Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англиядағы футбол турнирі
Association football tournament in England
1966 жылғы ФИФА әлем чемпионаты – ерлердің ұлттық құрама командалары арасында төрт жылда бір рет өткізілетін футбол турнирі. Ол 1966 жылдың 11-30 шілдесі аралығында Англияда өтті. Англия финалда Батыс Германияны 4:2 есебімен жеңіп, әлем чемпионатының тұңғыш рет жеңімпазы атанды. Финалда 90 минуттан соң есеп 2:2 болды және қосымша уақытқа өтті, онда Джефф Херст екі гол соғып, хет-трик жасады – бұл ерлер әлем чемпионатының финалындағы алғашқы хет-трик болды. Англия турнирді жеңген бесінші ел, ал 1930 жылы Уругвайдан және 1934 жылы Италиядан кейін турнирді жеңген үшінші ел болды. Екі мәрте чемпион атанған Бразилия Венгрия мен Португалиядан жеңілгендіктен топтық кезеңнен шыға алмады. Бұл 1950 жылы Италиядан кейін топтық кезеңде ең алғаш рет қорғаушы чемпионның іріктеуден шығарылуы болды. Мұндай жағдай тағы 36 жылдан кейін қайталанды. Турнирді ашылу салтанатында Елизавета II ресми түрде ашты. Екі жаңа команда жарыста жақсы өнер көрсетті: Солтүстік Корея Италияны 1:0 есебімен жеңіп, ширек финалға өтті, бірақ онда Португалияға 5:3 есебімен жеңілді, ал бұған дейін 3:0 есебімен алға шыққан болатын. Португалия жартылай финалда Англиядан 2:1 есебімен жеңіліп, үшінші орынды иеленді. Португалиялық шабуылшы Эузебио турнирдің үздік мергені атанды, ол тоғыз гол соғып, екінші орындағы Хельмут Халлерден үш гол артық алтын бутты жеңіп алды. 1966 жылғы әлем чемпионаты – ағылшын тілді елдерде өткен алғашқы ФИФА әлем чемпионаты. Матчтар Англияның сегіз стадионында өтті, ал финал 98 600 көрерменге сыйымды Уэмбли стадионында өткізілді. Іріктеу кезеңіне қатысқан барлық 15 африкалық ел ФИФА-ның бәсекеге қабілеттілік және логистикалық мәселелерді келтіре отырып, африкалық командаларға тікелей іріктеуге мүмкіндік бермейтін шешіміне наразылық білдіріп, турнирді бойкоттады. Турнир басталар алдында Жюль Римет кубогы ұрланып, бірақ турнир басталуға төрт ай қалғанда Пиклс атты ит оны тауып берді. Бұл әлем чемпионатының алғашқы матчтары басқа континенттердегі елдерге спутник арқылы тікелей эфирде көрсетілді. Жергілікті BBC телеарнасы арқылы көрсетілген финал – толыққанды қара-ақ түсте көрсетілген соңғы матч болды.
The 1966 FIFA World Cup was the eighth FIFA World Cup, a quadrennial football tournament for men's senior national teams. It was played in England from 11 to 30 July 1966. England defeated West Germany 4–2 in the final to win their first ever World Cup title. The final was level at 2–2 after 90 minutes and went to extra time, when Geoff Hurst scored two goals to complete his hat trick, the first to be scored in a men's World Cup final. England were the fifth nation to win the event, and the third host nation to win after Uruguay in 1930 and Italy in 1934. Two time reigning champions Brazil failed to get past the group stages as they were defeated by Hungary and Portugal. It was the first time that defending champions were eliminated in the group stages after Italy in 1950. This would not occur again until 36 years later. It was opened by Queen Elizabeth II during the opening ceremony. Two debut teams performed well at the competition – North Korea beat Italy 1–0 on the way to reaching the quarter finals, where they lost to Portugal 5–3 after leading 3–0. Portugal themselves finished third, losing 2–1 to England in the semi final. Portuguese striker Eusébio was the tournament's top scorer, with nine goals clinching the golden boot with three goals more than second placed Helmut Haller. The 1966 World Cup was the first FIFA World Cup held in the English speaking world. Matches were played at eight stadiums across England, with the final being held at Wembley Stadium, which had a capacity of 98,600. All 15 African nations who entered the qualifying later boycotted the tournament in protest after FIFA, citing competitive and logistical issues, ruled that there would be no direct qualification for any African team. Prior to the tournament, the Jules Rimet trophy was stolen, but was recovered by a dog named Pickles four months before the tournament began. It was the first World Cup to have selected matches broadcast via satellite to countries on other continents. The final, which was broadcast locally by the BBC, was the last to be shown entirely in black and white.
