Кіріспе

Альфред Эрнест Рэмси (22 қаңтар 1920 – 28 сәуір 1999) – ағылшын футболшысы және жаттықтырушысы. Ойыншы ретінде Англия құрамасының құрамында ойнаған, команда капитаны болған, бірақ ол 1963 жылдан 1974 жылға дейін Англия құрамасын жаттықтырғандығымен әйгілі. 1966 жылғы әлем чемпионатында жеңіске жеткізгені үшін 1967 жылы рыцарь дәрежесіне ие болған Рэмси, сондай-ақ Англия құрамасын 1968 жылғы Еуропа чемпионатында үшінші орынға, ал 1970 және 1972 жылдарғы әлем чемпионаттары мен Еуропа чемпионаттарының ширек финалына жеткізді. Ойыншы ретінде Рэмси – қорғаушы және 1950 жылғы әлем чемпионатының құрамына кірген ойыншы. Рэмси Эссекс қаласының шағын ауылында туып өскен. Ол ерте жасынан спортқа бейімділігін көрсетті және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания армиясында қызметтенгеннен кейін футболмен айналысып, негізінен оң қапталдағы қорғаушы ретінде карьерасын бастады. Ол өте жылдам емес, бірақ өте тәжірибелі ойыншы ретінде танымал болды және ойынның тактикалық жағын жақсы түсіне білді. "Генерал" деген лақап атымен белгілі Рэмси 1948 жылдан 1953 жылға дейін Англия құрамасы сапында 32 матч өткізіп, үш рет команда капитаны болды, үш гол соқты және 1950 жылғы әлем чемпионатына қатысты. Ол "Саутгемптон" және "Тоттенхэм Хотспур" клубтарында ойнады және 1950–51 маусымда Англия лигасының чемпионы атанған "Тоттенхэм" командасының құрамында болды. 35 жасында Рэмси ойыншылық карьерасын аяқтап, сол кезде Англия футболының үшінші лигасында ойнаған "Ипсвич Таун" клубының жаттықтырушысы болды. "Ипсвич" келесі алты жылда лигада жоғарылап, 1956–57 маусымда Оңтүстік үшінші лигасында, ал 1960–61 маусымда екінші лигада жеңіске жетті. 1961–62 маусымда, "Ипсвич" командасының бірінші лигадағы алғашқы маусымында Рэмсидің командасы күтпегендей Англия чемпионы атанды. Бір жылдан кейін Рэмси Англия құрамасын басқарды. Сол кездегі қалыптыдан өзгеше, ол тар формацияны қолданды, бұл оның Англия командасын "Қанатсыз Ғажайыптар" деп атауға себеп болды. Англияның 1966 жылы Уэмблиде өткен әлем чемпионатында жеңіске жетуі Рэмсиді ұлттық батыр етті, бірақ ол сол кезде де, кейін де сынға ілікті. 1974 жылғы әлем чемпионатына ілікпегені үшін Англия құрамасының жаттықтырушы лауазымынан алынды. Англия құрамасын жаттықтырғаннан кейін Рэмси қысқа мерзімге "Бирмингем Сити" және "Панатинаикос" клубтарында футболға қатысты, содан кейін 1979–80 маусымда зейнеткерлікке шықты. Ол келесі екі онжылдық бойында "Ипсвич" қаласында уединениеде өмір сүрді және 1999 жылы 79 жасында қайтыс болды. 2009 жылы қайта жаңартылған Уэмбли стадионында Рэмсиге ескерткіш орнатылды, ал "Ипсвич" қаласында оған түрлі құрмет көрсетілді. Ол Англия футбол даңқы залына екі рет енген алғашқы адам: 2002 жылы жаттықтырушы ретіндегі жетістіктері үшін, ал 2010 жылы ойыншы ретіндегі жетістіктері үшін қайтадан қабылданды. Ол британдық футболдың ең ұлы жаттықтырушыларының бірі саналады. 2022 жылы FourFourTwo журналы оны барлық уақыттағы 100 үздік футбол жаттықтырушысының тізімінде 26-орынға қойды. Лидделл оған әуесқой ретінде келісімшарт ұсынды. Рэмси сол жерде дереу қол қоймай, формаларды үйіне алып барып, қарап шығуды сұрады; ол оларды сол түні қол қойып, пошта арқылы "Портсмутқа" жіберді. Рэмсидің көңілі қалғандай, "Портсмут" оған қайтадан хабарласпады. Келесі екі жыл бойы ол кооперативте жұмыс істеп, жазғы маусымда крикет, қысқы маусымда футбол ойнады.

