Кіріспе
Уильям Аллен Иган (8 қазан 1914 – 6 мамыр 1984) – американдық демократ саясаткер. Ол 1959 жылдың 3 қаңтарынан 1966 жылға дейін және 1970 жылдан 1974 жылға дейін Аляска штатының тұңғыш губернаторы болды, сондай-ақ 1956 жылдан 1959 жылға дейін Аляска территориясынан АҚШ Сенатына сайланған өкіл болды. Алясканың Вальдез қаласында туған Иган – штат тарихында (Билл Уокермен бірге) Аляскада туған екі губернатордың бірі. Ол алғашқы бес губернаторлық сайлауда (1958, 1962, 1966, 1970 және 1974) Демократиялық партияның үміткері болды.
William Allen Egan (October 8, 1914 – May 6, 1984) was an American Democratic politician. He served as the first governor of the State of Alaska from January 3, 1959, to 1966 and 1970 to 1974, as well as a shadow U. S. Senator from Alaska Territory from 1956 to 1959. Born in Valdez, Alaska, Egan is one of only two governors in the state's history (along with Bill Walker) to have been born in Alaska. He was the Democratic nominee in the first five gubernatorial elections (1958, 1962, 1966, 1970, and 1974).
Ерте балалық шақ пен ересек шақ
Вальдестегі жұмысшы отбасының алты баласының бірі – Эганды 1920 жылы әкесі Уильямның қар көшкінінен қаза болғаннан кейін анасы Кора (Аллен) тәрбиеледі. 10 жасқа келгенде Эган жергілікті консерві зауытында жұмыс істеп, отбасына көмектесті. 1920 жылдары Аляска территориясында жүргізу ережелері болмағандықтан, Эган ерте жасынан-ақ көлік жүргізуді үйреніп, жаз айларында туристерді тасыды. 14 жасында Эган Аляска жол комиссиясы үшін самосвал жүргізді. 1932 жылы Вальдес орта мектебін үздік бітіргеннен кейін саясатқа қызығушылық таныта бастады. Эганның әкесінің досы, жергілікті Вальдес заңгері, екі мәрте қала әкімі және Аляска Сенатының мүшесі Энтони Даймонд сол жылы АҚШ Өкілдер палатасына территориядан дауыс беру құқығы жоқ делегаттыққа демократ ретінде түсті. «Теннесси жоспары» бойынша дауыс беруге мүмкіндігі болмаса да, делегат басқа палата мүшелерімен сөйлесіп, заңдар мен штат мәртебесі үшін лоббилей алатын. Даймонд сайысты жеңіп, Эганды, оны өз ұстазы санайтын, аумақтық және федералды саясатқа таныстырды. Даймонд Эганға Вальдеске Конгресс протоколының көшірмелерін жіберіп, оқуға берді.
Саяси мансап
1940 жылы Алясканың аумақтық өкілдер палатасында Вальдестен демократтық кандидат ретінде Иган сәтті сайланды және 1945 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Ол 1947 жылдан 1953 жылға дейін тағы үш мерзімге палатаға сайланды. 1940 жылдың 16 қарашасында Эган Канзастан Вальдеске жақында келген Десдия Нева Маккиттрикке (3 қазан 1914 – 19 қаңтар 2011) үйленді. Олардың бір ұлы болды, оның аты Дэннис. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Алясканың Алеут аралдарында американдық және Жапон әскерлері арасында қанды шайқастар болғанда, Иган саяси мансабын жалғастырды. Өкілдер палатасында қызмет етіп жүргенде, 1946 жылы Эган Вальдез қаласының мэрі болып сайланды. 1953 жылы Эган Алясканың аумақтық сенатына сайланды, ал 1956 жылы ол Эрнест Грунингпен бірге аумақтық сенатордың көлеңкелі өкілі болып сайланды.