Өмірбаян
Англия 1966 жылғы әлем чемпионатын өткізу құқығын 1960 жылдың 22 тамызында Италияның Рим қаласында, Батыс Германия мен Испанияның өтінімдерінен басымдықпен алды. Бұл Екінші дүниежүзілік соғысқа тікелей қатысқан елде өткен тұңғыш турнир болды, себебі бұрынғы төрт чемпионат соғыс ошақтарынан тыс немесе бейтарап мемлекеттерде ұйымдастырылған.
England was chosen as host of the 1966 World Cup in Rome, Italy on 22 August 1960, over rival bids from West Germany and Spain. This was the first tournament to be held in a country that was affected directly by World War II, as the four previous tournaments were either held in countries out of war theatres or in neutral countries.
Біліктілік
Африкалықтардың қатыспамауына қарамастан, іріктеу турниріне рекордтық 70 ел қатысып, жаңа рекорд көрсетілді. ФИФА Еуропадан он команда, Оңтүстік Америкадан төрт, Азиядан бір және Солтүстік және Орталық Америкадан бір команданың іріктелетінін белгіледі. Португалия және Солтүстік Корея алғаш рет іріктеуден өтті. Португалия 1986 жылға дейін тағы іріктеле алмады, ал Солтүстік Корея келесі рет 2010 жылғы турнирде өнер көрсетті. Бұл Швейцарияның 1994 жылға дейінгі соңғы әлем чемпионат финалы болды. Бұл турнирде 1962 жылғы күміс жүлдегер Чехословакия және жартылай финалист Югославияның қатыспамауы ерекше көзге түсті.
Despite the Africans' absence, there was another new record number of entries for the qualifying tournament, with 70 nations taking part. FIFA determined that ten teams from Europe would qualify, along with four from South America, one from Asia and one from North and Central America. Portugal and North Korea qualified for the first time. Portugal would not qualify again until 1986, while North Korea's next appearance was at the 2010 tournament. This was also Switzerland's last World Cup finals until 1994. Notable absentees from this tournament included 1962 runners up Czechoslovakia and semi finalists Yugoslavia.
Білікті командалар
Келесі 16 команда финалдық турнирге ілікті. Турнир үшін ресми ойын допын Slazenger жасады.
The following 16 teams qualified for the final tournament. The official match ball was produced by Slazenger for the tournament.
Африкалық бойкот
Африканың барлық он бес елі 1964 жылғы ФИФА-ның Африка аймағынан екінші кезеңнің үш жеңімпазы Азия аймағының жеңімпаздарымен плей-офф ойынына қатысуы керек деген шешіміне наразылық білдіру үшін турнирді бойкоттады: олар өз аймағын жеңудің өзі әлем чемпионатына қатысуға жеткілікті деп санады. Африка Футбол Конфедерациясы (CAF) Африка елдерінің әлем чемпионатына тікелей қатысу мүмкіндігінің болмауы әділетсіздік деп есептеді және ФИФА-дан келесі турнирдің финалында кем дегенде бір африкалық елге орын беруге кепілдік беруді талап етті. Олар 1958 жылы апартеид режиміне байланысты КАФ-тан шығарылғандарына қарамастан, 1963 жылы Оңтүстік Африканың ФИФА-ға қайта қабылдануына қарсылық білдірді. Осы бойкоттың нәтижесінде ФИФА CAF-ке 5000 швейцариялық франк айыппұл салды. Сол кездегі CAF президенті Иднекачев Тессема бұл жазаға былай деп жауап берді: "ФИФА Африка қауымдастықтарына қатысты қатал позицияны қабылдады және оның шешімдері осындай ұмтылыстарды тоқтатуға бағытталған қорқыту мен қысым көрсету әдістеріне ұқсас. Біздің пікірімізше, Африка ұлттық қауымдастықтары айыппұл төлеудің орнына құрметке лайық еді". Оңтүстік Африка кейін Азия және Океания аймақтарының іріктеу тобына қосылды, бірақ 1964 жылғы қазан айында басқа африкалық елдердің қысымы салдарынан тоқтатылып, құрамынан шығарылды. Португалия құрамасына Португалияның Африкадағы Ангола және Мозамбик колонияларынан шақырылған ойыншылар қатысты.
