Кіріспе
Американдық саясаткер (туған 1946)
Родни Проктер Фрелингхьюзен (туған 29 сәуір, 1946) – американдық бұрынғы саясаткер және лоббист, 1995 жылдан 2019 жылға дейін АҚШ өкілі болып қызмет еткен. Округ Нью-Йорк қаласынан батысқа қарай орналасқан, жақсы қамтамасыз етілген қала маңындағы округтің көп бөлігін қамтиды. Республикалық партия мүшесі Фрелингхьюзен 2017 жылдан 2019 жылға дейін Өкілдер палатасының Ассигнованиелер комитетінің төрағасы болды. Фрелингхьюзен 2018 жылдың 29 қаңтарында сол жылы қайта сайлауға түспейтінін мәлімдеді. Ол кейде аборт құқығын қолдап, кейде абортқа қолжетімділікті шектеуге дауыс берген. Ол "Planned Parenthood" ұйымын мемлекеттік қаржыландыруға қарсы болды, сондай-ақ, қауіпсіздік қалаларына, қару-жарақ бақылауына қарсы дауыс берді. Ол "Науқастарды қорғау және қолжетімді медициналық сақтандыру туралы заңды" (Obamacare) жоюға дауыс берді.
Ерте өмір және білім
Фрелингхюйсен Нью-Йорк қаласында Нью-Джерси саясаткері Питер Фрелингхюйсен кішінің және Procter & Gamble компаниясының мұрагері Беатрис Стерлинг Проктердің отбасында дүниеге келді. Фрелингхюйсен Нью-Джерси саясатында ұзақ жылдар бойы белгілі болған әулеттің мүшесі, оны Брукингс институтының зейнеткер аға ғылыми қызметкері, "Американың саяси әулеттері" кітабының авторы Стивен Хесс американдық саяси әулеттердің жетінші ірісі деп атады. Оның әкесі Питер Фрелингхюйсен кіші 1953 жылдан 1975 жылға дейін Нью-Джерси штатының 5-ші округінен АҚШ өкілі болды, ол Родни Конгресте болған кезеңде осы аймақтың көп бөлігін өкілдік еткен. Әкесінің тарапынан ол Американың қант өңдеу компаниясын құрған Генри Осборн Хавемайердің шөбересі және Баллантайн сыра зауытының негізін қалаушы Питер Баллантайнның шөпшешесі. Анасының тарапынан ол Procter & Gamble компаниясын құрған Уильям Проктердің және 1907 жылдан 1930 жылға дейін Procter & Gamble компаниясының президенті болған Уильям Купер Проктердің шөпшешесі. Ол Массачусетс штатының Саутборо қаласындағы эксклюзивті епископтық дайындық мектебі – Санкт-Марк мектебінде білім алды. Әкесі мен атасының бітірген оқу орны – Принстон университетінен бас тартқан Фрелингхюйсен Нью-Йорктегі Хобарт колледжіне түсті. Онда ол Каппа Альфа қоғамының президенті болды және 1969 жылы американдық тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Содан кейін Фрелингхюйсен Тринити колледжінде магистратураға қабылданды, бірақ көп ұзамай АҚШ армиясына шақырылды. Форт Дикстегі базалық дайындықтан кейін, ол 93-ші инженерлік батальон командирінің хатшысы болып тағайындалды, оның негізгі міндеті Вьетнамның Меконг дельтасында жолдар мен сумен жабдықтау жүйелерін салу болды.
Жергілікті және мемлекеттік саяси мансап
Әскери қызметтен кейін Фрелингхуйсенді сол кездегі Моррис округінің басшысы Диан А. Галло округтың мемлекеттік және федералдық көмек үйлестірушісі және әкімшілік көмекшісі қызметіне қабылдады. Ол 1974 жылға дейін осы лауазымда болды, содан кейін Моррис округінің кеңесшісі болып сайланды. Ол кеңесте үш мерзім қызмет етті, соңғысы оның төрағалық лауазымы болды. 1983 жылы Фрелингхуйсен Нью-Джерси штатының 25-ші сайлау округінен сайланды. Фрелингхуйсен 1994 жылға дейін Ассамблеяда қызмет етті. 1988–1989 жылдарғы заңнамалық сессияда Ассамблеяның қаржыландыру комитетінің төрағасы болды. Фрелингхуйсен үшінші орынды иеленді.
