Кіріспе

Барселона аймағындағы трамвай желісі

Trambesòs – Испанияның Каталония автономды облысындағы трамвай-жеңіл рельс жүйесі, Барселонаның Сант-Марти ауданын Бадалона және Сант-Адриа-де-Бесоспен байланыстырады. Оның атауы «трамвай» сөзінің (каталон тіліндегі «трамвай» – tramvia сөзінің қысқартылған түрі) және «Бесос» сөзінің бірігуінен құралған, «Бесос» – Барселона аймағының солтүстігіндегі Бесос өзенінің басымдығын көрсететін аймақтың атауы. Trambesòs-тің бірінші бөлігі 2004 жылғы 8 мамырда T4 бағытының бөлігі ретінде ашылды және ашылғаннан бері бірнеше рет кеңейтілді, соңғы кеңейту 2008 жылғы 15 маусымда Sant Adrià de Besòs теміржол станциясы мен Бадалонадағы Gorg метро станциясы арасында T6 бағытын құру арқылы жасалды. Trambesòs желісін TRAM компаниясы басқарады. Ол қаланың оңтүстік-батысына қарай жүретін Trambaix желісін толықтырады. Екі желі де келесі құрылыс кезеңінде Авенгуда Диагональ арқылы біріктіріледі.

Жүйеге шолу

Жүйе 27 аялдамадан тұрады және жалпы ұзындығы [ұзындық] шақырымды құрайды, оның ішінде үш түрлі маршрут жүреді. Желі, Сант-Марти ауданындағы Барселона қаласындағы Парк де ла Сиутаделланың жанынан басталып, Бадалона және Сант-Адриа-де-Бесосқа қарай Gran Via de les Corts Catalanes және Avinguda Diagonal арқылы өтетін, стандартты рельс енімен салынған, қос рельсті электрлендірілген трамвай желісі болып табылады. Бұл екі артериялық дәліз жүйеге кірудің негізгі бағыттары. Сант-Адриадағы Ла Рамбла-де-ла-Мина көшесін кесіп өтетін және Гран-Виа бөлімін Авенгуда Диагональмен байланыстыратын қосымша тармақ бар. Trambesòs барлық маршруты бойынша қозғалыс үшін арналған, бөлек платформа және арнайы сигналдану жүйесі сияқты ерекше инфрақұрылымды пайдаланады. Трамвайдың бөлек платформаны пайдалануы жол жүрудің тұрақтылығын, жылдамдығын және қауіпсіздігін арттыруға бағытталған, ол жергілікті көше желісімен бірнеше деңгейдегі қиылыстарда ғана басқа көлік құралдарымен толықтырылады. Бөлек платформада рельстер, жоғары кернеулі электр желісі, арнайы сигналдану және теміржол платформалары орналасқан. Сонымен қатар, көп бөлігінде платформа тротуарлармен бір деңгейде болып, кейде шөппен жабылады немесе жол төсемі сияқты бетон немесе асфальт-бетонмен көмкеріледі. Жоғары кернеулі электр желісін қуатпен қамтамасыз ету үшін желі бойында 750 В тұрақты кернеу беретін алты подстанция салынды. Контактілік сымның көлденең қимасы, теміржол бойында орналасқан металл тіреулермен ұсталып тұрады. Желіде 18 Citadis 302 төмендетілген еденді трамвайы қолданылады, олар Alstom компаниясының Санта-Перпетуа-де-Могодадағы зауытында "Барселона" (көкжасыл және ақ түстер) модификациясында жасалған. Трамвай вагондары Central Tèrmica del Besòs аялдамасының жанындағы, Ronda Litoral жағалау жолы мен Барселона–Матаро–Масанет-Масанес теміржолы арасындағы үшбұрышты жер учаскесінде орналасқан Trambesòs депосында сақталады және күтіледі. Autoritat del Transport Metropolità (ATM) – тарифтер мен билеттеу жүйесіне, сондай-ақ желінің таныстырылуына жауапты көлік органы. Trambesòs Барселона агломерациясының бірыңғай тарифтік жүйесінің бөлігі болып табылады және толығымен ATM тарифтік аймағы 1-ге кіреді. Барлық билеттер мен басқа да көлік карталарын трамвай есігі жанындағы құрылғыда тексеру қажет, бірақ метро аялдамаларында билет бақылау кедергілері орнатылған, сондықтан трамвайда билетті тексерудің қажеті жоқ.

