Кіріспе
Британдық орта қашықтыққа жүгіруші (1970 жылы туған)
Кэли Холмс ханым (19 сәуір 1970 жылы туған) – зейнеткерлікке шыққан британдық орта қашықтыққа жүгіруші. Холмс 800 метр және 1500 метр қашықтықтарында маманданған және 2004 жылғы Афинада өткен жазғы Олимпиада ойындарында екі қашықтықта да алтын медаль жеңіп алды. Ол көптеген жарыстарда британдық рекордтарды орнатты және қазірге дейін 600 және 1000 метрлік қашықтықтар бойынша рекордтарды сақтап тұр. Ол 2021 жылға дейін британдық 800 метрлік рекордты ұстады. 1980-ші жылдардың басындағы бірқатар сәтті британдық орта қашықтыққа жүгірушілерден шабыттанған Холмс жастығында орта қашықтыққа жүгіруде бәсекелесе бастады. Ол Британ армиясына қосылды, бірақ ұйымның жеңіл атлетика жарыстарында өнер көрсетуін жалғастырды. 1993 жылы ол кәсіби жеңіл атлетикаға қадам басты, ал 1994 жылы Комонвелт ойындарында 1500 метрлік қашықтықта жеңіске жетіп, Еуропа чемпионатында күміс медаль алды. 1995 жылы Гетеборгта өткен әлем чемпионатында күміс және қола медальдар жеңіп алды, бірақ келесі жылдары түрлі жарақаттарға ұшырады. 1996 жылы Атланта Олимпиадасында стресс-жарақатпен жүгіргендіктен медаль ала алмады. 1998 жылы Комонвелт ойындарында 1500 метрлік қашықтықта күміс, ал 2000 жылы Сидней Олимпиадасында 800 метрлік қашықтықта қола медаль жеңіп алды – бұл оның алғашқы Олимпиада медалі болды. Холмс 2002 жылы Комонвелт ойындарында 1500 метрлік қашықтықта жеңіске жетті, сондай-ақ Мюнхенде өткен Еуропа чемпионатында 800 метрлік қашықтықта қола медаль алды. 2003 жылғы жарыс маусымында ол әлем чемпионатының жабық стадионында 1500 метрлік қашықтықта күміс, ал әлем чемпионатында және бірінші Әлем жеңіл атлетика финалдарында 800 метрлік қашықтықта күміс медаль жеңіп алды. Ол 2004 жылы Афина Олимпиадасында 800 метр және 1500 метрлік қашықтықтарда екі алтын медаль жеңіп алып, өзінің соңғы ірі чемпионатында өнер көрсетті, нәтижесінде 800 метр және 1500 метрлік қашықтықтар бойынша Олимпиада чемпионы атанды. Ол жетістіктері үшін көптеген наградалар алды және 2005 жылы Британ империясы орденінің Дама командирі (DBE) атағымен марапатталды. Ол 2005 жылы спорттан зейнеткерлікке шықты және содан бері Корольдік бронетанктік корпустың оқу полкінің құрметті полковнигі болып тағайындалды. Ол бүкіл әлемде мотивациялық сөздермен сөйлейтін спикерге айналды, бес кітап жариялады, соңғысы – «Өмірмен жүгіру» және бірнеше телешоуларға қатысты.