Сайлаулар
1994 жылдың тамыз айының соңында АҚШ конгрессмені, Нью-Джерси штатының 11-ші округінен сайланған алты мерзімдік республикалық өкіл Дин Галло медициналық себептермен алдағы сайлауға қатыспау ниетін білдірді (жақында оған емдеуге келмейтін простата қатерлі ісігі диагнозы қойылған еді және ол сайлау күнінен екі күн бұрын қайтыс болды). Галло өткен маусымда өткен қиын сайыста үш қарсыласын жеңгендіктен, оның сайлаудан бас тартуы округтегі муниципалитеттерден республикалық комитет мүшелерінің съезін шақыруға себеп болды. Фрелингхуйзен, бұрын Галлоның қызметкері болған және Моррис округінің әкімі және штаттық жиналыстың депутаты болған, Галлоның өтініші бойынша комитеттен ұсыныс сұрады және округтен республикалық кандидат болып таңдалды. Фрелингхуйзен 1994 жылғы қарашадағы сайлауда бұрынғы демократ сенаторы Фрэнк Гербертті 71 пайызға 28 пайызбен жеңді. Алайда, 11-ші округ Солтүстік-Шығыстағы ең республикалық округтердің бірі болып келгендіктен, Фрелингхуйзен республикалық номинацияны жеңіп, Конгресске өтуіне мүмкіндік алды. Ол тоғыз рет қарсылықсыз қайта сайланды, дауыстардың 59 пайызынан төмендеген емес. Ол республикалық алғашқы сайлауда үш рет сынақтан өтті: 2008, 2010 және 2014 жылдары. 2008 жылы ол маусымдағы алғашқы сайлауда Кейт Эрберді 87 пайызға 13 пайызбен жеңді. 2010 жылы Ричард Луцциді 76 пайызға 24 пайызбен жеңді. 2014 жылы Рик Ван Гланды 67 пайызға 33 пайызбен жеңді. Бұл, оның округі 2010 жылғы халық санауынан кейін демократтарға көбірек бейімделгеніне қарамастан болды, ол демократтарға жақын Монтклер, Блумфилд және Вест Орандж қалаларының бөліктерін қосып алды. Дегенмен, Фрелингхуйзен қайта сайлануда көп қиындыққа тап болған жоқ. Оның округі Нью-Йорк қаласы нарығында орналасқандықтан, ол Ассигнованиелер комитетінің мүшесі болуына да көмектесті. 2011 жылдан 2017 жылға дейін Энергия және су шаруашылығын дамыту жөніндегі қаржы бөлу жөніндегі кіші комитеттің төрағасы болды, ал 2017 жылы толық комитеттің төрағасы болды. Бюджеттік комитет төрағалары бюджетке әсеріне байланысты «кардиналдар» деп аталды. Ассигнованиелер комитетінің мүшесін сайлау кезінде, әсіресе ол «кардинал» болса, оны орнынан алу өте қиын деп есептеледі. 2000 жылы прогрессивті белсенді режиссер Майкл Мур Фрелингхуйзеннің қарсылықсыз қайта сайлануына наразылық білдіру үшін фикус ағашын сайлауға ұсынып, Конгресс мүшелерінің көпшілігі «алғашқы сайлауда қарсылықсыз қатысады және жалпы сайлауда 95 пайызы қайта сайланады» деп мәлімдеді, сондай-ақ «Фрелингхуйзен отбасына демократияда емес, монархияда өмір сүріп жатқанымызды көрсету уақыты келді деп ойлаймыз» деді. Фрелингхуйзеннің сайлау кампанияларын қолдаған негізгі салалар – әуе-ғарыш, қорғаныс, фармацевтика және денсаулық сақтау өнеркәсіптері болды. 2018 жылдың 29 қаңтарында Фрелингхуйзен 2018 жылы тағы бір мерзімге үміткер болмайтынын жариялады. Ол 2013 жылғы апаттан қорғау жөніндегі заңға түзету енгізді, бұл заңға бастапқыда бөлінген 17 миллиард долларға қосымша 33,7 миллиард доллар қосылды. Түзету 228-192 дауыспен, 38 республикашыл және 190 демократтың қолдауымен қабылданды. Түзетілген заң Сенатта маңызды өзгерістерсіз қабылданды және заңға қол қойылды.