Әскери қызмет

1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, Рамзи 1940 жылғы 24 маусымда Ұлыбритания армиясына шақырылды. Ол Корнуолл герцогының жеңіл жаяу әскеріне тағайындалды және алғашқы жаттығуын Трурода өтті, онда ол және басқа жалдамалы әскерлер армияның қолдауымен алған мейманханада орналасты. Рамзи бұл тәжірибені қызықты оқиға деп еске алды. "Корнуоллға сапар жасамас бұрын, мен жасаған ең ұзақ саяхат - пойызбен Брайттонға сапар болған", - деді ол. "Мен алғаш рет мейманханаға кірдім! Біз он екі адам бір бөлмеде, сабан төсеніште жатқанмен, әсем мейманханада тұрып жатқаныма таң қалдым." "Бұл Альфтің соғысына бағыт берді", - деп Лео МакКинстри 2010 жылғы өмірбаянында жазады; Рамзи өз полкінің 6-шы батальонына қосылып, соғыстың барлық кезеңін Ұлыбританияда ішкі қорғаныс міндеттерін орындаумен өткізді. Жақсы дене күшіне ие болу үшін жаттығулар физикалық тұрғыдан да қиын болды және Рамзидің айтуынша, оны "Дагенхемдегі азық-түлік дүкенінің шәкірті болып келген кездегіден гөрі жақсырақ денелі жігіт" етті. 1952 жылы жазған хатында Рамзи армияға қосылуды "мен үшін болған ең ұлы оқиғалардың бірі" деп атады, сондай-ақ "бірнеше апта ішінде үйде жылдар бойы білгеніме қарағанда өмір туралы көбірек білдім" деп қосты. Әскери өмір Рамзиге тәртіп пен басшылықты үйретті және оның әлеуметтік дағдыларын арттырды: "Мен адамдармен араласуда ешқашан жақсы болған емеспін, бірақ әскерде болу керек, әйтпесе қиындыққа тап боласыз", - деп журналист Найджел Кларк оның сөзін еске алды. Рамзи зениттік бөлімдегі ротаның кварталмейстер сержанты болды.

Соғыс уақытындағы футбол

Әскери қызмет Рэмсиге футболды бұрынғыдан да жиі және жоғары деңгейде ойнауға мүмкіндік берді. 1940 жылдың соңында ол Корнуоллдың оңтүстік жағалауындағы Сент-Остеллге жіберілді, онда ол жағажай қорғанысын жасақтады және батальондық футбол командасының капитаны болды, ол жағдайға байланысты ортаңғы жартылай қорғаушы немесе орталық шабуылшы ретінде ойнады. Үш жыл бойы әртүрлі теңіз жағалауындағы гарнизондарда болғаннан кейін, 1943 жылы Рэмси Гэмпширдегі Бартон Стейсиге көшірілді, онда ол өзі футбол ойнаған полковник Флетчердің қол астында болды. Осы уақытқа дейін Рэмсидің батальон командасында Футбол лигасының бірнеше клубтарының ойыншылары болды, соның ішінде Брентфордтың шабуылшысы Лен Таунсенд және «Арсеналдың» Сирил Ходжес. Рэмси 1943 жылғы 21 тамыздағы маусым алдындағы достық кездесуде «Саутгемптонды» 10:3 есебімен жеңген кезде батальон командасының ортаңғы жартылай қорғаушысы ретінде ойнады. Бір аптадан кейін батальон «Саутгемптонның» резервтік командасына қарсы ойнады. Екінші ойында сарбаздар 4:1 есебімен жеңіске жетті. 1943 жылғы 8 қазанда полковник Флетчер Рэмсиді кеңсесіне шақырып, «Саутгемптонның» келесі күні «Лутон Таунға» қарсы бірінші командалық матчына орталық жартылай қорғаушы қажет екенін және сержанттың қолжетімділігі туралы сұрағанын айтты. 