor, banker, and patron of letters, best known for his correspondence and close friendship with prominent Roman statesman Marcus Tullius Cicero. Atticus was from a wealthy Roman family of the equestrian class (lower aristocratic non ruling class) and from the Pomponia gens. A close friend since childhood, Cicero dedicated his treatise, , to Atticus. Their correspondence, often written in subtle code to disguise their political observations, is preserved in Epistulae ad Atticum (Letters to Atticus) compiled by Tiro, Cicero's slave (later his freedman) and personal secretary.
Ерте өмір
Римде шамамен б.з.д. қарашаның 110 жұлдызында Тит Помпоний болып дүниеге келген. Оның ата-анасы – бай кәсіпкер Тит Помпоний және Цецилия. Оның отбасы атты әскерлер тобына жатқан, және көп буын бойы қоғамдық атқа (eques equo publico) ие болған беделді топтың мүшелері болған. Оның Помпония есімді әпкесі болған. Аттикус әкесінің қолдауымен білім алған. Оның мектептегі достарының арасында үш консул болды: Цицерон (б.з.д. 63 жылы консул), Луций Манлий Торкват (б.з.д. 65 жылы консул) және Гай Марий кіші (б.з.д. 82 жылы консул). Цицеронды атақты шешен Луций Лициний Красс таңдаған ұстаздар тәрбиелеген; Аттикус та осы топқа кірген болуы мүмкін. Ол өте жақсы оқушы болған деседі; оның білімі, мектептегі достарының саяси мансабымен дәлелденгендей, оны римдік қоғамдық өмірге жақсы дайындаған болар еді. Аттикус 86 жылы азаматтық келесіздерден қашу үшін Римді қалдырған. Өмірбаяншысы Непостың айтуынша, Аттикус плебей трибуны Публий Сульпиций Руфтың алыс туысы болған – бірақ олардың достасқандары ықтимал, бұл оны Сулла қалаға келген кезде қауіпке тікелей шалдыққан. Аттикус Афинаға кетіп, мүлкінің көп бөлігін сол жерге көшірді, және шамамен б.з.д. 65 жылға дейін Римге оралмады. Бірінші Митридат соғысы кезінде Сулла басып алғаннан кейін қаланың жағдайы нашар болған. Афинаға деген сүйіспеншілігі оның өзіне «Аттикус» немесе «Аттика адамы» деген лақап ат беруіне себеп болды, бұл Цицеронның «De Finibus» атты еңбегінің бесінші кітабында айтылған. Афинаға сапарлаған кезінде Юлий Цезарь Аттикусқа қонаққа келген.
Born Titus Pomponius in Rome c. November 110 BC, Atticus' parents were Titus Pomponius, a wealthy businessman, and Caecilia. His family were equestrians and likely had been members of the prestigious equestrians with public horse (eques equo publico) for many generations. He had a sister named Pomponia. Atticus' father supported his education. Among his school friends were three consuls: Cicero (consul in 63 BC), Lucius Manlius Torquatus (consul in 65), and Gaius Marius the Younger (consul in 82). Cicero was educated by tutors chosen by the famous orator Lucius Licinius Crassus; Atticus may have been part of this grouping as well. He is said to have been an excellent student; his education, evidenced by his school friends' political careers, would have prepared him well for Roman public life. Atticus left Rome, probably to escape civil strife, in 86 BC. According to his biographer Nepos, Atticus was a distant relation of the plebeian tribune Publius Sulpicius Rufus – it is more likely that they were friends – which put him in danger when Sulla took the city. Atticus went to Athens, transferring most of his wealth, and staying away from Rome until around 65 BC. The city was not doing well the aftermath of its capture by Sulla during the First Mithridatic War. His love of Athens inspired his self appointed nickname "Atticus", or "Man of Attica", which is mentioned in the fifth book of Cicero's De Finibus. During his visit to Athens, Julius Caesar was Atticus's guest.
Мансап
Аттикус отбасынан мұрагерлік алған ақшасын жылжымайтын мүлікке табысты инвестициялады, осылайша байлығын арттырды. Ол кірісін әдебиетке деген құштарлығын қолдауға жұмсады, римдік құлдарды жазушыларға оқытып, оларға папирус түрмелерін жасауды үйретті. Оның Платон, Демосфен және Эсхин сияқты грек авторларының басылымдары ежелгі әлемде дәлдігімен бағаланды. Аттикус өзінің ешқандай жазбалары сақталмаған, бірақ ол Цицеронның консулдығы туралы бір кітап (көне грек тілінде) – Liber Annalis (рим хронологиясы туралы еңбек) және рим поэзиясының шағын бөлігін жазғаны белгілі. Б.з.д. 65 жылы Аттикус Афинадан Римге оралды. Эпикурейлік көзқарастарына сәйкес, ол саясаттан мүмкіндігінше алыс тұрды, бірақ Цицеронға қауіп төнген кезде көмек қолын созды – мысалы, Цицерон б.з.д. 49 жылы елден қашуға мәжбүр болғанда, Аттикус оған 250 000 сестерций сыйлады. Жалпы алғанда, оның саяси белсенділігі шектеулі болды, бірақ ол Цицерон сияқты оптиматтардың (аристократиялық партияның) қатарына жатқанын және консервативті көзқарастарды ұстанғанын білеміз. Ол сондай-ақ Бірінші Триумвираттың мүшесі Марк Лициний Красспен дос және серіктес болды. Анасының ең бай ағасы Квинт Цецилий қайтыс болғаннан кейін, Аттикус оның асырап алған ұлы және мұрагері болып, Квинт Цецилий Помпоний Аттик есімін қабылдады. Луций Лициний Лукулл, оның жеке досы болғанына қарамастан, Аттикус Митридатқа қарсы жорыққа қатысқаны және Сирияның губернаторы болғаны үшін оған тиесілі деп санайтын мұраны алғанына ренжіді. Аттикус Юлий Цезарь өлтірілгеннен кейін азат етушілермен достық қарым-қатынаста болды, бірақ олардың жеңілісінен кейін зардап көрмеді. Корнелий Непостың мәлімдемесіне сәйкес, ол Сервилияның ұлы Брут Филиппи шайқасында қаза болғаннан кейін оған қамқорлық жасады.
Atticus inherited family money, which he successfully invested in real estate, enhancing his wealth. Using his income to support his love of letters, he had trained Roman slaves as scribes and taught them to make papyrus scrolls, allowing Atticus to publish, amongst other things, the works of his friend Cicero. His editions of Greek authors such as Plato, Demosthenes, and Aeschines were prized for their accuracy in the ancient world. None of Atticus's own writings have survived, but he is known to have written one book (in Ancient Greek) on Cicero's consulship, the Liber Annalis (a work on Roman chronology), and a small amount of Roman poetry. In 65 BC, Atticus returned from Athens to Rome. In keeping with his Epicurean sympathies, he kept out of politics to the greatest extent possible, except to lend Cicero a helping hand in times of peril — for instance, when Cicero was forced to flee the country in 49 BC, Atticus made him a present of 250,000 sesterces. All in all, his political activity was minimal, though we know that, like Cicero, he belonged to the optimates (the aristocratic party), and held generally conservative views. He was also a friend and partner of Marcus Licinius Crassus, a member of the First Triumvirate. Upon the death of his wealthiest maternal uncle Quintus Caecilius, Atticus became his adopted son and heir, assuming the name Quintus Caecilius Pomponianus Atticus. Lucius Licinius Lucullus, despite being his personal friend, resented Atticus's receiving an inheritance he felt he was entitled to for his association with the campaign against Mithridates and as Governor of Syria. Atticus was friendly with the Liberators after the assassination of Julius Caesar but was not harmed following their defeat. According to Cornelius Nepos, he took care of Servilia after the death of her son Brutus at the Battle of Philippi.
Неке және балалар
Кейінгі жылдары ол туысы Пилияға (шамамен б.з.д. 75 – 46 жж.), Пилийдің қызы және Триумвир Красстың анасының немересіне үйленді. Аттик пен Пилия б.з.д. 58/56 жылы тұрмысқа шықты, ол кезде Аттик 53/54 жаста болды, және ол 12 жыл бақытты некеден кейін қайтыс болды. Олардың Атика есімді қызы болды, ол Маркус Випсаниус Агриппаның бірінші әйелі болды.
In his later years, he married a relative, Pilia (c. 75 – 46 BC), daughter of Pilius and a maternal granddaughter of the Triumvir Crassus. Atticus and Pilia were married in 58/56 BC, when Atticus was already 53/54 years old, and she died after 12 years of happy marriage. They had a daughter, Attica, who became the first wife of Marcus Vipsanius Agrippa.
Өлім
Аттикус өмірінің қалған бөлігін Римде өткізді. 77 жасқа толғаннан кейін ауырып қалды, ал бастапқыда ауруы жеңіл көрінді. Бірақ үш айдан соң денсаулығы күрт нашарлады. Тағдырды жеделдетуге шешім қабылдап, ол қандай да бір тамақтан бас тартты, аштықтан өзін өлтірді және осындай оразаның бесінші күні, "Кн. Домиций мен К. Созиус консулдығындағы 31 наурыз", яғни б.з.б. 32 жылы қайтыс болды. Ол Аппий жолының Бесінші шақырымындағы отбасылық мазарға жерленді.
Atticus lived out the remainder of his life in Rome. Just after his 77th birthday he fell ill, and at first his ailment appeared minor. But after three months his health suddenly deteriorated. Deciding to accelerate the inevitable, he abstained from ingesting any nourishment, starving himself to death, and dying on the fifth day of such fasting, "which was the 31st March, in the consulship of Cn. Domitius and C. Sosius", that is in the year 32 BC. He was buried at the family tomb located at the Fifth Mile of the Appian Way.