Саяси ұстанымдар
2018 жылдың қаңтарына қарай, Фрелингхуйсен 115-ші АҚШ Конгресіндегі дауыстардың 95,4%-ында өз партиясымен бірге дауыс берді және дауыстардың 90,2%-ында президент Трамптың ұстанымын қолдады. 104-ші Конгрестегі қызметін бастағаннан бастап қазіргі 115-ші Конгреске дейін Фрелингхуйсен партиясымен дауыс берген уақыттың 90%-ын құрады. Фрелингхуйсеннің дауыс беру тарихы орташа деп сипатталды. Ол Республикалық «Майн-стрит» серіктестігінің мүшесі болды. 2012 жылғы сайлау кезінде Фрелингхуйсен «Планированное родительство» басшылары мен прогрессивті белсенділердің оның «республикалық көшбасшылықтың бағытына» сәйкес келіп, «Шай партиясы» қозғалысына жақын болғаны туралы айыптауларын жоққа шығарды. 2017 жылдың 20 наурызында өткен телеконференцияда ол «Қолжетімді сақтандыру туралы заңды» (әрі Обамакеар деп те аталады) жою және алмастыру әрекеттеріне «көз жеткізбегенін» және президент Трамптың сайлау науқаны кезінде тыңшылыққа алынғаны туралы мәлімдемелерді қолдайтын ешқандай дәлелді көрмегенін мәлімдеді. Ол Трамптың салық декларацияларын жариялауы керек деп санайды, бірақ оларды жариялауға мәжбүрлеуге қарсы, сондай-ақ «мәселенің қандай екеніне қарамастан, төрағаның шешімін қолдауым керек» деп қосты.
Аборт
Фрелингхюйсен "Republican Majority For Choice" және "Republicans for Choice" ұйымдарының мүшесі болды. 2017 жылы ол ауырсыну сезімі бар ұрықты қорғау туралы заңға қарсы дауыс берді, бұл заң жүктіліктің 20 аптасынан кейін жасалатын аборттарға ұлттық тыйым салатын еді. 2010 жылдан 2012 жылға дейін оның NARAL рейтингінің орташа көрсеткіші 7% құрады. Ол және Нью-Джерси штатының республикашыл саяхатшысы Леонард Лэнс, NARAL президенті Нэнси Кинан тарапынан "Аборттарды қаржыландыруға салық төлеушілердің ақшасы жұмсалмайды" деген H. R. 3 заңын қолдағандары үшін ерекше аталып өтті. Фрелингхюйсен 2015 жылы "Planned Parenthood" ұйымына бөлінетін барлық федералдық қаржыландыруды тоқтатуға дауыс берді, бұл ретте 2011, 2009 және 2007 жылдары осындай шараларға қарсы болған болатын. Ол өз ұстанымын өзгерту себебі ретінде 2015 жылы "Planned Parenthood" ұйымына қатысты жасырын түсірілген видеоларға байланысты туындаған дауды көрсетті.
