Кіріспе

Нидерланд сәулетшісі Хендрик Петрус Берлаж (; 21 ақпан 1856 – 12 тамыз 1934) – нидерландтық сәулетші және дизайнер. Ол Амстердам мектебінің сәулетінің негізін қалаушылардың бірі саналады.

Өмір және жұмыс

Хендрик Петрус Берлаж, Николаас Виллем Берлаж бен Анна Катарина Босшаның ұлы, 1856 жылғы 21 ақпанда Нидерландының Амстердам қаласында дүниеге келген. Анна Катарина Босшаның сіңілісі Иоганнес Босша, Дельфт политехникалық мектебінде сабақ берген ғалым болған. Берлаж 1875-1878 жылдары Цюрих технология институтында архитектура мамандығы бойынша оқыған. Одан кейін 3 жыл бойы Еуропаны кеңінен аралап саяхаттады. 1880-ші жылдары ол Теодор Сандерспен Нидерландыда серіктестік құрды, нәтижесінде практикалық және утопиялық жобалардың қоспасы пайда болды. Жарияланған автор Берлаж, CIAM I сияқты әртүрлі архитектуралық қоғамдардың мүшесі болды.

Берлаж Генри Хобсон Ричардсонның неоромандық кірпіш сәулетімен және Доменек и Монтанердің Үш гекос сарайындағы кірпішпен үйлесімдегі темір конструкциялардың комбинациясымен әсерленді. Бұл әсер оның Амстердам тауар биржасының дизайнында көрінеді, мұнда ол Вайолет ле Дюк идеяларын да пайдаланды. Жүк көтергіш, ашық кірпіш қабырғалар және кеңістіктің басымдығы, сондай-ақ қабырғалардың форма жасаушы ретіндегі ұғымы «Hollandse Zakelijkheid» құрылымдық қағидалары болды. Берлаж 1911 жылы АҚШ-қа жасаған сапары оның архитектурасына зор әсер етті. Содан бері Фрэнк Ллойд Райттың органикалық архитектурасы маңызды ықпал етті. Еуропаға оралғаннан кейін ол оқыған лекциялары Райттың ойларын Германияда таратуға көмектесті. 1916 жылы Лондон қаласындағы Бьюри-стритте голландтық кеме компаниясының кеңсесі ретінде салынған Голландия үйі (Норман Фостердің 2003 жылғы 30 Сент-Мэри Акс тұрғызылған жерінің артында) маңызды шетелдік тапсырыс болды. Нидерландыда «Заманауи архитектураның әкесі» және дәстүршілдер мен модернистер арасындағы делдал ретінде есептелетін Берлаж теориялары 1920-ші жылдардағы голланд архитектуралық топтарының көпшілігіне, соның ішінде дәстүршілдерге, Амстердам мектебіне, Де Стиль және Жаңа Объективистерге шабыттандырды. 1932 жылы ол британдық RIBA Royal алтын медалімен марапатталды. Берлаж 1934 жылғы 12 тамызда Гаагада қайтыс болды.

Мұра

Берлаж институты 1990 жылдан бері архитектура саласы бойынша магистратура мектебі болып табылады. Берлаждың туындылары Музей де Фундати, Gemeentemuseum Den Haag және Крёллер-Мюллер мұражайларының қоғамдық коллекцияларында сақталуда.