Кіріспе

Автомобиль жарыстарында Гордон Беннет кубогы 1900 жылдан 1905 жылға дейін жыл сайын өткізілетін жарыс болды. Ол Нью-Йорк Геральд газетінің миллионер иесі Джеймс Гордон Беннет кішісі құрған үш Гордон Беннет кубогының бірі еді. 1899 жылы Гордон Беннет Франция Автомобиль клубына (ACF) әртүрлі елдердің автомобиль клубтары жыл сайын күресетін кубок сыйлады. Бұл жарыс 1905 жылға дейін жалғасты, содан кейін ACF Ле-Ман қаласының жанындағы жол трассасында алғашқы Гран-при автокөлік жарысын өткізді. 1903 жылы Ирландияда өткен жарыс британдық "Рейсинг Грин" түсінің пайда болуына себеп болған болуы мүмкін.

Қасық

Жеңімпазға берілген кубок – Жеңіс құдайы жолаушысы отырып, Прогресс генийі басқарған Panhard жарыс машинасының мүсіні болды.

Ережелер

Жарыс жеке адамдар емес, ұлттық автомобиль клубтары немесе елдер арасында өткізуді көздеген. Алғашқы қатысушылар Франция, Ұлыбритания, АҚШ, Германия, Австрия, Швейцария, Бельгия және Италия болды. Әр клубқа 3000 франк мөлшерінде қатысу ақысы төленуі тиіс еді. Әрқайсысы үш машинаға дейін жіберуге құқылы болды; жүргізушілер қатысушы клубтың мүшелері болуы керек еді. Жарыс 15 мамыр мен 15 тамыз аралығында өткізілуге тиіс болды, ал жалпы қашықтығы арасында болуы керек еді. Шараны өткізу шығындарын қатысушы клубтар бірлесіп көтерді. Автомобильдердің өзінде жүргізуші мен қатар отыратын механик үшін екі орындық болуы керек еді (екеуінің салмағы кем дегенде болуы тиіс еді). Автомобильдер бос салмақта кем дегенде болуы керек еді және олар өз туының түстерімен қатысқан елде толықтай жасалуы керек еді.

Гордон Беннет жарыстары

Гордон Беннет кубогы автожарыстары Еуропаның түкпір-түкпірінен қатысушыларды, соның ішінде болашақ авиатор Генри Фарманды және АҚШ-тан Александр Винтон сияқты бәсекелестерді, оның Винтон автокөлігімен қатысуын қамтамасыз етті. Ереже бойынша, жарыстар өткен жылғы жеңімпаз елде өткізілді. Жарыстар ұлттық командалар арасында өткендіктен, бұл ұлттық жарыс түстерін қайта ұйымдастыруға және стандарттауға себеп болды. Соғыс аралық кезеңдегі жарыс шебері Луи Зборовскидің әкесі, граф Элиот Зборовски, әр ұлттық қатысушыға әртүрлі түс тағайындауды ұсынды. Ұлыбритания әдеттегі қызыл, ақ және көк ұлттық түстерінен өзге түс таңдауға мәжбүр болды, себебі оларды АҚШ, Германия және Франция сәйкесінше қабылдаған еді. 1903 жылы Гордон Беннет кубогы жарысы өткен Ирландияға жасалған ишара ретінде (жарыстар британдық қоғамдық жолдарында заңсыз болғандықтан), британдықтар британдық жарыс жасылы деп аталған, үш жапырақты есімдерге ұқсас жасыл түсті қабылдады. Дегенмен, 1902 жылы жеңімпаз атанған Napier автокөлігі бұрыннан зәйтүн жасыл түске боялған болатын, және жасыл түс локомотивтер мен машиналарын бояу үшін қолайлы түс ретінде қалыптасқан, осы салада Британия өткен ғасырда көшбасшы болды.

1900 жылғы Гордон Беннет кубогы

1900 жылы 14 маусымда Гордон Беннет кубогы үшін Парижден Лионға халықаралық автокөлік жарысы өтті. Парижден таңғы сағат 3-те старт берілді және Шарон Лионға бірінші болып, сағат 12:23-те жетті. М. Жирардо сағат 2-де екінші орынды иеленді.

1901 жылы Гордон Беннет кубогы

1901 жылы Гордон Беннетт кубогы жарысы 29 мамырда Париж-Бордо жарысымен бірге 527,1 км қашықтықта өткізілді. Жарысты Анри Фурнье Морс көлігімен 6 сағат 10 минут 44 секундтық уақытпен жеңіп алды. Гордон Беннетт кубогына қатысқан алғашқы жүргізуші Леонс Жирардо болды, ол Panhard көлігімен 8 сағат 50 минут 59 секундта аяқтады.