23 жастағы Рэмси тәжірибесіз екенін айтып, сақ болды, бірақ полковник оған ойын оны кәсіби футбол карьерасына бастауы мүмкін екенін ұсынғанда, «тырысып көремін» деді. Келесі күні, «Лутонға» пойызбен бара жатқанда, Рэмси «Саутгемптонға» аматор ретінде қол қойды және клуб үшін «Лутонның» «Кенилворт-роуд» стадионында дебют жасады. Рэмси ойынның соңында «Саутгемптон» 2:1 есебімен алда тұрғанда пенальти соқты, бұл «Лутонға» теңестіруге мүмкіндік берді, бірақ «Саутгемптон» 3:2 есебімен жеңіске жетті. Ол 1943–44 маусымда команда үшін тағы үш матчта ойнады, содан кейін батальонының Дурхам округіне жіберуі оның қатысуын тоқтатты. 1944–45 маусымының басында оның бөлімі оңтүстік жағалауға оралғаннан кейін, Рэмси «Саутгемптонның» сынақ матчында ойнады және клубқа матчқа 2 фунт стерлинг жалақымен кәсіби келісімшарт ұсынды. Рэмси футбол карьерасын жалғастыру туралы әлі де күмәнді болды; ол «Саутгемптон» оны қаласа, маусым соңында кетуге болатынына сендіргеннен кейін ғана келісімшартқа қол қойды. Рэмси 1944–45 жылғы маусым алдындағы жаттығу барысында, әрине, «Саутгемптонға» қарсы ойнаған кезде жарақат алды, сондықтан ол желтоқсанға дейін кәсіпқой ретінде алғашқы ойынын өткізбеді. «Арсеналға» қарсы «Уайт Харт Лейн» стадионындағы матчта Рэмси «Арсеналдың» атақты орталық шабуылшысы Тед Дрейкке қарсы ойнады және Маккинстри айтуынша, «карьерасының ең жақсы ойынын» көрсетті. Дрейк екі гол соқты, бірақ Рэмси өзінің лига футбол ойындауына қабілетті екенін дәлелдегенін сезінді. 1945 жылғы 3 наурызда «Лутон Таунға» қарсы «Деллде» Рэмси команданың басқа жеріндегі жарақаттарға байланысты ішкі сол қанатқа ауыстырылды; ол «Саутгемптонның» 12:3 есебімен жеңіске жеткен матчында төрт гол соқты. «The Southern Daily Echo» газетінде: «Ол, әрине, допты күшпен соға алады» деп жазылған. Рэмси маусымды 11 Оңтүстік лига матчында ойнап аяқтады. Рэмси 1945–46 жылдары, соғыстан кейінгі бірінші футбол маусымында әскерде болды. Орталық шабуылшы ретінде бастаған ол «Саутгемптонның» алғашқы екі ойынының әрқайсысында екі гол соқты, содан кейін 1945 жылғы 6 қазанда «Ньюпорт Каунтиде» 6:2 есебімен жеңіске жеткенде хет-трик жасады. Ол 13 Оңтүстік лига матчында ойнады, содан кейін әскери міндеттерге қайтадан араласты—1945 жылдың желтоқсанында ол Палестинаға жіберілді, онда ол британдық гарнизонды білдіретін футбол командасының капитаны болуға шақыруды қабылдады. Бұл командада кейіннен «Лестер Сити» мен «Шрусбери Таун» үшін жүздеген гол соққан Артур Роули және болашақ Шотландия құрамасының шабуылшысы Джимми Мейсон болды. 1946 жылғы маусымда Англияға оралған Рэмси «Саутгемптонның» жаңа бас жаттықтырышы Билл Додгин мен «Дагенхэм Ко-оптан» ұсыныстар алды, соңғысы Рэмсиге соғысқа дейінгі жұмысын қайтаруды ұсынды. Рэмси бастапқыда «Саутгемптоннан» бас тартты, бірақ клуб жақсы шарттар ұсынғаннан кейін қабылдады: жаз бойы аптасына 6 фунт, қыста 7 фунт және егер ол лига командасына таңдалса, 8 фунт. Ол көп ұзамай әскерден ресми түрде шығарылды.