All fifteen entered African nations boycotted the tournament to protest a 1964 FIFA ruling that required the three second round winners from the African zone to enter a play off round against the winners of the Asian zone in order to qualify for the World Cup: they felt winning their zone was enough in itself to merit qualification. The Confederation of African Football (CAF) felt that the lack of direct representation of African nations in the World Cup was unfair, and demanded that FIFA guarantee at least one African nation a spot in the finals of the following tournament. They also protested against the readmission of South Africa to FIFA in 1963, despite their expulsion from CAF due to the country's apartheid regime in 1958. As a result of this boycott, FIFA fined CAF 5,000 Swiss francs. Yidnekatchew Tessema, then president of the CAF, responded to this punishment by saying, "FIFA has adopted a relentless attitude against the African Associations and its decisions resemble methods of intimidation and repression designed to discourage any further impulses of a similar nature. In our opinion, the African National Associations really deserved a gesture of respect rather than a fine." South Africa was subsequently assigned to the Asia and Oceania qualifying group, before being disqualified after being suspended again due to pressure from other African nations in October 1964. Players from the Portuguese African colonies of Angola and Mozambique participated for Portugal.
Солтүстік Кореямен Ұлыбритания арасындағы қарым-қатынастар
Корея соғысында Оңтүстік Корея үшін күрескен Ұлыбритания Солтүстік Кореяның турнирге қатысуына алаңдады. Ұлыбритания Солтүстік Кореяны мойындамады және оның қатысуы Оңтүстік Корея және АҚШ-пен қарым-қатынасты шиеленістіре түседі деп қорқады. ФИФА Англия Футбол қауымдастығына егер білікті команданың біреуіне қатысудан бас тартса, турнирдің орны ауыстырылатынын мәлімдеді. Британ Сыртқы істер министрлігінің ұсынысы бойынша, ұлттық әнұрандардың орындалуы және ойыншылардың Королева Елизавета II сияқты мемлекеттік тұлғалармен кездесулері тек екі матчта ғана – ашылу және финалда өтеді. Солтүстік Корея ашылу матчына жоспарланбаған еді және финалға жете қоймауы мүмкін деп есептелді. Сыртқы істер министрлігі Солтүстік Корея ерте шығып кетеді деген үмітпен, әр команда жеңілгеннен кейін стадиондар маңындағы туларды алып тастауды ұсынды, бірақ Білім және ғылым министрлігі бұл ұсынысты қабылдамады. Турнир алдында Жюль Римет кубогы көрмеден ұрланды. Осы құндылықты іздеуге бүкіл ел қатысты. Кейіннен ол газетке оралған күйінде, Лондонның бір бұтасының астынан иіскеп тапқан ит арқылы табылды. Футбол қауымдастығы (FA) түпнұсқа кубок уақытында табылмай қалған жағдайда, оның көшірмесін жасады. Бұл көшірме және Пиклстің мойлық құрылысы Манчестердегі Ұлттық футбол мұражайында сақталады және көрмеге қойылған.
The United Kingdom, which had fought for South Korea in the Korean War, was concerned over the entry of North Korea in the tournament. The UK did not recognise North Korea and feared that its presence would strain relations with South Korea and the United States. FIFA told England's Football Association that the tournament would be moved if any qualified team were to be refused entry. On the suggestion of the British Foreign Office, the playing of national anthems, and meetings between players and state figures such as Queen Elizabeth II, would only take place in two games: the opener and the final. North Korea was not scheduled for the former, and was considered unlikely to reach the latter. A Foreign Office suggestion for flags outside stadiums to be removed after each team's elimination, in the expectation of an early North Korean exit, was vetoed by the Department of Education and Science. In the build up to the tournament, the Jules Rimet trophy was stolen from an exhibition display. A nationwide hunt for the icon ensued. It was later discovered wrapped in newspaper as the dog sniffed under some bushes in London. The FA commissioned a replica cup in case the original cup was not found in time. This replica, as well as Pickles' collar, is held at the National Football Museum in Manchester, where it is on display.
