Кіріспе

Вашингтон штатының Такома қаласындағы көпмақсатты арена.

Тарих

Такома қаласында күмбезді стадион салу туралы ұсыныстар 1967, 1972 және 1976 жылдары сайлаушыларға ұсынылды, бірақ барлығы да қабылданбады. Сиэтлдегі Кингдом аяқталуынан кейін, Такомадағы науқаншылар "өзіміздің күмбезді" талап етті; 1980 жылы 28 миллион долларлық облигацияға дауыс беру қабылданды және Такома күмбезінің құрылысын қаржыландырды. Құрылыс 1981 жылдың 1 шілдесінде Interstate 5 тас жолының жанында басталды; Чейни стадионы мен қала орталығындағы жерлер де қарастырылды. Қала жаңа стадионға Ұлттық хоккей лигасының командасын тартуды жоспарлады, бірақ күмбезді пайдаланатын кәсіби спорт командасын таба алмады. Оның құрылысына 44 миллион доллар жұмсалды. 1983 жылдың 21 сәуірінде ашылды. Диаметрі 152 метр, биіктігі 46 метр, баскетбол ойындарына 20 722 орындық, ең көп 21 000 адам сыйымдылығы бар. Ашылған кезде ол әлемдегі ағаш күмбезі бар ең үлкен арена болды; 1991 жылы Мичиган штатының Маркеттегі Superior Dome үлкен диаметрлі геодезиялық күмбезімен (536 метр) ашылды. Стадион төбесінің салмағы ; 1980 жылы Ст. Хеленс тауының жарылуынан кейін кесілген ағаштардан алынған бөліктері төбе құрылысында қолданылды. Стадионның жасанды жабыны 1992 және 2006 жылдары ауыстырылды. Стадион 2002 жылдан бері кәсіби командаға иеленуші ретінде қызмет етпейді, бұл жайлылық пен сәнді ложалардың жетіспеуіне байланысты, ал Кенттегі жаңа аренада WHL-дің «Сиэтл Тандербердс» және «Такома Старс» командалары орналасқан. 2000 жылы қалаға ұсынылған есепте жеке пәтерлер, үлкен дәліздер, заманауи киім ауыстыру бөлмелері Купол үшін маңызды мәселелер ретінде анықталды. 2004 жылы қаламен келісімшарт жасасқан консультант 42 миллион долларлық жөндеу жоспарын ұсынды, оған жаңа «үлкен кіреберіс», үлкен сауда орындары, жүк тиеу алаңы және сәнді люкс-суиттер кірді. 2005 жылдың қыркүйегінде жөндеуді қаржыландыру үшін облигациялар шығарылды, оған дауыс берушілердің 60 пайызы келісті, бірақ сайлауды растау үшін қажетті ең төменгі қатысу деңгейіне жете алмады. 2006 жылдың ақпан айында өткен арнайы сайлауда екінші рет тағы да сайлауға қатысуға тырысқанда, тек 55% дауыс жиналып, жеңіске жетпеді. 2009 жылдың қаңтар айында Такома күмбезінде өткен Monster Jam іс-шарасы кезінде фристайл өнер көрсету кезінде жүк көлігінен ұшып келген сынық трибунаға тиіп, алты жасар көрермен қаза тауып, тағы бір көрермен жарақаттанды. Бұл Monster Jam іс-шараларындағы жалғыз қаза болды. 2016 жылдың 2 ақпанында Такома күмбезі AC/DC концертіне билеттер сатыла бастағаннан кейін жаңа қауіпсіздік шараларын енгізді. Жаңа жақсартуларға әр кіреберісте металл іздегіштер, сөмке өлшеміне шектеу, рюкзактарға тыйым салу және кірмес бұрын барлық сөмкелерді тексеру кірді. 2016 жылдың қарашасында Такома қаласы екі жылдық 21,3 миллион долларлық жөндеу жобасын мақұлдады. Жөндеу жұмыстары 2018 жылдың жазында басталды, құны 30 миллион долларға дейін өсті және 2018 жылдың 8 қазанында аяқталды. Жөндеулерге 32 миллион доллар жұмсалды; жаңа мүмкіндіктердің арасында аренадағы орындықтардың кеңейтілуі, көрермендерге 15 см артық аяқ кеңістігі және жоғарғы қабаттағы орындықтардың ауыстырылуы болды.