Ерте өмір және әскери мансап
Холмс Кенттегі Тунбридж Уэллс маңындағы Пембериде дүниеге келді, ол ямайкалық автомеханик Деррик Холмс пен ағылшын анасы Пэм Норманның қызы. Ол туған кезде анасы 17 жаста болған, ал жеті жылдан кейін Холмсты әкесі деп есептейтін суретші және әрлеуші Майкл Норрисқа үйленді. Холмс Кенттегі Хилденборо қаласында өсті, Хилденборо CEP мектебінде оқыды, содан кейін 12 жасынан бастап Тонбридждегі Хью Кристи толық орта мектебінде білім алды. 12 жасында жеңіл атлетикамен айналыса бастады, Tonbridge Athletics Club-қа қосылды, онда оны Дэвид Арнольд жаттықтырды және 1983 жылы екінші маусымында ағылшын мектептері арасындағы 1500 метрлік жүгіруде жеңіске жетті. Оның кумирі – британдық орта қашықтыққа жүгіруші Стив Овет, және ол 1980 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы оның жетістіктерінен шабыттанды. Алайда, Холмс кейін жеңіл атлетикадан бас тартып, 18 жасында Британ армиясына қосылды, екі жыл бұрын мектепті тастап, алдымен тәтті дүкенде сатушы, кейін мүгедектерге күтімші болып жұмыс істеді. Армияда ол Әйелдердің Корольдік Армия Корпусының (WRAC) жүк көлігінің жүргізушісі болды, соңынан негізгі дене шынықтыру оқытушысы (PTI) болды. Холмс 1990 жылдың маусымында армияның жаңа дене шынықтыру бағдарламасы бойынша өткізілетін алғашқы курсқа қатысуға өтініш берді және 2-сыныпты PTI ретінде бітірді. Әскери қызметке жас болса да, Холмстың атлетикалық қабілеті таң қалдырды және ол Альдершоттағы Корольдік Армия Дене Шынықтыру Корпусына (RAPTC) толық көшуге арналған іріктеу курсына қатысуға шақырылды. Холмс ақырында 1-сыныпты PTI ретінде біліктілік алды, бірақ ол 1992 жылы WRAC таратылғаннан кейін генерал-адъютанттар корпусында қалды. Ол сондай-ақ Британ армиясының дзюдо чемпионы атанды және жеңіл атлетика жарысында бір күні ішінде 800 метр, 3000 метр және эстафеталық жарыста жеңіске жетті. Ол сондай-ақ көп сайыстың (heptathlon) жеңімпазы болды. Холмс 1992 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын теледидардан тамашалады, және 3000 метрлік жарыста Лиза Йорк – ол бұрын жарысқан және жеңген қарсыласы – көргенде, қайтадан жеңіл атлетикаға оралуға шешім қабылдады. Бірнеше жыл бойы ол жеңіл атлетикамен армиядағы жұмысын үйлестірді, бірақ 1997 жылы қаржыландырудың артуы оған толық уақытты атлет болуға мүмкіндік берді.
2004 жылғы Афины Олимпиада ойындары
2003 жылы Франциядағы жаттығу лагерінде 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына дайындық кезінде Холмс аяқтарына жарақат алып, депрессияға түсті, ол өзін-өзі кесуді бастады. "Мен жарақат алған әрбір күн үшін бір кесік жасадым", - деді Холмс News of the World газетімен сұхбатында. Ол кем дегенде бір рет өмірден қол жұмбауды ойлады, бірақ соңында дәрігердің көмегіне жүгінді және клиникалық депрессия диагнозы қойылды. Антидепрессанттарды қолдануға болмады, өйткені бұл оның өнімділігіне әсер ететін еді, бірақ ол шөптік серотонин таблеткаларын қабылдауды бастады. 2005 жылы, 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы жетістіктерінен кейін Холмс өзін-өзі зақымдау туралы айтуға бейімделді, бұл басқаларға кәсіби спортшы болудың қаншалықты қиын екенін және спортшыға қаншалықты үлкен стресс түсетінін көрсету үшін жасалды. Кейін, 2017 жылдың қыркүйегінде Холмс: "Менің ең қиын кездерімде, жарақат алған әрбір күні өзімді қайшымен кесіп жаттым" деп түсіндірді. Холмс ашық айтқаны үшін Twitter қолданушыларынан мақтау алды. 2004 жылы Холмс мансабында алғаш рет жарақатсыз үлкен жарысқа, Афина Олимпиадасына келді. Ол бастапқыда тек 1500 метрге қатысуды жоспарлаған, бірақ ойындар алдында Жоланда Чеплактан жеңіске жеткеннен кейін көптеген адамдар оның 800 метрде де мүмкіндігін пайдалануы керек деп айтты. Холмс 800 метрлік финалға бес күн қалғанда ғана екі жарысқа да қатысатынын жариялады. Үш дүркін әлем чемпионы Мария де Лурдес Мутола және Чеплакпен бірге Холмс 800 метрде алтын медаль үшін фавориттердің бірі саналды. Финалда Холмс басқа бәсекелестердің жылдам стартын елемей, жақсы қарқынмен жүгірді және соңғы бұрылыста Мутоланы озып, Хасна Бенхасси мен Чеплактан бұрын финиш сызығын кесіп алтын медальді жеңіп алды, ал Мутола төртінші орынды иеленді. Холмс 1964 жылы Энн Паккерден кейін 800 метрде жеңіске жеткен жетінші британдық әйел спортшы болды. 