Допинг қолдану
Батыс Германия ондаған жылдар бойы көптеген спорт түрлерінде допинг мәдениетін қолдап, жасырып келді. 2013 жылы Берлиннің Гумбольдт университетінің зерттеушілері Германия Олимпиадалық спорт конфедерациясы тапсырысымен "Германиядағы 1950 жылдан бүгінгі күнге дейінгі допинг" атты есепте 1966 жылы әлем чемпионатының финалына шыққан Батыс Германия ұлттық құрамасын допингпен байланыстырды.
West Germany encouraged and covered up a culture of doping across many sports for decades. A 2013 report by researchers at Berlin's Humboldt University on behalf of the German Olympic Sports Confederation, titled "Doping in Germany from 1950 to today", linked the West Germany national team of 1966, which reached the World Cup final, with doping.
Формат
1966 жылғы жарыстың форматы 1962 жылғыдан өзгеше болған жоқ: 16 іліккен команда төрт топқа, әрқайсысы төрттен бөлінді. Әр топта командалар өзара бір рет ойнады. Жеңіске екі ұпай, тең түсуге бір ұпай берілді, ал ұпай саны тең болған командаларды гол айырмасының және, қажет болған жағдайда, жеребе тарту арқылы анықтады.
The format of the 1966 competition remained the same as 1962: 16 qualified teams were divided into four groups of four. Each group played a round robin format. Two points were awarded for a win and one point for a draw, with goal average and eventually drawing lots used to separate teams equal on points.
Турнир қорытындылары
Ашылу матчы 11 шілдеде, дүйсенбі күні өтті. 1930 жылы 13 шілдеде басталган алғашқы турнирді есептемегенде, қалған барлық турнирлер (2018 жылға дейін) мамыр немесе маусым айларында басталды. Турнир басталар алдында, жеңіске жеткен Англия құрамасы букмекерлерде Бразилиядан (9/4) кейін 9/2 коэффициентімен екінші фаворит саналды, ал финалда жеңіліске ұшыраған Батыс Германия 25/1 коэффициентімен аутсайдер ретінде қарастырылды. Финал 1966 жылдың 30 шілдесінде, алғашқы финалдың 36 жылдығына орай өтті. 2022 жылға дейін бұл турнирдің ең соңғы күнінде аяқталған жағдайы еді. Турнирдің осылай кешіктірілу себебі, ВВС-тің сыртқы хабар тарату жұмыстарымен байланысты, олар Уимблдон теннис турнирін (20 маусым мен 2 шілде аралығында) және Ашық гольф чемпионатын (6-9 шілде аралығында) да көрсетуге міндетті болды.
The opening match took place on Monday 11 July. With the exception of the first tournament, which commenced on 13 July 1930, every other tournament (up to 2018) has commenced in May or June. Before the tournament began, eventual winners England were 9/2 second favourites with bookmakers behind Brazil (9/4), while beaten finalists West Germany were 25/1 outsiders. The final took place on Saturday, 30 July 1966, the 36th anniversary of the first final. Until 2022, this was the latest date that any tournament had concluded. The reason for the unusually late scheduling of the tournament appears to lie with the outside broadcast commitments of the BBC, which also had commitments to cover Wimbledon (which ran between 20 June and 2 July) and the Open Golf Championship (6 to 9 July).