Саутгемптон

Футбол лигасы 1946-1947 маусымына уақтылы қайта басталды. Рэмси армиядан келген жақын досы Альф Фрименмен бірге Саутгемптондағы клубқа тиесілі пәтерге көшті. Фримен де клубқа қосылған шабуылшы еді. Рэмси маусымды резервтік командада бастады, орталық шабуылшы ретінде таңдалды және алғашқы үш ойында гол соқты. Бес матчтан кейін Доджин мен клуб жаттықтырушысы Сидней Канн Рэмсидің кәсіби ойын мансабының бағытын өзгертетін шешім қабылдады: орталық қорғаушы да, орталық шабуылшы да оған толыққанды қолайлы емес деп шешіп, оны оң қанатқа көшірді. МакКинстри бұл орынды "Альф үшін тап дұрыс" деп атап, Рэмсидің тактикалық білімі мен керемет пас беру қабілетін айтады. Рэмси мен Канн арасында жақын ұстаз-оқушы қарым-қатынасы қалыптасты, Канн Торквей Юнайтед, Манчестер Сити және Чарльтон Атлетик клубтарында толық қорғаушы ретінде ойнаған. Жаттығу барысында екеуі тактика және жеке техника туралы ұзақ пікір алмасты. Канн еске алады: "[Альф] ойынды бастан-аяқ үйренгісі келді; Альф Рэмси сияқты жылдам үйренетін адамды мен ешқашан көрген емеспін. Ол ештеңеге сырттай сенбейтін, жаттықтырушының арманындай ойыншы еді, себебі сіз шешім туралы сөйлесе аласыз, ол оны қабылдап, сол бойда ойынына енгізер еді". Рэмси 1946 жылғы 26 қазанда Плимут Аргайлға қарсы екінші дивизион матчында, Делл стадионында жарақат алған тұрақты оң қанат қорғаушысы Билл Эллерингтонның орнына толық лигалық дебютін жасады. Жүйкесі бузылған Рэмсиге тәжірибелі Саутгемптон капитаны Билл Рочфордтың тыныш көңілділігі мен нұсқауы көмектесті. Саутгемптон 5:1 есебімен жеңіске жетті, бұл 1946-1947 маусымындағы ең ірі жеңісі болды, бірақ Рэмси бейбіт уақыттағы Футбол лигасының қарқынына тез бейімделуге тырысты. "Олардың қимыл-қозғалысқа реакциясы соншалықты жылдам болды, олар, мысалы, мен әлі ойланып жатқанда, пас беріп қойды", - деп жазды ол кейін. Бір ойыннан кейін Эллерингтон қайтадан негізгі құрамға қосылды, ал Рэмси резервке қайта оралды. Рэмси 1947 жылдың қаңтарына дейін негізгі командадан тыс қалды, ол кезде Эллерингтон Ньюкасл Юнайтедке қарсы матчтан аз уақыт бұрын қайта жарақат алды. Саутгемптон 3:1 есебімен жеңілді, бірақ Рэмси өзін жақсы көрскені айтылды. Ол маусымның қалған бөлігінде орнын сақтап, біртіндеп сенімділігін арттырды. Доджин 1947 жылғы ақпандағы сұхбатында Рэмсиді "футболды ойлайтын, футбол туралы сөйлейтін және футболмен өмір сүретін ойыншы" деп мақтады. Рэмсидің алғашқы бейбіт маусымындағы маңызды тәжірибесі 1947 жылғы сәуір айында Саутгемптонға қарсы Манчестер Ситиде ойнауы болды. Ситидің толық қорғаушысы ретінде 38 жастағы, бұрынғы Англия құрамасының мүшесі Сэм Баркас соңғы маусымының соңында ойнады. Рэмси