Алясканың Конституциялық Конвенциясы
Соғыс аяқталғаннан кейін Аляска территориясының саяси және географиялық оқшаулануына соңғы нүкте қойылды. Аляска тас жолының салынуы территорияны төменгі 48 штат пен Канадамен байланыстырды, ал көршілес Совет Одағымен салқың соғысқа байланысты әскери күштердің артуы территорияны Солтүстік Американың қалған бөлігіне жақындастырды. 1955 жылы Аляска заң шығарушы органы Конгресс бекітуіне сай келетін мемлекеттік конституцияны әзірлеу үшін конституциялық конвенция құруға бұйрық берді. Конвенция қараша айында Аляска университетінің Фэрбанкс қаласындағы кампусында өтті. Территориялық сенатор Иган жаңа мемлекеттік құжатты жасау үшін осы органға жетекшілік етуге таңдалды. Бір жылдан кейін конвенция жұмысын аяқтаған соң, Аляска Конституциясы 1958 жылы референдум арқылы Аляска халқына ұсынылып, көп дауыспен қабылданды. Штат мәселесі сол жылы АҚШ Конгресіне жіберілді және бір ғана дауыс айырмасымен мақұлданды. Президент Дуайт Эйзенхауэр Алясканың штат мәртебесін бекіту туралы заңға қол қойды. Аляска 49-шы штат болып құрылды.
Басқарушылық
Аляска 1959 жылдың 3 қаңтарында АҚШ штаты болуға жоспарланған. Эган Алясканың бірінші губернаторы болуға кандидат болуға шешім қабылдады. Ол сайыста жеңіске жетіп, штаттың губернаторы болды. Губернаторлықтың бірінші мерзімінде Эган Алясканың аумақтық бюрократиясын мемлекеттік басқаруға көшіруді қадағалады. Эган сондай-ақ АҚШ-тың ең жаңа штатына инвестиция салуға ынталандырды, оның мұнай және туризм салаларының өсуін атап өтті. 1964 жылғы Ұлы жұма күні болған жер сілкінісі, қазіргі заманғы ең күшті жер сілкіністерінің бірі болып саналады, Эган осы апатқа мемлекеттің жауап беруін бақылап, басқарды. 1966 жылы қайта сайлануда жеңілген Эган 1970 жылы қайта сайланды және 1974 жылы соңғы жеңіліске дейін үшінші мерзімге қызмет етті. 1968 жылы Прудхо шығанағында мұнайдың табылуы және 1973 жылғы Йом Киппур соғысынан кейін туған мұнай дағдарысы Эганның соңғы мерзімінде маңызды рөл атқарды, мұнайға деген сұраныс штатының саясатында маңызды факторға айналды. 1973 жылдың соңында президент Ричард Никсон «Транс-Аляска құбыржолы» құрылысын мақұлдау туралы заңға қол қойды, бұл заң Американың ОПЕК мұнайына тәуелділігін азайтуға бағытталған. Штаттағы көптеген экологиялық саясаткерлер осы федералды заңға қарсы шықты. 1974 жылы Эганды Джей Хаммонд жеңіп алды, ол сол жылы республикашылдардың губернаторлық сайлаудағы төрт жеңілісінің бірі болды.
Кейінгі өмірі
1974 жылы губернаторлық қызметтен кеткеннен кейін, Эган қоғамдық және саяси өмірден зейнеткерлікке шықты. Ол қызметтен кеткеннен кейін 10 жыл өткен соң, 1984 жылы 6 мамырда 69 жасында өкпе рагынан қайтыс болды. Оның ұлы Денис Иган 1995 жылдан 2000 жылға дейін Аляска штатының Джуноу қаласының мэрі, ал 2009 жылдан 2019 жылға дейін штат сенаторы болып қызмет етті.
Мұра
1971 жылы Эган "Жылдың Аляскалық азаматы" атағымен марапатталды, ал келесі жылы Аляска университетінен құрметті заң ғылымдары докторы дәрежесін алды.