1500 метрлік финалда ол да алаңның артқы жағынан жүгіріп, соңғы тік жолда Ресейдің әлем чемпионы Татьяна Томашованы басып өтті. Осылайша ол тарихта 800 м және 1500 м қашықтықта екі рет жеңіске жеткен үшінші әйел (1976 жылы КСРО-ның Татьяна Казинкинадан және 1996 жылы Ресейдің Светлана Мастерковадан кейін) және 1920 жылы Альберт Хиллден бері бір ойындарда екі алтын медальді жеңіп алған Ұлыбританияның алғашқы спортшысы болды. 1500 метрлік финалдағы 3 минут 57,90 секундтық нәтижесі бұл қашықтықтағы жаңа британдық рекордты орнатты. Кейіннен Холмсқа 29 тамызда, екінші жеңісінен кейін ойындардың жабылу салтанатында Ұлыбритания туын алып жүру құрметі берілді. 1 қыркүйекте оның құрметіне Хилденбороу және Тонбридж қалаларында шамамен 40 000 адам қатысқан үйге оралу парады өтті. Холмс 2004 жылы BBC Sports Personality of the Year сыйлығын жеңіп алды, ол "20 жыл армандағаннан кейін" мақсаттарына жеткенін айтты. Сондай-ақ, бұл сыйлықтың "еліңіздің сізге сыйлай алатын ең үлкен спорттық құрмет" екенін мәлімдеді. BBC марапаттау салтанатында оған көрсетілген құрметті бұрын Олимпиада ойындарында алтын медальді жеңіп алған алты британдық әйел спортшы – Мэри Рэнд, Энн Пэкер, Мэри Питерс, Тесса Сандерсон, Салли Ганнелл және Дениз Льюис басқарды.
Жеке рекордтар
Іс-шара Уақыты Өткізілген жері Күні600 метр1:25.41 (Британдық рекорд) Лиеж, Бельгия2 қыркүйек 2003800 метр1:56.21 (Британдық рекорд 2021 жылға дейін) Монте-Карло, Монако9 қыркүйек 1995800 метр (ішкі жарыс)1:59.21Гент, Бельгия9 ақпан 20031000 метр2:32.55 (Британдық рекорд) Лидс, Ұлыбритания15 маусым 19971000 метр (ішкі жарыс)2:32.96Бирмингем, Ұлыбритания20 ақпан 20041500 метр3:57.90Афина, Грекия28 тамыз 20041500 метр (ішкі жарыс)4:02.66Бирмингем, Ұлыбритания16 наурыз 2003Бір миль4:28.04Глазго, Ұлыбритания30 тамыз 19983000 метр9:01.91Гейтсхед, Ұлыбритания13 шілде 2003 Барлық ақпарат IAAF профилінен және Ұлыбританияның барлық уақыттар тізімінен алынған.
All information taken from IAAF profile and UK All time lists.
Жарыс жазбасы
+Representing and 1993 World Championships Stuttgart, Germany 5th (sf) 800 м 1:58.64 1994 Commonwealth Games Victoria, British Columbia, Canada 1st 1500 м 4:08.86 European Championships Helsinki, Finland 2nd 1500 м 4:19.30 IAAF World Cup London, England 3rd 1500 м 4:10.81 European Cup Birmingham, England 2nd 1500 м 4:06.48 1995 World Championships Gothenburg, Sweden 3rd 800 м 1:56.95 2nd 1500 м 4:03.04 European Cup Villeneuve d'Ascq, France 1st 1500 м 4:07.02 1996 European Cup Madrid, Spain 2nd 800 м 1:58.20 Olympic Games Atlanta, Georgia, United States 4th 800 м 1:58.81 11th 1500 м 4:07.46 1997 European Cup Munich, Germany 1st 1500 м 4:04.79 1998 Commonwealth Games Kuala Lumpur, Malaysia 2nd 1500 м 4:06.10 1999 World Championships Seville, Spain 4th (sf) 800 м 2:00.77 2000 Summer Olympics Sydney, Australia 3rd 800 м 1:56.80 7th 1500 м 4:08.02 2001 World Championships Edmonton, Canada 6th 800 м 1:59.76 2002 European Championships Munich, Germany 3rd 800 м 1:59.83 11th (h) 1500 м 4:08.11 Commonwealth Games Manchester, England 1st 1500 м 4:05.99 2003 World Championships Paris, France 2nd 800 м 2:00.18 World Indoor Championships Birmingham, England 2nd 1500 м 4:02.66 IAAF World Athletics Final Monte Carlo, Monaco 2nd 800 м 1:59.92 2004 World Indoor Championships Budapest, Hungary 9th 1500 м 4:12.30 Summer Olympics Athens, Greece 1st 800 м 1:56.38 1st 1500 м 3:57.90 IAAF World Athletics Final Monte Carlo, Monaco 1st 1500 м 4:04.55
Note: In addition to these achievements, Holmes has also won 12 national titles.
Note: In addition to these achievements, Holmes has also won 12 national titles.
Құрметтер мен марапаттар
Британ империясы орденінің Дама Командоры (DBE) (Азаматтық бөлімі) 2005 ж. "атлетикаға қызметтері үшін" атағымен марапатталды. 2005 жылғы 9 наурызда ол Бэкингем сарайындағы салтанатты шарада Корольдік Ұлыбританияның королевасынан бұл құрметті белгіні алды, оған ата-анасы мен әкесінің әкесі де қатысты. Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) (Әскери бөлімі) 1998 ж. "Британ армиясына қызметтері үшін" марапатталды. 2007 жылы ол Лафборо университетінен құрметті доктор ғылымы дәрежесін алды. 2010 жылы Холмс Англия Атлетикасының Даңқ залына енгізілді. 2018 жылы ол Корольдік бронетанкті корпустың оқу полкінің құрметті полковнигі атанды.
Дам Келли Холмс Траст қоры
2008 жылы Холмс жас спортшыларды қолдау және Ұлыбритания бойынша қиын жағдайдағы жастардың өмірін жақсарту мақсатында тіркелген Dame Kelly Holmes Trust қайырымдылық қорын құрды. Ол осы қорға берген уәдесінің аясында 2014 жылы Powerman UK дуатлонына қатысты, ол оның қатысқан көптеген қайырымдылық шараларының бірі болды.
Жеңіл атлетикадан кейінгі мансап
2004 жылдан бері Холмс Aviva (бұрынғы Norwich Union) сақтандыру компаниясының демеушілігімен жас спортшыларды даярлайтын "Келлимен лагерьде" атлетика лагерлеріне қатысып келеді. 2005 жылы ол "Жылдың әйел спортшысы" номинациясы бойынша Лауреус әлемдік спорт сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы ол P&O Cruise компаниясының MS Arcadia кемесіне ат қойды. 21 тамызда ол Ұлыбританиядағы соңғы жарысында, Шеффилдте өткен Norwich Union British Grand Prix кезеңінде 800 метрлік жүгірісте өнер көрсетті. 2005 жылғы жазғы маусымда Ахилл сіңірінің қайталап жарақаттануы оның жаттығу кестесіне кедергі келтірді. Ол жарысты сегізінші орында аяқтады, финиш сызығын ақсап өтіп, көлікпен марапаттау айналымын жасады. 6 желтоқсан күні 2005 жылы Холмс досының қазасынан кейін болашағын қайта қарастырғанын айтып, атлетикадан зейнеткерлікке шыққанын жариялады, сондай-ақ жалғастыруға ынтаның болмауына тоқталды. 2009 жылдың мамырында Холмс 1994 жылдан бері осы қызметті атқарып келген сэр Крис Чатауэйден кейін Англия Комонвелт ойындарының президенті болып тағайындалды. Ұйым төрағасы сэр Эндрю Фостер: "Дэйм Келли Англия және Ұлыбритания командалары үшін көрнекті спортшы болды. Ол спорт әлемінде шынайы шабыттандыратын және құрметті тұлға, сондай-ақ Англия Комонвелт ойындарының тамаша елшісі болады" деді. 2019 жылдың 18 наурызында Холмс Паула Рэдклифф және Шаррон Дэвиспен бірге әйелдер спортында бәсекелес болып қатысатын трансгендер әйелдерге қатысты Халықаралық Олимпиада комитетіне хат жазатындарын мәлімдеді. Холмс денсаулық сақтау, әсіресе психикалық денсаулық және менопауза мәселелері бойынша белсенді түрде қызмет етеді.
Теледидар және радио
2010 жылдың қарашасында Холмс ITV ойын-шоуы The Cube-қа қатысты. 2011 жылдың қазан айында ол Dubai One телеарнасының Studio One өмір салты бағдарламасында тікелей эфирде өзінің жеңіл атлетикадан кейінгі өмірі мен мансабы туралы айтты. 2013 жылы Холмс Ұлыбритания қарулы күштеріне қаржылық кеңес беру мақсатында Британдық Корольдік Легион ұйымдастырған MoneyForce бағдарламасының «беті» болды. 2015 жылдың басында ол ITV арнасының Bear Grylls: Mission Survive телесериалына қатысып, 12 күндік аман қалу миссиясынан кейін күміс жүлдегер атанды. 2017 жылы Холмс BBC One телеарнасының Women at War: 100 Years of Service телехикаясының бесінші бөлімін ұсынды. 2017 жылдың желтоқсанында Холмс BBC Radio 4 арнасындағы All in the Mind бағдарламасының бір бөлімінде 2003 жылғы психикалық денсаулық мәселелері туралы айтты, ал 2018 жылы бағдарламаның марапаттау рәсімінің төрешісі болды. 2022 жылдың қыркүйегінен бері Холмс ITV Loose Women ток-шоуының тұрақты қатысушысы.
Кафе 1809 және 1809 Хаб
2014 жылы Холмс Хилденборо қаласында 2004 жылғы Олимпиададағы жарыс нөмірінен аталған Cafe 1809 кафесі мен қоғамдық орталығын ашты. 2017 жылы ол Грейвсендте осы кафеге балама филиал ашты, бірақ ол бірнеше айдан кейін жабылды. 2018 жылдың қазан айында Холмс кафе келесі айда жабылатынын хабарлады, содан кейін ол The 1809 Hub ретінде қайта ашылды: "шаралар, жылжымалы дүкендер мен қоғамдық жиналыстарға арналған кеңістік".
Жеке өмір
2022 жылдың маусым айында Холмс "Sunday Mirror" газетіне берген сұхбатында өзінің гей екенін айтты, сонымен қатар ол "соңында еркін" сезінгенін жеткізді. Ол 1988 жылдан бері өзінің лесбиянка екенін білгенін, сол кезде әскерде болғанда, осылай ашық айту мүмкін болмаған, себебі әскерде гомосексуализм заңсыз еді. 2004 жылы Афиныда екі Олимпиада алтын медалін жеңіп алып, көпке танымал болғаннан кейін, ол әскерден кеткен соң да ашық айтса, бұрынғы әскери қызметінен жазаланбасқа бейімделді, сондай-ақ, өзіне таныс ашық гей-спортшылар болмағандықтан, жеңіл атлетикада одан жаңылмас еді деп қорқыды. ЛГБТ жақтастары Холмстың ашық әңгімелеуін құттықтап, бұл жасы үлкен адамдардың өздерін ашық көрсетуіне кедергі келтіретін тарихи гомофобия мәселесіне назар аударатынын айтты. Сол айдың 26-сы күні ITV телеарнасы "Келли Холмс: Мен өзіммін" атты 55 минуттық деректі фильмін көрсетті, онда Холмс өзінің сексуалдық бағытының жария болуынан қорқып, гомосексуализм үшін әскерден шығарылған екі адаммен кездеседі. Холмс былай деп жазды: "Бұл деректі фильм ЛГБТҚ+ саласындағы ұрпақтар мен әлеуметтік прогресс туралы көп нәрсе үйретті".
Өнерге деген құрметі
2012 жылы Холмс Луиза Гиблиннің денеден қалып жасау өнер туындыларының сериясына шақырылған бес олимпиадашының бірі болды, бұл туындылар Лондонда көрмеленіп, Headfirst қайырымдылық қорына көмек көрсету мақсатында сатылды. 2017 жылы мүсінші Гай Портеллидің Холмсқа арналған мүсіні Тонибридж қаласында орнатылды.