Баркастың позицияны дұрыс таба білуіне және дәл пас беруіне қатты таң қалды және оны үлгі етіп алды. Келесі маусымда, 1947-1948 жылдары, Рэмси Саутгемптон командасында Эллерингтоннан жоғары тұрып, клубтың 42 лигалық матчының барлығында ойнады. Рэмсидің ойын стилі туралы әріптестері арасындағы пікір оның өте жылдам емес, бірақ позицияны жақсы сезінетіні, ойынды көпшіліктен жақсы оқитыны және қорғаушы үшін допты ерекше жақсы таратуға қабілетті екені болды. Саутгемптон капитаны Билл Рочфордтан үлгі алып, ол мүмкіндігінше тез тазалаудың орнына, қорғаныстан допты ойынға қосуды жөн көрді. Ол өзінің салмақтылығы мен қақпашының қимылын болжау қабілетімен айыппұл салуда шебер болды. Рэмсидің Саутгемптон командаласы Тед Бейтс оны "бойы мен жылдамдығы жеткіліксіз" деп сипаттады, бірақ оны "өткір миымен" мақтады, ол оны ешқашан қауіпті жағдайға түсірмейтінін айтты. Саутгемптон 1947-1948 маусымында жоғарылауға қол жеткізе алмады, Бирмингем Сити және Ньюкасл Юнайтед клубтарынан кейін үшінші орынды иеленді, бірақ бұл олар үшін сәтті маусым болды және оның соңында Рэмси клубтың негізгі ойыншыларының біріне айналды, кейде капитандық міндетін атқаратын. 1948 жылғы мамыр айында ол Швейцария мен Италияға саяхатқа шығатын 16 ойыншыдан тұратын Англия құрамасына ілікті; Женеваға ұшу оның ұшақтағы алғашқы сапары болды. Халықаралық кездесуден оралғаннан кейін ол Саутгемптон командасымен Бразилияға жасаған турнеге қосылу үшін Сау-Паулуға ұшып кетті. Саутгемптон Бразилиядағы барлық ойында жеңіліп, көңіл-күйі төмен болды. Рэмси көңілді көтеріп, бразилиялық тактиканы жеңу үшін жаңа жоспарға үлес қосты, ол сол кездегі ағылшын командалары ұнататын тактикадан гөрі әлдеқайда сұйық болды. Рэмси Саутгемптонның бразилиялық қорғаушылардың артынан қалған кеңістікті пайдалану үшін ұзақ диагональдық пас беруді қолдануын ұсынды, олар шабуылға шыққанда. МакКинстри бұл ойлаудың Рэмсидің кейінірек Ипсуич Таунның бас жаттықтырушысы ретінде қолданған тактикаларымен ұқсас екенін атап өтеді. Саутгемптон келесі ойында Коринтиансты 2:1 есебімен жеңіп, турнен тең және жеңіліспен аяқтады. Рэмси оңтүстік америкалықтардың футболға деген қабілетіне таң қалды, бірақ олардың ойыншыларының, баспасөз өкілдерінің, әкімшілерінің және жанкүйерлерінің мінез-құлқына наразы болды; МакКинстри бұл тәжірибені "Альфтің ксенофобиясын күшейткенін" айтады. 