Тоқтауы

Қазіргі уақытта жүйе 27 аялдамадан тұрады, олардың әрқайсысы Trambaix аялдамалары сияқты бірдей конструкцияға және техникалық сипаттамаларға ие. Көбінесе барлық аялдамаларда төменгі платформалар (рельс деңгейінен жоғары) және платформаның әр басында пандус орнатылған. Бұл мүгедектерге, балалары бар ата-аналарға, қарт адамдарға баспалдақсыз трамвайға оңай түсуге мүмкіндік береді. Аялдамалардың платформалық конфигурациясы олар орналасқан көше бөлігіне байланысты әртүрлі болады. Қазіргі уақытта 1 арал платформасы бар 8 аялдама және 2 жақты платформасы бар 19 аялдама бар, олардың үшеуі Gran Via бөлігінде жер астында орналасқан. Барселона метро желісіне көшуді ұсынатын 8 аялдама бар, ал Estació de Sant Adrià аялдамасы ғана Rodalies de Catalunya қалалық теміржол қызметтеріне көшуді ұсынады, осылайша бүкіл желіде ауыр рельстік көліктерге көшуді қамтамасыз ететін жалғыз аялдамаға айналады. Аялдамалардың дизайны мен жабдықтары желі жоспарланған кезден бастап, мақсаттарының бірі – барлығына қолжетімділікті қамтамасыз етуді көздейді. Аялдамалар металл материалдар мен шыны панельдер басымдылық ететін, қарапайым көрініске ие жалпы дизайнды ұстанады. Жолаушыларға арналған жабдықтарға интеркоммен, дыбыс жүйесімен, жолаушылар ақпарат дисплейімен (PID), бейнебақылау жүйесімен, хабарландыру тақтасымен және билет сату автоматтарымен жабдықталған бір немесе екі павильон кіреді. Осы дизайн үшін 2004 жылғы Барселона қаласының сыйлықтарының дизайн саласында марапат алған архитекторлар Антони Розелло мен Рафаэль Касерес бұл павильондарды жобалаған.

Trambaix-пен байланыс

Барселонада заманауи трамвай жүйесін енгізу туралы бастапқы жобада Университет аймағы мен Diagonal Mar сауда орталығы арасындағы Avinguda Diagonal бойында жаңа трамвай бағытын құру көзделген. Trambaix және Trambesòs ашылғаннан кейін, Avinguda Diagonal арқылы екі желіні байланыстыратын жаңа трамвай желісін салу мүмкіндігі танымал болды, тіпті 2005 жылдың қыркүйек айының соңында екі трамвай желісін біріктіруді қолдаған митингі өтті. Сол жылы Каталония үкіметі (Generalitat) жобаны қарастыру туралы хабарлағаннан кейін, Барселона қалалық кеңесі қарсылық білдірді, тіпті Diagonal арқылы байланысты жағымды бағалаған екі зерттеу жарияланғаннан кейін де. 2009 жылы Avinguda Diagonal-ды жаңарту процесінде қалалық кеңеске түрлі сұрақтар мен ұсыныстар түсті, сондай-ақ реформаның көптеген мәселелері, жаңа трамвай желісін салу сияқты, күмәндандырды. Референдум желтоқсан айында ресми түрде жарияланды және 2010 жылдың 10-16 мамырында өтуі жоспарланды, онда екі жобаны таңдауға және оларды қабылдамауға мүмкіндік болды. Дауыс беру процесі бірнеше муниципалдық кеңселерде, дауыс беру пункттері ретінде қолданылатын жерлерде, сенсорлық экрандар арқылы жүргізілуі тиіс болды, бірақ интернет арқылы да дауыс беруге болады. Азаматтардан көшелерді қалай реформалауды қалайтындары және оларды бульварға немесе жаяу жүргіншілерге арналған кеңістікке айналдыруды қалайтындары туралы сұралып, пікірлері алынды. Референдумның бастапқы күндерінен бастап, әсіресе электрондық дауыс беру жүйесіндегі үздіксіз техникалық ақауларға байланысты, қызу пікір таластары болды. Нәтижеде "C" нұсқасы жеңіске жетті, барлық жобалар 80% дауыспен қабылданбады. Референдум сәтсіз аяқталғаннан кейін Барселона қалалық кеңесінде саяси дағдарыс туды, нәтижесінде жергілікті басқару тобынан екі саясаткер отставкаға шықты, ал екі трамвай желісін байланыстыру жобасы тоқтап қалғандай болды. 2011 жылы Ксавье Триас басқарған жаңа жергілікті басқару Avinguda Diagonal арқылы Trambaix және Trambesòs желілерін байланыстыру ұсынысын қабылдамады, бірақ Generalitat-пен байланыстыру жобасын қайта жандандыруға келісті. Триас екі трамвай жүйесін Eixample ауданындағы басқа көшелер арқылы байланыстыруға ниеттенгенін және Diagonal арқылы трамвай желісін салуға қарсы екенін мәлімдеді. Ұсынылған жаңа бағыттардың бірі негізінен Provença көшесі арқылы өтуі тиіс болды, Саграда Фамилия мен Ла Педрера арасында туристер үшін "шаттл трамвай" құруға мүмкіндік береді, ал екіншісі негізінен Gran Via көшесі арқылы өтуі жоспарланған. Алайда, бұл жобалар іске аспады, өйткені 2015 жылы Триас үкіметі кеткеннен кейін Trambaix және Trambesòs желілері байланыссыз қалды. Қазіргі мэр Ада Колау Avinguda Diagonal бойымен ТРАМ желісін байланыстыруды қолдауын жалғастырды, бірақ 2018 жылы қалалық кеңеске ұсыныс жасағанда оппозициялық партиялардың қарсылығына тап болды.