Топтық кезең
1966 жылғы әлем чемпионатында голдар саны аз болды, себебі командалар тактикалық және қорғаныс тұрғысынан ойынды жақсарта бастады. Бұл Альф Рамзидің Англия құрамасының мысалында көрінді: олар 1-топты төрт гол соғып, өздеріне еш гол соғылмаған күйі аяқтады. Сонымен қатар, олар турнирдегі алғашқы ойында жеңіске жетпеген бірінші құрама болды. Мексика мен Франциядан кейін осы топтан Уругвай да іріктеуге қатысты. Топтың барлық матчтары Уэмбли стадионында өтті, Уругвай мен Франция арасындағы матчты қоспағанда, ол Уайт-Сити стадионында ойналды. 2-топта Батыс Германия мен Аргентина 5 ұпаймен жеңіске жетіп, оңай іріктеуге қол жеткізді, Испания 2 ұпай жинады, ал Швейцария үш топтық матчта жеңіліске ұшырап, жарыстан шықты. ФИФА Аргентинаны топтық ойындардағы қатыгез ойын стилі үшін ескертті, әсіресе Батыс Германиямен голсыз тең түскен кезде, аргентиналық Рафаэль Альбрехт алаңнан қуылды және келесі матчтан шеттетілді. Англияның солтүстік-батысындағы «Олд Траффорд» және «Гудисон Парк» стадиондары 3-топқа қатысқан Бразилия құрамасының екі мәрте чемпиондық титулын қорғай алмағанын көрсетті. Олар Португалия мен Венгриядан кейін үшінші орынға ие болды және Болгариямен бірге турнирден шығарылды. Бразилия Венгрияға 3:1 есебімен жеңіліп, содан кейін Португалияға да осы есеппен ұтылды. Португалия финалдық турнирде алғаш рет ойнады және үлкен әсер етті. Олар топтық кезеңдегі үш ойынның барлығында жеңіске жетті, оларға керемет шабуылшы Еузебио көмектесті, ол тоғыз гол соғып, турнирдің үздік мергені атанды. Дегенмен, 4-топтағы ең үлкен сенсация Солтүстік Кореяның Миддлсбродағы «Айресом Парк» стадионында Италияны 1:0 есебімен ұтып, олардан жоғары тұрып, Кеңес Одағымен бірге келесі кезеңге өтуі болды. Бұл Еуропа мен Америкадан тыс елдің әлем чемпионатының алғашқы кезеңінен өткенінің алғашқы реті болды: келесісі 1986 жылы Марокко болды.
1966 was a World Cup with few goals as the teams began to play much more tactically and defensively. This was exemplified by Alf Ramsey's England as they finished top of Group 1 with only four goals, but having none scored against them. They also became the first World Cup winning team not to win its first game in the tournament. Uruguay were the other team to qualify from that group at the expense of both Mexico and France. All the group's matches were played at Wembley Stadium apart from the match between Uruguay and France which took place at White City Stadium. In Group 2, West Germany and Argentina qualified with ease as they both finished the group with 5 points, Spain managed 2, while Switzerland left the competition after losing all three group matches. FIFA cautioned Argentina for its violent style in the group games, particularly in the scoreless draw with West Germany, which saw Argentinean Rafael Albrecht get sent off and suspended for the next match. In the northwest of England, Old Trafford and Goodison Park played host to Group 3 which saw the two time defending champions Brazil finish in third place behind Portugal and Hungary, and be eliminated along with Bulgaria. Brazil were defeated 3–1 by Hungary in a classic encounter before falling by the same scoreline to Portugal in a controversial game. Portugal appeared in the finals for the first time, and made quite an impact. They won all three of their games in the group stage, with a lot of help from their outstanding striker Eusébio, whose nine goals made him the tournament's top scorer. Group 4, however, provided the biggest upset when North Korea beat Italy 1–0 at Ayresome Park, Middlesbrough and finished above them, thus earning qualification to the next round along with the Soviet Union. This was the first time that a nation from outside Europe or the Americas had progressed from the first stage of a World Cup: the next would be Morocco in 1986.