1902 жылы Гордон Беннет кубогы

1902 жылы Гордон Беннетт кубогы Париж бен Вена арасындағы автокөлік жарысымен бірге Парижден Инсбрукке дейінгі 565 км қашықтықта өткізілді. Жарыс 26 маусымда Парижде басталды. Жарысқа 30 ауыр автомобиль, 48 жеңіл автомобиль, 6 воитурет, 3 мотоцикл және 3 мотоциклет қатысты. Әр ел Гордон Беннетт кубогы үшін үш автомобильден ұсынуға құқылы болды, бірақ барлығы алты өтінім түсті, оның үшеуі француз, ал үшеуі британдық. Ұлыбритания Автомобиль Клубы Мистер Уайт басқаратын 160-шы нөмірлі автомобильдің және Dunlop шиналарымен жабдықталған, Лондонның Napier & Son компаниясы жасаған, Мистер Эдж басқаратын 45-ші нөмірлі автомобильдің клубты өкілдік ететінін хабарлады. The Times газеті 30 маусымда Мистер Эдж Гордон Беннетт кубогын жеңіп алғанын жариялады. 1 шілдеде Венада Марсель Реноның Париж-Вена жарысын жеңгені, ал Анри Фарман екінші орын алғаны хабарланды.

1903 жылы Гордон Беннет кубогы

1903 жылғы 2 шілдеде Гордон Беннетт кубогы Ирландияда өткен алғашқы халықаралық автожарыс болды. Бұл 1902 жылы Париж-Вена жарысында «Нейпер» көлігін жүргізіп жеңіске жеткен Селвин Эджге арналған құрметті жарыс еді. Ұлыбритания мен Ирландия Автомобиль клубы жарысты Британ аралдарында өткізуді қалаған, ал клуб хатшысы Клод Джонсон жарыс үшін Ирландияны ұсынды, себебі британдық қоғамдық жолдарда жарысу заңсыз болған. «Дублин Motor News» газетінің редакторы Ричард Дж. Мекреди Килдар округіндегі бір аймақты ұсынды, содан кейін 102 ирландтық депутатқа, 90 ирландтық пэрге, 300 газетке, 34 округтік және жергілікті кеңестер төрағаларына, 34 округтік хатшыға, 26 қала әкіміне, 41 теміржол компаниясына, 460 қонақүй иесіне, 13 ПП-ға, сондай-ақ Килдар және Лейглин епископы Патрик Фолиге хаттар жіберілді, ол жарысты қолдады. Жергілікті заңдарды түзету қажет болды, сондықтан 1903 жылғы 27 наурызда «Жеңіл локомотивтер (Ирландия) туралы» заң қабылданды. Килдар және басқа да жергілікті кеңестер өз аймақтарына назар аударды, ал Куинс округы жарыс кезінде автокөлік жүргізушілеріне барлық мүмкіндік берілетінін және жолдар қолжетімді болатынын мәлімдеді. Ақырында Килдар таңдалды, себебі жолдардың түзу болуы қауіпсіздік тұрғысынан тиімді деп есептелді. Ирландияға құрмет көрсету мақсатында британдық команда «Шамрок» жасыл түсін таңдады, ол кейіннен «британдық жарыс жасылы» деп аталды, бірақ 1902 жылғы жеңімпаз «Нейпер» көлігі зәйтүн жасыл түспен боялған еді. 1901 жылғы Париж-Бордо раллисінен кейін қауіпсіздік туралы көпшіліктің алаңдаушылығы артты, онда кем дегенде сегіз адам қаза тапқан еді, ал 1903 жылғы 24 мамырдағы Париж-Мадрид жарысында 200-ден астам автомобиль 800 миль (1287 км) қашықтықты басып өтті, бірақ көптеген қаза болғандықтан Бордода тоқтатылды. Осы алаңдаушылықты сейілту үшін 1903 жылғы жарыс мұқият дайындалған жабық трассада өткізілді, оны 7000 полицей, әскерлер мен клуб басқарушылары қадағалады, көрермендерді жолдан және бұрыштардан алшақтату үшін қатаң нұсқаулар берілді. Трасса екі айналымнан тұрды, олар сегіздік пішіндес, бірінші айналым 52 мильдік (83,7 км) трассаны қамтыды, оған Килкуллен, Курра, Килдар, Монастеревин, Бэллидавис (Портлоуз), Страдбалли, Ати кірді, содан кейін Кастледермот, Карлоу және Ати арқылы 40 мильдік (64,4 км) айналым жасалды. Жарыс қазіргі N78 тас жолымен солтүстікке қарай бағытталған Калверстаун маңындағы Баллишаннон жол торабынан басталды, содан кейін N9 солтүстікке, N7 батысқа, N80 оңтүстікке, N78 солтүстікке, N9 оңтүстікке, N80 солтүстікке, N78 солтүстікке қарай жалғасты. Жарыстың ресми уақыт өлшеушісі Ұлыбритания мен Ирландия Автомобиль клубының Т. Х. Вулен мырзасы болды. Жарыстың уақытын өлшеу үшін 91 хронографты Ла-Шо-де-Фонд және Лондон қалаларындағы Stauffer Son & Co. швейцариялық фирмасы жеткізді. Жарысқа қатысушылар жеті минут сайын старт алды және әр қаладағы «бақылау аймақтарынан» велосипедтермен өтуі керек еді. 528 км (328 миль) қашықтықтық жарысты белгілі бельгиялық автокөлік жүргізушісі Камиль Женаци «Мерседес» көлігімен, неміс түстерінде жеңіп алды.