Экономика және бюджет
2017 жылдың қазан айында Фрелингхуйсен федералдық дефицитті 1,5 триллион долларға арттыратын республикалық бюджеттік қаулыны қолдаған Нью-Джерсиден шыққан жалғыз өкіл болды. Ол «бюджеттік қаулыға дауыс бергенімнің себебі – менің қаржыландыру жобаларымды іске асыру үшін» деді және «салық реформасының егжей-тегжейін көрген соң бағалаймын» деп қосты. 2017 жылдың желтоқсан айында Фрелингхуйсен 2017 жылғы Салықты қысқарту және жұмыс орындарын құру туралы заңға қарсы дауыс берді. Фрелингхуйсен бұл тәжірибені «конституциялық міндет» деп атап, қаржыландыру бағдарламаларын (earmarking) қолдады. Ол тұрақты түрде доллар көлемі бойынша алғашқы 5%-ке кіреді. 2008 қаржы жылында ол 21-орынды иеленді, 88 миллион долларға бағаланған 44 қаржыландыру бағдарламасын демеушілік етті немесе бірлесіп демеушілік етті; 2009 қаржы жылында ол 12-орынды иеленді, 119 миллион долларға бағаланған 45 қаржыландыру бағдарламасы; ал 2010 қаржы жылында ол 21-орынды иеленді, 76 миллион долларға бағаланған 39 қаржыландыру бағдарламасы. Осы кезеңде Фрелингхуйсен Нью-Джерси заң шығарушылары арасында қаржыландыру бағдарламаларын ең көп қолданушы болды. Оның қаржыландыру бағдарламаларының көп бөлігі қорғанысқа қатысты шығыстарға бағытталған.
Қоршаған орта
Фрелингхүйсеннің экологиялық ұстанымы, Қорғаушы сайлаушылар лигасының жыл сайынғы "Қоршаған ортаның ұлттық көрсеткіш карточкасы" бойынша, 1995 жылдан 2008 жылға дейін көбінесе орталықтанған болды, орташа есеппен 55% құрады. 2009 жылдан бастап оның экологиялық көрсеткіштері күрт теріс бағытқа бұрылып, келесі тоғыз жылда, 2017 жылға дейін орташа есеппен 14% көрсетті. 2017 жылы Фрелингхүйсенге 9% рейтинг берілді, бұл Нью-Джерси штатының конгресс өкілдері арасындағы ең төменгі көрсеткіш. 2017 жылғы мәлімет бойынша, Фрелингхүйсеннің LCV Scorecard бойынша өмірлік көрсеткіші 33% болды. 2003 жылдың мамыр айында Фрелингхүйсен H.R. 1964 заң жобасын ұсынды, ол "Хайленд аймағының су, орман, ауыл шаруашылығы, жабайы табиғат, демалыс және мәдени ресурстарының маңыздылығын, сондай-ақ АҚШ үшін Хайленд аймағының ұлттық маңызын" мойындап, Хайленд штаттарында (Пенсильвания, Нью-Джерси, Нью-Йорк және Коннектикут) жерді сақтау және қорғау үшін федералдық қаржыландыруға жылына 10 миллион долларға дейін, ал АҚШ Орман шаруашылығы қызметіне ғылыми-зерттеу және техникалық көмек бағдарламаларына жылына 1 миллион доллар бөлуді ұсынды. 2004 жылдың қарашасында Джордж Буш бұл заң жобасына қол қойып, оны заңға айналдырды. 2014 жылы Конгресс заңды қайта бекіте алмады, нәтижесінде бағдарлама мерзімі аяқталды. 2014 жылдың мамыр айында PolitiFact мәліметінше, Фрелингхүйсен "глобалдық жылынудың нақты және адамның әрекетінен туындағандығы туралы ғылыми тұжырымды қабылдаған" сегіз республикалық конгресс мүшесінің бірі болды. Алайда ол парниктік газдар эмиссиясын федералдық деңгейде реттеуге қарсы. Sunlight Foundation атап көрсеткендей, АҚШ Өкілдер палатасының 435 мүшесінің арасында Фрелингхүйсен мұнай акцияларына ең көп инвестиция салған үшінші өкіл.
