Кіріспе

Португалиялық футболшы (1973 жылы туған)

Педро Мигель Каррейро Ресендес (1973 жылғы 28 сәуірде туған), Паулета (pawˈletɐ) деген атпен танымал, португалиялық бұрынғы кәсіби футболшы, шабуылшы ретінде ойнаған. 18 жылдық кәсіби мандынында ол ешқашан Португалияның жоғары лигасында (Премьер-лигада) ойнаған жоқ, оның 12 маусымын Испания мен Францияда өткізді. "Пари Сен-Жермен" клубындағы өнер көрсетуі ең табыстысы болды, ол барлық турнирлерде 109 гол соқты. Лига 1-де үш мәрте үздік гол соққан ойыншы атанды және екі рет маусымның үздік футболшысы деп танылды. Паулета Португалия құрамасы сапында 88 ойында 47 гол соқты, ол зейнеткерлік кезіндегі ұлттық рекорд болатын. Ол екі әлем чемпионаттарында және екі Еуропа чемпионаттарында ел өкілі болды.

Алғашқы жылдары және Испания

Азор аралдарындағы Сан-Мигель аралындағы Понта-Делгадада туған Паулета мансабын туған өңіріндегі жергілікті клубтарда бастады, содан кейін төменгі лигаларда кәсіби футболшы болды. Ол қысқа мерзімге "Порту" клубының жастар құрамасында ойнады, бірақ үйін сағыну себепті көп ұзамай клубты тастап кетті. 1994 жылы "Микаэленсе" клубымен алғашқы кәсіби шартына қол қойып, бір жыл ойнады. 1995 жылы екінші дивизиондағы "G. D. Estoril Praia" клубына өтті, ол алғашқы және жалғыз маусымында 12-ші орынға ие болды. 1996 жылы испандық екінші дивизионның "UD Salamanca" клубына ауысқаннан кейін голдары көбейді. Паулета келесі жылы Ла Лигаға жолдама алғанда 19 гол соқты, ал жоғары лигадағы алғашқы маусымында тағы 15 гол енгізді. Осы нәтижелерінің арқасында 1998 жылдың жазында "Депортиво де Ла Корунья" клубына өтті. Паулета еурокубоктердегі алғашқы голын 1999–2000 жылғы УЕФА кубогында "Монпелье ХСК" клубына қарсы өткен ойында соқты (3–1), екінші ойында да (2–0) гол соқты. 1999 жылдың 22 қарашасында "Севилья" клубына қарсы өткен матчта "Депор" сапында хет-трик жасады. "Галисия" клубымен өткізген екі жыл ішінде 92 ресми матчта 33 гол соқты, оның ішінде клуб 2000 жылы лига чемпионы атанғанда 12 матчтың сегізінде гол соқты.

Бордо

2000 жылдың 1 қыркүйегінде «Ньюкасл Юнайтед», «Астон Вилла» және «Сандерленд» сияқты клубтар қызығушылық танытқаннан кейін Паулета Францияның «Жирондинс де Бордо» клубына қосылды, себебі қаржылық және отбасылық жағдайларға байланысты еді. Жаңа клубында ол «Нант» клубына қарсы өткен сыртқы ойында 5:0 есебімен жеңіске жеткізіп, үш гол соқты. Бірнеше күннен кейін, 26 қыркүйекте, ол УЕФА кубогының бірінші турында «Лиерсе СК» клубына қарсы матчта да солай жасады, нәтижесінде оның командасы келесі раундқа өтті. Паулета өзінің алғашқы маусымында өте табысқа жетіп, барлық турнирлерде 26 гол соғып, команданың үздік мергені атанды және Лига 1-де екінші орынды иеленді (20 гол). 2001-02 маусымында Паулета 22 голмен лиганың үздік мергені болды. Ол сонымен қатар барлық турнирлерде 35 гол соғып, командалық тізімде көшбасшы болды – бұл рекорд. Осыдан кейін ол Франция лигасының ең үздік ойыншысы деп танылды және әріптестері мен жаттықтырушыларынан «Футболдың Оскары» сыйлығын алды. Сонымен қатар, ол 2002 жылғы «Алтын допқа» (Еуропаның үздік футболшысы) иегер атануға үміткер 50 ойыншының тізіміне енді, онда Франция лигасынан бар болғаны бір ғана ойыншы болды. Бұған қоса, ол Франция лигасы кубогын жеңіп алды, финалда екі гол соғып, команданың жеңісіне үлкен үлес қосты. Осы көрсеткіштерінен кейін «Манчестер Сити» клубының бас жаттықтырушысы Кевин Киган шабуылшыға қызығушылық танытты, бірақ «Бордо» клубының президенті Жан Луи Трио бастапқыда трансферге мүдделі емес екенін, оны тек қана қолайлы жағдайда ғана сатуға дайын екенін мәлімдеді. 2002-03 маусымында Паулета өзін тағы да дәлелдеді, лигада 23 және барлық турнирлерде 30 гол соқты. Ол екінші рет лиганың үздік ойыншысы атағын жеңіп алды және жылдың командасына да енді. Барлығында, ол «Бордо» сапындағы 98 ойында 65 лигалық гол және 130 матчта 91 гол соқты, клубтан кеткен кезде барлық мергендер тізімінде үшінші орында тұрды.