Үй ішіндегі футбол

Такома куполына көшкен алғашқы кәсіби команда – Басты Ішкі Футбол Лигасының (МИЗЛ) «Такома жұлдыздары» болды; стадион жабық футбол конфигурациясында 20 284 орындықпен лигадағы ең ірісі еді. 1987 жылғы МИЗЛ Чемпионат сериясының жетінші және соңғы ойыны Такома куполында 21 728 көрерменнің алдында өтті, бұл лиганың қатысу рекордтарын жаңартты. Купол 1988 жылғы 17 ақпанда МИЗЛ All Star ойынын да қабылдады, ол 17 241 адамды тартты.

Футбол

Такома Домда өткізілген алғашқы кәсіби футбол ойыны – Сиэтл Саундерс пен Бразилияның «Интернационал» командалары арасындағы EuroPac кубогы матчы болды. Саундерс 6340 көрерменнің алдында 2:1 есебімен жеңілді; стадионның футболға арналған сыйымдылығы 19 000 адамды құрады. Команда сондай-ақ, Dome-да жабық маусымда ойнау үшін жалға алуға үміттенді, бірақ «Такома Старс» командасына есе жіберді. 1986 жылғы Колледж кубогының финалдық матчы, ерлер футболы бойынша NCAA чемпионаты турнирі, 1986 жылдың 13 желтоқсанында Такома Домда өтті. «Дьюк Девлз» командасы «Акрон Зипс» командасын 1:0 есебімен жеңіп, 4652 көрерменнің алдында тұңғыш ұлттық титулын жеңіп алды. Dome-дағы газон беті тегіс болмады және электр таспасымен жамақталды; кейіннен «Акрон» командасының жаттықтырушысы Стив Паркер бұл жерді «чемпионат ойынын өткізуге жарамсыз» деп, ал «Дьюк» командасының жартылай қорғаушысы Джоуи Валенти «қауіпті» деп сынға алды. Екінші дивизиондағы «Сиэтл Саундерс» командасы 1994 жылы Америка кәсіби футбол лигасының алғашқы маусымында Сиэтлдегі «Мемориал стадионына» көшуден бұрын, Dome-да бірнеше футбол матчын өткізді.

Баскетбол

NCAA I дивизионы әйелдер баскетбол турнирінің (Әйелдердің соңғы төрттігі деп аталады) чемпионат ойындары 1988 және 1989 жылдары Такома куполында өткізілді. Екіншісі Сиэтлдегі Кингдомда өткен ерлердің соңғы төрттігімен бірдей қалалық аймақта өткен алғашқы ойын болды. Сиэтл Суперсоникс командасы 1983 жылдың 9 қазанында Такома куполында алғашқы көрмелік ойынын өткізіп, Портленд Трейл Блейзерске 117:98 есебімен жеңіліске ұшырады. Стадион НБА ойындары үшін ең көп 22 000 көрерменге арналған. «Соникс» 1984-85 маусымында куполда төрт ресми ойын өткізді, бірақ 1985 жылдың сәуірінде келесі маусымда Сиэтл орталық Колизейіне көшуге қатысты екенін хабарлады. «Соникс» 1994-95 маусымында 41 үй ойыны үшін Такомаға көшірілді, ал Сиэтл орталық Колизейі кеңейтілген жөндеуден өтіп, KeyArena (қазір Climate Pledge Arena) атанды. WNBA-ның «Сиэтл Штормы» 2002 жылы Такома куполында көрмелік ойын, ал 2013 жылы KeyArena-дағы кестеге қатысты мәселелерге байланысты ауыстырылған плей-офф ойынын өткізді.

1990 жылы Жақсы ниет ойындары

Купол 1990 жылғы Достық ойындарда мұз хокеі, гимнастика және мәнерлеп сырғанау жарыстарын қабылдаған орын болды.

Американдық футбол

Бұл 1985 және 1986 жылдары NCAA I АА футбол чемпионатының өтетін орны болды. Бұл аренада Сиэтл Сихокс командасының жаттығу ойындары және Такома аймағындағы Тынық мұхиты Лютеран университеті мен Пьюгет-Саунд университеті арасындағы жыл сайынғы қарсыластық ойындары да өткізілді. 2021 жылы ашылған қарсыластық ойынының кубогы Такома куполы мен қаланың панорамасын бейнелейді. Ұзаққа соқпаған Tacoma Express, Минор Лига Футбол жүйесінде ойнаған жартылай кәсіби американдық футбол командасы, 1990 жылдың 2 шілдесінде Кеңес Одағының Америка Футбол Лигасының Мәскеу Аюларына қарсы көрмелік матч өткізді. Экспресс 1303 көрерменнің алдында регбишілер мен жеңіл атлетикашыларды қамтитын Аюларға 61:0 есебімен жеңіске жетті; бұл Кеңес Одағының футбол командасының АҚШ-та алғашқы ойыны болды. Команда тұрақты маусым ойындарын Такома куполында өткізуді жоспарлаған, бірақ аренаны жалға алуға шамасы келмеді және Stadium Bowl-ға көшті.