Денсаулық сақтау
Ол пациенттерді қорғау және қолжетімді медициналық көмек туралы заңның (Обамакеар) күшін жоюды жақтады және 2017 жылдың қаңтар айында Обамакеарды жою туралы бюджеттік қаулыны қолдады. 2017 жылдың 4 мамырында ол AHCA-ның түзетілген нұсқасына дауыс берді, бірақ ол бұрын қарсы болған ережелер өзгеріссіз қалды. Фрелингхюйсен "алдын ала аурулары бар адамдарды қорғау" қажеттігін баса көрсетті, бірақ NJ.com сайтының мәліметінше, бұл заң жобасы "алдын ала аурулары бар адамдарға олардың сақтандыру үшін жоғары төлем алуға мүмкіндік беретін ережелерден босатуға рұқсат береді. Сонымен қатар, штаттарға барлық сақтандыру компаниялары міндетті түрде қамтуға тиіс ауруханаға жатқызу, психикалық денсаулық сақтау және жүктілікке байланысты көмек сияқты белгілі бір қызметтерді қамтудан федералды талаптардан босату туралы өтініш беруге мүмкіндік береді".
Дональд Трамп
Фрелингхуйсен 2016 жылғы президенттік сайлауда Дональд Трампты қолдады және Ирак соғысын қолдады. Ол банктерге заңды, штаттық реттелген марихуана бизнесіне қарыз беруге мүмкіндік беретін түзету бойынша дауыс беруге кедергі келтірді, бұл ретте федералды қаржылық реттеушілердің санкцияларынан қауіптенбеуге мүмкіндік берер еді. Ол 2008 жылы АҚШ-ты Иракқа соғысқа шақыруы үшін президент Джордж Буштың импичментіне қолдау білдірген 24 республикашының (және 227 демократтың) бірі болды.
Қалалық әкімдіктер мен белсенділерді сынға алу
The New York Times газетінің хабарлауынша, Фрелингхуйсен 2013 жылдан бері халыққа ашық әкімдік жиналысына қатыспаған, оның орнына мектептерде, қоғамдық ұйымдарда және ветерандар ұйымдарында кішкентай шаралар өткізуді жөн көреді. 2017 жылы Фрелингхуйсен жергілікті банк басқармасының мүшесіне қайырымдылық жинау туралы хат жазды. Фрелингхуйсен «NJ 11th for Change» прогрессивті лоббилік тобын атамаса да, қолмен жазылған қосымшада «Сіздің банкіңіздегі басшыларының бірі жұмыс істейді!» деп ескертті, сонымен қатар осы топтың мүшесі туралы жаңалықтар мақаласын қоса берді. Бұл адам кейіннен саяси белсенділігіне байланысты қысым көрсетілгенін айтып, банкте бас кеңесшінің көмекшісі және аға вице-президент лауазымынан кетті. Конгресс этикасы кеңсесінің бұрынғы юрисі және қызметкерінің мәлімдемесіне сәйкес, мұндай хат заңсыз болу үшін әрекеттерге қатысты қорқыту немесе конгресс бас қағазында емес, сайлау науқанының бас қағазында жазылуы керек, сондай-ақ банк Фрелингхуйсен комитетінің қарауындағы мәселе бойынша ісі болуы мүмкін. «Вашингтондағы Жауапкершілік және Этика үшін Азаматтар» (CREW) прогрессивті лоббилік тобы «Фрелингхуйсеннің хаты қылмыстық кодекске қайшы келе ме, жоқ па – бұл бір мәселе, бірақ нақты мәселе – Конгресс мүшесі өзінің билігін біреудің саяси қызметіне байланысты жұмысынан айыру үшін қолданып жатқандай көрінеді» деген пікір білдірді. «Жауапкершілік үшін науқан» коммерциялық емес этикалық бақылау ұйымы банк басқармасының мүшесіне Фрелингхуйсеннің жазған хатында Палатаның этика ережелерін бұзды ма деген мәселе бойынша тергеу жүргізуді сұрап, Конгресс этикасы кеңсесіне шағым түсірді. Кез келген адам Конгресс этикасы кеңсесіне шағымдануға құқылы; кеңсе халықтан келіп түскен шағымдарды қарастырады және оларды дұрыс деп таныған жағдайларда Палатаның этика комитетіне жіберуге болады. Фрелингхуйсен шағымнан кейін адвокаттарды жалдады.