Нокаут кезеңдері
Төртінші финалда Батыс Германия Уругвайды 4:0 есебімен жеңіп, дау туғызды. Оңтүстік Америкалықтар бұл жеңістің тек төреші (Англиядан келген Джим Финни) Шнеллингердің гол сызығындағы қолмен ойынына назар аудармағаннан кейін және Уругвайдан екі ойыншыны – Хорасио Трошены және Гектор Сильваны алаңнан қуғаннан кейін ғана мүмкін болғанын мәлімдеді. Гудисон Паркте Португалияға қарсы өткен матчта Солтүстік Корея тағы да сенсация жасауы мүмкін еді, себебі 22 минуттан кейін олар 3:0 есебімен алға шықты. Бірақ бұл турнирдің ең жарқын жұлдыздарының бірі – Эусебионың күшіне жете алмады. Ол ойын барысында төрт гол соқты, ал Хосе Аугусто 78-ші минутта бесінші голды салып, Португалияға 5:3 есебімен жеңіс сыйлады. Ал қалған екі матчта Ференц Бененің Кеңес Одағына қарсы соңғы минуттағы голы, Лев Яшиннің керемет қақпашылық шеберлігіне қарамастан, 2:1 есебімен жеңіліске ұшыраған Венгрия үшін тек жұбаныш болды. Аргентина мен Англия арасындағы ойындағы жалғыз голды ағылшын Джефф Херст соқты. Бұл тартысты матчта (толықрақ ақпарат алу үшін Аргентина мен Англияның футболдағы қарсыластығына қараңыз), Аргентинаның Антонио Раттин Уэмблидегі халықаралық матчта алаңнан қуылған алғашқы ойыншы атанды. Раттин бастапқыда алаңнан кетуге бас тартты, соңында бірнеше полицейлердің көмегімен алаңнан шығарылды. Раттин алаңнан қуылған кезде есеп тең болғандықтан, ойынның соңына 12 минут қалғанда Херсттің басымен соққан голы шешімді болды. Аргентинада бұл ойын «ғасырдың тонауы» (el robo del siglo) деп аталады. Барлық жартылай финалистер Еуропадан шықты. Англияның жеңісіне Бобби Чарлтон екі гол соқты, ал Португалияның голы 82-ші минутта Джек Чарлтонның гол сызығында қолмен ойнағаны үшін берілген пенальтиден соғылды. Екінші жартылай финал да 2:1 есебімен аяқталды: Франц Беккенбауэр Батыс Германияға жеңіс сыйлап, сол аяғымен алаңның шетінен гол соқты. Португалия үшінші орын үшін Кеңес Одағын 2:1 есебімен жеңіп, қола жүлдегер атанды. Португалияның үшінші орын алуы – 1934 жылдан бері әлем чемпионатына тұңғыш рет қатысқан команданың ең жақсы көрсеткіші. Бұл көрсеткіш 1998 жылы Хорватиямен теңесті.
The quarter finals provided a controversial victory for West Germany as they cruised past Uruguay 4–0; the South Americans claimed that this occurred only after the referee (who was Jim Finney, from England) had not recognised a handball by Schnellinger on the goal line and then had sent off two players from Uruguay: Horacio Troche and Héctor Silva. It appeared as though the surprise package North Korea would claim another major upset in their match against Portugal at Goodison Park, when after 22 minutes they led 3–0. It fell to one of the greatest stars of the tournament, Eusébio, to change that. He scored four goals in the game and José Augusto added a fifth in the 78th minute to earn Portugal a 5–3 win. Meanwhile, in the other two games, Ferenc Bene's late goal for Hungary against the Soviet Union, who were led by Lev Yashin's stellar goalkeeping, proved little more than a consolation as they crashed out 2–1, and the only goal between Argentina and England came courtesy of England's Geoff Hurst. During that controversial game (for more details see Argentina and England football rivalry), Argentina's Antonio Rattín became the first player to be sent off in a senior international football match at Wembley. Rattín at first refused to leave the field and eventually had to be escorted by several policemen. Scoreless when Rattin was dismissed, the game was decided by Hurst's headed goal twelve minutes from the end of normal time. This game is called el robo del siglo (the robbery of the century) in Argentina. All semi finalists were from Europe. Bobby Charlton scored both goals in England's win, with Portugal's goal coming from a penalty in the 82nd minute after a handball by Jack Charlton on the goal line. The other semi final also finished 2–1: Franz Beckenbauer scoring the winning goal with a left foot shot from the edge of the area for West Germany as they beat the Soviet Union. Portugal went on to beat the Soviet Union 2–1 to take third place. Portugal's third place was the best finish by a team making its World Cup debut since 1934. It was equalled by Croatia in 1998.