1904 жылғы Гордон Беннет кубогы

The Times газетінде 1904 жылғы 17 маусымда Германияда Гордон Беннетт автожарысы өтті. Жарыстың ұзақтығы 550 км (342 миль) болды, және ол Хомбург маңындағы трассаның төрт айналымын қамтыды. Саальбургтен бастап трасса солтүстікке қарай Усингенге дейін созылды, онда бақылау пункты орналасқан (тұрғын немесе салынған аймақ, онда машиналар жарыс төрешілерінің қадағалауымен баяу жылжуға тиіс болды), содан кейін Графенвисбах арқылы Вейльбургке дейін, онда екінші бақылау пункты болды, одан кейін Аллендорф және Обертифенбах арқылы Лимбургке дейін. Бұл бөлім жоғары жылдамдыққа ең қолайлы деп есептелді, жаттығу барысында кейбір машиналар Лимбургте тағы бір бақылау пункты болды, содан кейін трасса Кирберг арқылы Нойхофқа дейін соқты, онда өте қиын бұрылыс болды, содан кейін Идштейнге дейін басқа бақылау пункты орналасқан. Одан кейін трасса Глашуеттен арқылы Кенигштейнге (бақылау пункты), содан кейін Фридрихсхоф және Оберурсел (бақылау пункттері) арқылы Хомбургке (бақылау пункты) және Саальбургке қайта оралды. Жарысты Германия Автомобиль Клубының өкілі барон фон Молитор ресми түрде бастады, ал француз Автомобиль Клубының өкілі М. Тампие уақытты тіркеуші болды. Шараны уақыт өлшеуге арналған хронографтарды ағылшын-швейцариялық Stauffer Son & Co. фирмасы ұсынды. Басқа елдерден келген төрешілер де қатысты. Жалпы 18 қатысушы болды, оның ішінде үш британдық. Бірінші машина Саальбургтен таңғы сағат 7-де старт алды. Жеңімпаз француз Тери болды, ол төрт айналымды 5 сағат 50 минут 3 секундта аяқтады, орташа жылдамдығы Женаци екінші орынды алды, ол "Мерседес" көлігін жүргізді. Британдық қатысушылардың ішінде тек Гирлинг "Волсли" көлігімен жүргізіп, орналасты. 1902 жылғы жеңімпаз, австралиялық С. Ф. Эдж, тағы да "Напиер" көлігін жүргізіп, алғашқы екі айналымда жақсы көрсеткіштерді көрсеткенімен, үшінші айналымда дөңгелек ақауларына байланысты сыртқы көмек алғандықтан дисквалификацияланды.

1905 жылғы Гордон Беннет кубогы

1905 жылы The Times газеті Францияда 5 шілдеде Клермон-Ферранға жақын Ауверньдегі 137 км таулы трассада өткен алты Гордон Беннетт кубогы жарысының соңғысы туралы хабарлады. Жарысқа қатысушылар трассаны төрт рет айналып, барлығы 548 км жол жүрді. Француз Леон Тери 96 ат күші бар Richard-Brasier көлігімен 7 сағат 2 минут 42 секундта бұл қашықтықты өтіп, орташа жылдамдығы 77,78 км/сағ болды және екінші жыл қатарынан жеңіске жетті. Италия атынан FIAT көлігімен шыққан Лансия алғашқы екі айналымда ең жылдам болды, бірақ үшінші айналымда радиатордың бұзылуына байланысты жарыстан шықты. Тери соңында Наззародан озып бірінші орынды иеленді, ал Наззаро да FIAT көлігімен 7 сағат 19 минут 9 секундта финиш сызығын кесті. Шараның уақытын өлшеу үшін хронографтарды Stauffer Son & Co компаниясы жеткізді. Жарыс Michelin компаниясының Клермон-Феррандағы бас кеңсесінің жанында өтті, ал Michelin шиналары орнатылған көліктер алғашқы төрт орынды жеңіп алды.