Марапаттар мен құрметтер
2013 жылдың маусым айында Фрелингхуйсен әскери-теңіз күштеріне көрсеткен "ұзақ және жанқиярлық қызметі" үшін, күштерге қажетті ресурстарды қамтамасыз еткені және оның құрамының өмір сүру сапасын жақсартқаны үшін әскери-теңіз күштерінің ең жоғары азаматтық наградасы – "Әскери-теңіз күштеріне ерекше қызмет көрсеткені үшін" марапаты табысталды. Фрелингхуйсен Вьетнам соғысы кезіндегі қызметі үшін Вьетнам қызметі медалімен марапатталды. 2010 жылы Roll Call баяндамасында Фрелингхуйсеннің байлығының шамамен үштен бірі Procter & Gamble акцияларына жеке және отбасылық трасттардың инвестицияларынан түскені көрсетілді. Оның бірнеше жылжымайтын мүлігі бар, соның ішінде Нью-Джерси штатындағы Фрелингхуйсен қалашығында 18 акрға жуық пайдаланылмаған жер телімі бар. 2007 жылдың 24 мамырында Фрелингхуйсен Вашингтон қаласының Джорджтаун ауданында үйінің жанында әмиянын ұрлаған қалтақшыны қуалап жетеді. Оқиғаны көрген Вашингтон полициясының екі қызметкері 61 жастағы конгрессмен ұстаған 18 жастағы күдіктіні қамауға алды. Ол және оның әйелі Вирджиния екі қызы, Луизин мен Сара тәрбиелеп отыр. Фрелингхуйсен епископальдық дінге жатады.
Сайлау тарихы
+: Нәтижелер 1994–2016 жыл
Жыл Демократтар дауысы % Республикалықтар дауысы % 3-ші партия дауысы % 3-ші партия дауысы %
1994 Фрэнк Герберт 50,211 28% Родни Фрелингхуйсен 127,868 71% Мэри Фрухольдс ЛаРуш дұрыс болды 1,065 1% *
1996 Крис Эвангел 78,742 31% Родни Фрелингхуйсен 169,091 66% Эд ДеМотт Тәуелсіз 2,870 1% Остин С. Летт Тәуелсіз 2,618 1% *
1998 Джон П. Сколо 44,160 30% Родни Фрелингхуйсен 100,910 68% Остин С. Летт Тәуелсіз 1,737 1% Агнес Джеймс Тәуелсіз 1,409 1% *
2000 Джон П. Сколо 80,958 30% Родни Фрелингхуйсен 186,140 68% Джон Пикарски Тәуелсіз 5,199 2% Джеймс Спиноза Тәуелсіз 1,541 1%
2002 Видж Павар 48,477 26% Родни Фрелингхуйсен 132,938 72% Ричард С. Рот Либертариан 2,263 1%
2004 Джеймс В. Буэлл 91,811 31% Родни Фрелингхуйсен 200,915 68% Джон Меле Иммиграцияны тоқтату қазір 1,746 1% Остин С. Летт Либертариан 1,530 1%
2006 Том Вайка 74,414 37% Родни Фрелингхуйсен 126,085 62% Ричард С. Рот Либертариан 1,730 1% Джон Меле Конституция 842 <1%
2008 Том Вайка 105,095 37% Родни Фрелингхуйсен 177,059 62% Чандлер Тедхолм Халық үшін 3,526 1%
2010 Дуглас Герберт 55,472 31% Родни Фрелингхуйсен 122,149 67% Джим Гаврон Либертариан 4,179 2%
2012 Джон Арванитес 123,897 40.0% Родни Фрелингхуйсен 182,237 58.8%
2014 Марк Дунек 65,477 37.4% Родни Фрелингхуйсен 104,455 62.6%
2016 Джозеф Венцель 130,162 38.9% Родни Фрелингхуйсен 194,299 58% Томас ДеПаскале Қаржылық тәуелсіздік партиясы 7,056 2.1% Джефф Хетрик Либертариан 3,475 1%
*Жазба және ұсақ үміткерлер туралы ескертулер: 1994 жылы Стюарт Баха 436 дауыс алды. 1996 жылы Виктория С. Спруэлл 1,837 дауыс алды. 1998 жылы Стивен А. Бауэр 755 дауыс алды. 2000 жылы Фикус 68 мен 150 дауыс арасында дауыс алды.