Париж Сен-Жермен

Паулета 2003-04 маусымы алдында «Пари Сен-Жермен» клубына қосылды. Ол 12 миллион еуроға үш жылдық келісімшартқа қол қойды. 2004 жылы «LB Châteauroux» командасына қарсы финалда гол соққанда, ол елордалық командаға алты жылдан кейін тұңғыш рет жүлде жеңіске жеткізді. Ол лигада да гол соғуын жалғастырып, 37 матчта 18 гол соқты, нәтижесінде команда чемпионатта екінші орынды иеленді. 2006 жылдың 2 сәуірінде Паулета «Пари Сен-Жермен» сапында бұрынғы клубы «Бордоға» қарсы өзінің алғашқы хет-тригін соқты, нәтижесінде үй иелері 3:1 есебімен жеңіске жетті. «Олимпик Лионнан» қызығушылық болғанына қарамастан, ол 2006 жылғы Франция кубогын жеңіп алуға көмектесу үшін клубта қалды. Ол керемет волеймен және оқулыққа жарайтын бас соққысымен 99-шы және 100-ші голдарын қаһармандықпен соқты. Паулета 2008 жылғы Куп-де-ла-Лиг финалында «RC Lens» клубына қарсы 2:1 есебімен жеңіске жеткен кезде ПСЖ-ның бір голын соқты. 2007-08 маусымынан кейін, ПСЖ соңғы турға дейін құлдырау қаупіне тап болды (әдетте 16-шы орынға жетіп құтқарылды), Паулета 2008 жылдың 17 мамырында өткен соңғы матчынан кейін футболдан зейнеткерлікке шықты. Бірақ Португалиядағы «Үш Үлкен» клубтардың (С.Л. Бенфика, «Спортинг» және «Порту») шақыруы болса, олар шақырмады. Ол 35 жасында Португалияның Премьер Лигасында бір ойын да ойнамай зейнеткерлікке шықты, кейін ПСЖ-де елші рөлінде қалды. 2015 жылдың қазан айында Златан Ибрагимович рекордты бұзғанға дейін ол 211 матчта 109 гол соққан клубтың барлық уақыттағы үздік бомбардирі болды. 2009 жылдың мамыр айының соңында Паулета «Парк де Пренс» стадионында достар командасымен және ПСЖ-ның бұрынғы және қазіргі ойыншыларымен қоштасу матчын өткізді. Оның 13 жасар ұлы Андре ойын соңында оның орнын басып, соңғы екі голды соқты.

Сан-Роке

Паулета 37 жасында футболға қайта оралып, Азор аралдарының өңірлік лигасындағы "Grupo Desportivo São Roque" әуесқой клубына қосылды және көп ұзамай футболдан кетуге мәжбүр болды.

Халықаралық мансап

Паулета 1997 жылы тамызда Арменияға қарсы халықаралық дебютін жасаған кезде Португалияның жоғары лигасына ешқашан ойнамаған Португалия құрамасының алғашқы ойыншысы болды. Голландияға қарсы алғашқы ойынға шығу үшін ол 18 ай күтуге мәжбүр болды. Оның алғашқы голдары бір айдан кейін, 1999 жылғы 26 наурызда УЕФА Еуро-2000 іріктеуінде Әзербайжанды 7:0 есебімен ұтып, екі гол соқты. Еуро-2000 турнирінде қосалқы құрамда болған Паулета 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатында португалиялық шабуылды жетектеді, Польшаға қарсы үш гол соғып, сол турнирде де сондай нәтижеге қол жеткізді, бірақ команда топтық кезеңнен шығарылды. 2003 жылғы 19 қарашада Лейрияда Кувейтке қарсы өткен жолдастық ойында 8:0 есебімен жеңіске жетіп, төрт гол соқты. Еуро-2004 финалына қатысу жолындағы барлық ойындардың біреуін қоспағанда, Паулета бұл турнирдің финалында гол соқпады. Турнирден кейін Фернандо Куто, Луис Фиго және Руи Кошта құрамадан кеткеннен кейін ол капитан тағайындалды, ол Фиго қайтып келгенге дейін осы лауазымды сақтап қалды. Алайда, Фиго болмаған кезде ол кейде капитан ретінде ойнады, мысалы, 2005 жылғы 17 тамызда туған қаласындағы Эстадио де Сан-Мигельде Мысырға 2:0 есебімен жеңіске жетті. 12 қазанда Латвияға қарсы екі гол соғып, сол кезде ұлттық құраманың барлық уақыттағы үздік гол соғушысы атанды, бұл Эузебионың бұрынғы 41 голдық рекордын жаңартты. 2006 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде Паулета еуропалық аймақтағы үздік бомбардиер болды және 2006 жылдың мамырындағы Кабо-Вердеге қарсы жолдастық ойында (финалдық кезеңге дейін) өте жақсы формада болды, ол 4:1 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик жасады. Алайда, Анголаға қарсы топтық кезеңдегі матчта команданың алғашқы голын соққаннан кейін, ол турнирде тағы гол соға алмады. Португалия Германияға үшінші орын үшін өткен матчта жеңілгеннен кейін, ол халықаралық құрамадан кетуін жариялады.

Ойын стилі

Өзінің шарықталу шегінде көп гол соққан Паулета Еуропаның ең үздік шабуылшыларының бірі саналды. Ол көбінесе жалғыз шабуылшы ретінде немесе тағы бір шабуылшымен бірге ойнайтын, жылдамдық, ептілік, күшті дене бітімімен қатар, техникалық қабілеті жоғары, екі аяғымен де шеберлікпен ойнайтын және әуеде күшті болатын.

Жеке өмір

Паулетаның лақап аты әкесінің анасының әжесінің отбасында ұрпақтан ұрпаққа ауысып келген, ал гол соққанда қанат сияқты қолдарын жаюы оған «Азор арыстаны» деген қосымша есім берді. 2005 жылдың қараша айында ол ФИФА-ның SOS Балалар ауылдарының елшісі атанды, бұл құрметке ие болған тұңғыш португалдық болды.