Финал
Финал Лондонның «Уэмбли» стадионында өтті, оған 98 000 адам қатысты. 12 минут 32 секундтан кейін Хельмут Халлер Батыс Германияны алға шығарды, бірақ төрт минуттан соң Жефф Херст есепті теңестірді. Мартин Петерс 78-ші минутта Англияны алға өткізді; Англия титулға қол жеткізуге аздан қалды, бірақ төреші ойын аяқталуға бір минут қалғанда Батыс Германияға бос соққы берді. Доп қақпаға қарай лақтырылды және Вольфганг Вебер гол соқты, ал Англия футболшылары алаңда қолдарымен ойнағандықтан наразылық білдірді. Англияның соңғы голын тағы да Херст соқты, соның арқасында жанкүйерлер алаңға жаппай еніп кірді. Осылайша Жефф Херст бір әлем чемпионаты финалында үш гол соққан алғашқы футболшы болды. Англия алты ойында 11 гол соқты, бұл әлем чемпионатының жеңімпазы үшін ойын басына шаққандағы гол көрсеткіші бойынша жаңа рекордты білдірді. Бұл рекорд 1982 жылға дейін сақталды, содан кейін Италия жеті ойында 12 гол соғып осы көрсеткішті жаңартты. 2010 жылы Испания жеті ойында 8 гол соғып, бұл көрсеткішті тағы да төмендетті. Англияның жалпы соққан үш голы да әлем чемпионатының жеңімпазы үшін ойын басына шаққандағы гол көрсеткіші бойынша рекордтық көрсеткішті құрады. Бұл рекорд 1994 жылға дейін сақталды, содан кейін Бразилия жеті ойында үш гол соғып осы көрсеткішті жаңартты. Франция 1998 жылғы турнирде жеті ойында екі голға дейін төмендетті, ал 2006 жылғы турнирде Италия және 2010 жылғы турнирде Испания да осы көрсеткішке теңесті. Англия королева Елизавета II-ден Жюль Риме кубогын алды және алғаш рет әлем чемпионы атанды. Осы әлем чемпионатында ұлттық әнұрандар тек финалда ғана орындалды. Олар алдыңғы матчтарда орындалмады, себебі ұйымдастырушылар (ФИФА және ФА) Ұлыбритания мойындамайтын социалистік ел – Солтүстік Кореяның қатысуы Оңтүстік Кореямен проблема тудыруы мүмкін деп қорқыды. Финалдан бірнеше ай бұрын Сыртқы істер министрлігінің меморандумында «Солтүстік Кореялық ойыншыларға виза беруден бас тарту» керек екені жазылған. «Уэмбли» стадионында өткен финал – ақ-қара түсте көрсетілген соңғы матч болды.
London's Wembley Stadium was the venue for the final, and 98,000 people attended. After 12 minutes 32 seconds Helmut Haller put West Germany ahead, but the score was levelled by Geoff Hurst four minutes later. Martin Peters put England in the lead in the 78th minute; England looked set to claim the title when the referee awarded a free kick to West Germany with one minute left. The ball was launched goalward and Wolfgang Weber scored, with England appealing in vain for handball as the ball came through the crowded penalty area. England's final goal was scored by Hurst again, as a celebratory pitch invasion began. This made Geoff Hurst the first player to have scored three times in a single World Cup final. England's total of eleven goals scored in six games set a new record low for average goals per game scored by a World Cup winning team. The record stood until 1982, when it was surpassed by Italy's 12 goals in seven games; in 2010 this record was lowered again by Spain, winning the Cup with eight goals in seven games. England's total of three goals conceded also constituted a record low for average goals per game conceded by a World Cup winning team. That record stood until 1994, when it was surpassed by Brazil's three goals in seven games. France again lowered the record to two goals in seven during the 1998 tournament, a record that has since been equalled by Italy at the 2006 tournament and by Spain's two goals conceded during the 2010 tournament. England received the recovered Jules Rimet trophy from Queen Elizabeth II and were crowned World Cup winners for the first time. In this World Cup, the national anthems were played only in the final. They were not played in the earlier matches because the organisers (FIFA and the FA) feared that North Korea's presence – a socialist country that was not recognised by the United Kingdom – in the World Cup would cause problems with South Korea. A memo from the Foreign Office months before the finals began stated that the solution would be "denying the visas to North Korean players". The final, held at Wembley Stadium, was the last to be broadcast in black and white.
Қорытынды рейтинг
1986 жылы ФИФА 1986 жылға дейінгі әрбір әлем чемпионатына қатысқан барлық командаларды жарыстағы нәтижелері, жалпы қорытындылары және қарсыластардың деңгейіне сүйене отырып, рейтингке енгізді. 1966 жылғы турнирдің рейтингтері төмендегідей болды:
In 1986, FIFA published a report that ranked all teams in each World Cup up to and including 1986, based on progress in the competition, overall results and quality of the opposition. The rankings for the 1966 tournament were as follows: