Кіріспе

Шығыс Кирибатидің адам тұрмайтын коралл аралы Восток аралы – Тынық мұхитының орталық бөлігінде орналасқан, Кирибати мемлекетіне қарасты Лина аралдарының құрамына кіретін адам тұрмайтын коралл арал. Аралдың басқа да атаулары: Энн аралы, Босток аралы, Левитт аралы, Реапер аралы, Восток аралы немесе Уосток аралы. Аралды алғаш рет 1820 жылы орыс саяхатшысы Фабиан Готтлиб фон Беллинсгаузен ашты және оны өзінің «Восток» кемесінің құрметіне атады.

География, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі

Востоктың жер аумағы 1,5 шаршы километрді құрайды. Оның ең жақын көршілері – Флинт аралы, оңтүстік-оңтүстік-шығыста; Каролина атолы (кейін Миллениум аралы деп аталды), шығыста; және Пенрин, батыста. Оның ұзындығы 2,5 километрге жуық, пішіні үшбұрышты. Аралдағы жағажайлардың ені 100 метрге дейін жетеді, олар коралл құмы мен қиыршық тастардан тұрады. Аралда лагуна немесе тұщы су жоқ, сондай-ақ тұщы судың линзасы да табылған жоқ. Востоктың көп бөлігі бір метр қалыңдықтағы ылғалды торф топырағына тамыр жайып, таза пісония ағаштарымен жабылған. Бұл ағаштардың биіктігі 400 метрге дейін жетеді, сондықтан олар тығыз өседі, олардың астында басқа өсімдіктер өсе алмайды. Аралдың қалың жапырақтары жоғарыдан қараңғы көрінеді. Бұл аралдың Google Earth-те қараңғы түсімен көзге түсуіне себеп болады, бұл 2021 жылы әртүрлі болжамдарға әкелді, көптеген адамдар аралдың көпшілікке көрсетілмейтіндей цензураланғанына сенді. Алайда, бұл тұжырым басқа карталық сервистер мен қолжетімді суреттер арқылы оңай жоққа шығарылады. Boerhavia repens және Sesuvium portulacastrum шөптері белгілі өсімдіктер тізімін толықтырады. 1922 жылы Восток аралына кокос көшеттері отырғызылғанымен, олар өсе алмады, бірақ Каролина және Флинт аралдарында сәтті өсірілді. Восток 1979 жылы тәуелсіздік алған Кирибати мемлекетінің құрамына енгенге дейін британдық Гилберт және Эллис аралдарының колониясының бөлігі болды. Американың аралға қатысты талаптары сол жылы Тарава шарты арқылы тоқтатылды. Восток аралы Восток аралының жабайы табиғат резерваты болып жарияланды. 2014 жылы Кирибати үкіметі оңтүстік Линия аралдарының (Каролина, Флинт, Восток, Малден және Старбак) әрқайсының айналасында 12 теңіз милялық балық аулауға тыйым салынған аймақ құру туралы хабарлады. Аралдың шалқары орналасқандығына байланысты, оны көбінесе ғалымдар мен яхташылар сияқтылар ғана бағады. "Алтын ханшайым" кемесінің жолаушылары оны Француз Полинезиясынан Гавайиге қарай сапарлағанда көреді. Жағаға түсу қиын, аралда порт немесе бекініс жоқ.