Мұз үстіндегі хоккей

Бірнеше кәсіби және жасөспірімдер хоккей командалары Такома Домында да ойнады. WHL лигасының «Такома Рокетс» командасы 1991 жылдан 1995 жылға дейін Домында ойнады, бірақ стадионның жарамсыз екенін анықтағаннан кейін Британдық Колумбияның Келоуна қаласына көшірілді. WCHL лигасының «Такома Саберкатс» командасы 1997 жылдың 1 қарашасында Домында алғашқы ойынын өткізді, содан кейін мұз үстіндегі хоккейге ыңғайлы болу үшін шағын жөндеу жұмыстары жүргізілді. Негізгі трибунаның алғашқы үш қатары көтеріліп, көрініс жақсартылды, коньки алаңын қоршаған пластик қоршау тігіссіз шыны панельдермен ауыстырылды және отыратын орын саны 9500-ге дейін азайтылды. «Саберкатс» командасының ойынға қатысушылар саны жоғары болды, бірақ 2002 жылы команда таратылды. Такома Домы 1983, 1984, 1988, 1992 және 1996 жылдары Ұлттық хоккей лигасының маусым алдындағы көрсету ойындарын қабылдады. 1980 және 1990 жылдары НХЛ командасын тартуға бағытталған жоспарлар жасалды, бірақ олар сәтті болмады.

Лакросс

Премьер-лакросс лигасы 2022 жылдың тамызында төртінші саяхаттық маусымы аясында Такома Домда екі күндікке созылған демалыс күндері төрт ойын өткізді. Ұлттық лакросс лигасы 2006 жылы бұл аренада команданы кеңейтуді қарастырған, сондай-ақ Пьюгет-Саунд аймағындағы басқа да ареналардан ұсыныстар қабылдады.

Орта мектеп спорт түрлері

Такома кубогы 1985 жылдан бері Вашингтон мектептері аралық спорттық қауымдастығы (WIAA) ұйымдастырған жоғары сынып баскетбол чемпионатын қабылдап келеді. Бұл ел бойынша ұлдар мен қыздар турнирлерін бір уақытта өткізген алғашқы арена болды. WIAA 1995 жылдан бастап кубокта жоғары мектеп футболының штаты бойынша чемпионат ойындарын да өткізді, оған дейін Сиэтлдегі «Кингдом» аренасында өткізетін. 2019 жылы WIAA шығындардың өсуі және 2018 жылғы жөндеулер салдарынан нашарлаған көріс бұрышын атап, ойындарды кубокттан шығаруға шешім қабылдады.

Өнер

Такома куполы да өзінің даулы неон өнерімен танымал. 1984 жылы күмбез ішінде көрсетілген Стивен Антонакостың туындысы, мемлекеттік жобалар үшін өнерді қаржыландыру мәселесі бойынша қызу пікірталас тудырды.

Атау беру құқығы

Такома қалалық әкімдігі бірнеше рет Куполдың атау құқығын сатуды қарастырды, бұл ірі лига командасын тартуға мүмкіндік беретін жөндеу жұмыстарын немесе басқа да жабдықтарды қаржыландыру үшін жасалды. Келесі жылы консультанттар әртүрлі компаниялармен келіссөздер жүргізгеннен кейін Comcast немесе жергілікті Toyota дилерлерімен он жылдық атау құқығы туралы келісім ұсынды. Comcast жетекші болып шықты және он жылдық мерзімге 3,5 миллион доллар ұсынды, сондай-ақ кабельдік телеарнада тең құндылықтағы тегін жарнама беруге келісті. 2003 жылдың желтоқсанында компания қалалық кеңестің дауыс беруінен бұрын және атаудан "Такома" деген сөзді алып тастауға байланысты туындаған халықтың наразылығына байланысты "Comcast Dome" жобасынан бас тартты. 2009 жылы қалаға қатысты атау іздеуден кейін қалаға тиесілі Tacoma Power компаниясына атау құқығын жыл сайын 1,25 миллион долларға сату туралы ұсыныс қабылданбады. 2013 жылы қала атау құқығының спонсорын іздеу үшін маркетингтік агенттіктерден жаңа ұсыныстарды сұрады, бірақ ұсынылған екі ұсыныс та тым қымбат болғандықтан қабылданбады.