Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Римдік автор және мұғалім (шамамен 175–235 жж.)
Roman author and teacher (c.175–c.235)
Клаудиус Элиан (Κλαύδιος Αἰλιανός, грекше Клаудиос Аилианос; шамамен 175 – 235 ж. б.д.), көбінесе Элиан (/iː//l//i//ən/) деп аталатын, Праенсте қаласында туған, Септимий Северус тұсында шығармашылығымен көзге түскен және 222 жылы қайтыс болған Элагабалдан кейін де өмір сүрген римдік автор және риторика мұғалімі. Ол грек тілінде соншалықты еркін сөйлегендіктен, оны "бал тілді" (μελίγλωσσος meliglossos) деп атаған. Римде туған болғанымен, ол грек авторларын жоғары бағалаған және өзі де көне грек тіліне ұқсас грек тілінде жазған. Оның екі маңызды еңбегі бұрынғы авторлардың еңбектерінен алынған көптеген цитаталарымен құнды, олардың көпшілігі қазір жоғалып кеткен, сонымен қатар грек-римдік әлем туралы күтпеген көзқарастар ұсынатын қызықты мәліметтерге толы. Бұл Гилгамеш туралы айтылған жалғыз грек-римдік шығарма.
Claudius Aelianus (Κλαύδιος Αἰλιανός, Greek transliteration Kláudios Ailianós; c. 175 – c. 235 AD), commonly Aelian ('/iː//l//i//ən/), born at Praeneste, was a Roman author and teacher of rhetoric who flourished under Septimius Severus and probably outlived Elagabalus, who died in 222. He spoke Greek so fluently that he was called "honey tongued" (μελίγλωσσος meliglossos); Roman born, he preferred Greek authors, and wrote in a slightly archaizing Greek himself. His two chief works are valuable for the numerous quotations from the works of earlier authors, which are otherwise lost, and for the surprising lore, which offers unexpected glimpses into the Greco Roman world view. It is also the only Greco Roman work to mention Gilgamesh.
Табиғат туралы
Жануарлардың табиғаты туралы (немесе "Жануарлардың ерекшеліктері туралы"; Περὶ ζῴων ἰδιότητος, Perì zṓōn idiótētos; көбінесе латынша атауымен De Natura Animalium деп сілтеме жасалады) – жинақ. Ол теңіз жануарларына күткеннен де көп назар аударады, бұл жеке қызығушылығынан туындаған секілді; ол жиі "балықшыларды" тікелей сөзбен келтіреді. Кейде ол заманауи оқырманға тым сенімді көрінеді, бірақ кейде ол тек басқалардың айтқанын баяндап отырғанын, тіпті оларға сенбейтінін айтады. Элианның еңбегі орта ғасырлық табиғаттану тарихының және орта ғасырлық бестиарийлердің бір көзі болып табылады. Мәтіннің сақталған бөліктері нашар бұзылып, дұрыс емес және кейінгі қосымшаларға толы. Швейцариялық Ренессанс ғалымы және табиғат тарихшысы Конрад Гесснер (немесе Гесснер) Элианның еңбегін латын тіліне аударған, осылайша оны Еуропалық оқырмандарға кеңінен таныстыруға тырысқан. А. Ф. Шолфилдтің ағылшын тіліне аудармасы Loeb Classical Library кітапханасында 3 томдық болып жарық көрді (1958-1959 жж.).
On the Nature of Animals (alternatively "On the Characteristics of Animals"; Περὶ ζῴων ἰδιότητος, Perì zṓōn idiótētos; usually cited by its Latin title De Natura Animalium) is a collection, He is more attentive to marine life than might be expected, though, and this seems to reflect first hand personal interest; he often quotes "fishermen". At times he strikes the modern reader as thoroughly credulous, but at others he specifically states that he is merely reporting what is told by others, and even that he does not believe them. Aelian's work is one of the sources of medieval natural history and of the bestiaries of the Middle Ages. The surviving portions of the text are badly mangled and garbled and replete with later interpolations. Conrad Gessner (or Gesner), the Swiss scientist and natural historian of the Renaissance, made a Latin translation of Aelian's work, to give it a wider European audience. An English translation by A. F. Scholfield has been published in the Loeb Classical Library, 3 vols. (1958 59).
Вария тарихы
Әртүрлі тарих (Ποικίλη ἱστορία, Poikílē historía) – көбінесе оқырмандары кінәлі сезінбеуі үшін қысқартылған түрінде сақталған, бірақ Джейн Эллен Харрисон Аэлианның айтқан архаикалық рәсімдерінің қалдықтарын өз грек дінін зерттеуге арналған кіріспесінде (1903, 1922) өте нұрлы деп тапты. "Varia Historia" алғаш рет 1545 жылы жарық көрді. Қазіргі заманғы стандартты мәтіні – Мервин Р. Дилтстікі (1974). Флемингтің (1576) және Стэнлидің (1665) жасаған "Әртүрлі тарих" кітабының екі ағылшын тіліне аудармасы Аэлианның әртүрлі жазбаларын ағылшын оқырмандарына жеткізді, бірақ 1665 жылдан кейін ағылшын тіліне аударма жарық көрмеді, үш аударма дерлік бір уақытта пайда болғанға дейін: Джеймс Г. ДеВото, Клаудиус Аэлиан: Ποικίλης Ἱστορίας (Varia Historia) Чикаго, 1995; Диана Остром Джонсон, Клаудиус Аэлианның "Varia Historia" кітабының ағылшын тіліне аудармасы, 1997; және Н. Г. Уилсон, Аэлиан: Лоэб классикалық кітапханасындағы тарихи әртүрлі жазбалар.
Various History (Ποικίλη ἱστορία, Poikílē historía)—for the most part preserved only in an abridged form perhaps so that his readers will not feel guilty, but Jane Ellen Harrison found survivals of archaic rites mentioned by Aelian very illuminating in her Prolegomena to the Study of Greek Religion (1903, 1922). Varia Historia was first printed in 1545. The standard modern text is that of Mervin R. Dilts (1974). Two English translations of the Various History, by Fleming (1576) and Stanley (1665) made Aelian's miscellany available to English readers, but after 1665 no English translation appeared, until three English translations appeared almost simultaneously: James G. DeVoto, Claudius Aelianus: Ποικίλης Ἱστορίας (Varia Historia) Chicago, 1995; Diane Ostrom Johnson, An English Translation of Claudius Aelianus' "Varia Historia", 1997; and N. G. Wilson, Aelian: Historical Miscellany in the Loeb Classical Library.
Басқа жұмыстар
"Провидение туралы" және "Құдайдың көріністері туралы" тағы екі еңбектің маңызды бөліктері ерте ортағасырлық энциклопедияда, Судада сақталған. Сонымен қатар, оған Алкифрон үлгісінде жиырма "фермердің хаты" жатқызылады. Бұл хаттар – ойдан құрастырылған шығармалар, олар Аттикадағы ауыл шаруашылығы және ауыл өмірінің шағын көріністерін бейнелеу үшін жасалған. Дегенмен, сөйлеу шебері Элиан бір кезде Италиядан ешқашан шықпағанын, кемеге отырмағанын мақтан еткен (бірақ бұл оның өзінің "Жануарлар табиғаты" XI.40 еңбегінде бұқа Сераписті өз көзімен көргені туралы мәлімдемесімен қайшы келеді). Сондықтан, хаттардағы нақты ауыл шаруашылығы туралы қорытындылар Аттикадан гөрі Лациумды еске түсіруі мүмкін. Фрагменттер 1998 жылы Д. Доминго Форасте тарапынан жарияланған, бірақ ағылшын тілінде қолжетімді емес. Ал хаттар Ален Роджерс Беннер және Фрэнсис Х. Фобес (1949 ж.) аударған Лоеб классикалық кітапханасында бар.
Considerable fragments of two other works, On Providence and Divine Manifestations, are preserved in the early medieval encyclopedia, the Suda. Twenty "letters from a farmer" after the manner of Alciphron are also attributed to him. The letters are invented compositions to a fictitious correspondent, which are a device for vignettes of agricultural and rural life, set in Attica, though mellifluous Aelian once boasted that he had never been outside Italy, never been aboard a ship (which is at variance, though, with his own statement, de Natura Animalium XI.40, that he had seen the bull Serapis with his own eyes). Thus conclusions about actual agriculture in the Letters are as likely to evoke Latium as Attica. The fragments have been edited in 1998 by D. Domingo Foraste, but are not available in English. The Letters are available in the Loeb Classical Library, translated by Allen Rogers Benner and Francis H. Fobes (1949).