Басқа жобалар

Барселонаның метрополитен аймағы үшін Autoritat del Transport Metropolità (ATM) инфрақұрылымның бас жоспары (PDI) 2011–2020 жж. қолданыстағы трамвай желісін кеңейту бойынша әртүрлі ұсыныстарды қамтиды. Жалпы алғанда, бұл жобалар негізгі магистральдық дәліздердегі қолданыстағы бағыттарды кеңейтуге және жобаларды 2020 жылдан кейін аяқтауға бағытталған. Estació de Sant Adrià ↔ Port de Badalona: Sant Adrià de Besòs теміржол стансасынан Бадалона бағытына T4 бағытын кеңейту 3 жаңа аялдама салуды, Эдуард Маристани даңғылы бойында 1,7 км рельс төсеуді және жаңа трамвай сатып алуды қамтиды. Бұл Бадалонаның жағалау аймағын қамтамасыз етеді және 3000-нан астам жаңа жолаушыны тартады, оның 270-і жеке көліктерден ауысады. Бұл жаңа бөлімнің бағасы шамамен 22 миллион еуроны құрайды және болашақта Бадалона теміржол стансасына дейін кеңейтілуі күтілуде. Ciutadella Vila Olímpica ↔ World Trade Center: Бұл кеңейту жобасы T4 бағытының қазіргі оңтүстік терминалының Ciutadella – Vila Olímpica аялдамасында жалғасуын қамтамасыз етуді көздейді. Ұсынылған жаңа маршрут Парк де ла Ситаделланы айналып, теңізге ең жақын жағынан өтеді, содан кейін Барселонаның жағалау аймағы бойынша Дүниежүзілік сауда орталығы Барселона орналасқан жағажайға дейін созылады, соның ішінде Барселона теңіз порты кешеніне кіретін Порт Велл аймағын қамтиды.

Вандализм

Trambesòs – Барселона қалалық аймағындағы алаяқтық, тәртіпсіздік және вандализм көрсеткіштері ең жоғары қоғамдық көлік желілерінің бірі. Бұл TRAM үшін жыл сайын 275 000 евроға қосымша шығынға әкеледі. Сарапшылардың пікірінше, Trambesòs жолдарында үш жүргізушіден бірі ақы төлемей сапарлайды. Ақы төлеудегі алаяқтық жағдайлары көбінесе T5 және T6 бағыттарының соңғы аялдамаларында тіркеледі, сондай-ақ билет инспекторларымен туындаған жағдайлар да жиі кездеседі, кейде полиция күшінің араласуы қажет болады. Трамвай жүргізушілеріне жасалған шабуылдар да хабарланды, олардың ең резонанстысы – 15 адамнан тұратын топтың Бадалона қаласындағы Горг аялдамасында таңғы сағат 1:00-де трамвай келгенге дейін күтіп, жүргізушіні ұрып-сапалауға тырысуы. Жүргізуші кабинаға жасырынуға тырысқан, бірақ соққылардан қорғана алмаған. Осы оқиғадан кейін TRAM желідегі қауіпсіздікті күшейтуге шешім қабылдады, әсіресе Горг, Эстасио де Сант Адриа және Сиутаделья – Вила Олимпика аялдамаларында. Сондай-ақ, вандализмді азайту мақсатында Каталониядағы цығандар қауымдастығы федерациясы (Fagic) таңдаған, зардап шеккен аймақтың жергілікті тұрғындарынан құралған халықтық делдалдардың көмегіне жүгінуге шешім қабылданды, олар бірнеше дауды шешуге мүмкіндік берді.