1948-1949 маусымының ортасына қарай Рэмси Англия құрамасы үшін алғашқы ойынын жасады және Саутгемптон үшін 90 лигалық және 6 FA Кубогы матчында ойнады, сегіз гол соқты. Ол 1949 жылғы 8 қаңтарда Шеффилд Уэнсдейге қарсы 2:1 есебімен жеңілген сыртқы матчта Саутгемптон үшін соңғы бәсекелі ойынын жасады. Апта соңында Плимут Аргайлға қарсы сыртқы достық матчта ол допты қуып барып тізесін жарақаттады. Доджин Рэмси қалпына келгенде оның орнына Билл Эллерингтонды қайтадан командаға қосты, ал Саутгемптон келесі 10 матчтың сегізін жеңіп, екеуін тең аяқтады. Доджин Рэмсиге Эллерингтонның жақсы формасының арқасында оның командаға қайта оралуы "өте қиын" болады деп айтты. 30 жасқа толмаған Рэмси бұл сөздерге ашуланып, Доджиннің тікелей ұстамасы деп есептеді: ол 1949 жылғы 7 наурызда Саутгемптонды трансферге салуын сұрады. Ол Доджиннің сөзіне үлкен мән берді. "Дүние шынымен де қараңғы және дос емес сияқты көрінді", - деді ол кейін; "бір сәтте мен футболдан толығымен бас тартуды ойладым". Рэмсидің Доджин оған дұрыс қарамайды деген пікірін Саутгемптонның басқа ойыншылары бөліспеді, олар Эллерингтонды өте қабілетті ойыншы деп есептеді. Қанат шебі Джо Маллеттің сөзіне сүйенсек, Рэмсидің кеткісіне себеп болған нәрсе Шеффилд Уэнсдейге қарсы соңғы лигалық матчтың бірінші кезеңінде капитан Билл Рочфордпен болған дау болды: Шеффилд Уэнсдейдің голының кінәсі Рэмсиге қарсы ойыншыны офсайдқа түсірмегеніне жатқызылды. Саутгемптон төрағасы мен кеңесі Рэмсиді қалуға көндіруге тырысты, бірақ ол шешімін қабылдады, ол резервтік командада ойнаса, халықаралық деңгейде ойнау мүмкіндігінен айырылатынын айтты. Ливерпуль, Лутон Таун және Бернли сияқты клубтар оны сатып алуға қызығушылық танытты, бірақ 16 наурыздағы трансфер мерзімінің аяқталуына дейін тек Шеффилд Уэнсдей ғана ресми ұсыныс жасады. Тоттенхэм Хотспур соңғы сәтте ұсыныс жасады, бірақ трансферді жүзеге асыруға уақыт болмады, ал Рэмси маусымның қалған бөлігінде Саутгемптонда қалуға мәжбүр болды. 1949 жылғы 15 мамырда Тоттенхэмнің жаңа жаттықтырушысы Артур Роу ұсынысты қайта жаңартып, Рэмсиді 4500 фунт стерлинг және Уэльс құрамасының қанат шебі Эрние Джонспен алмастырып қол қойды - трансфер 21000 фунтқа бағаланғаны, ол Тоттенхэм үшін рекордтық сома болды.

"Қосырып-жұғу" ойыны; Англия чемпиондары

Рамзи мен оның жаңа менеджері арасында тез арада жақсы қарым-қатынас орнады, олар ұқсас мінездер мен тактикалық көзқарастарды бөлісті. Рамзи сияқты, Роу да прогрессивті, жылдам ойын стилін жақтады. Бұл идеялар "итеру және жүгіру" деп аталатын ойын стиліне ұласты, бұл стиль британдық футболда бұрын-соңды көрілмеген, жылдам пас беруге негізделген еді. "Тоттенхэм" бұл стильді табысты қолданды: "Шпорлар" ойыншысы алға жылжып, допты әріптесіне жібергеннен кейін, қарсыластың қорғаушысынан өтіп, дереу қайта пас алатын. "Роу басшылығымен Альф тек қорғаушы ғана емес, одан да артыққа айналды", - деп мәлімдейді МакКинстри. Роу оған шабуылды бастауды тапсырды және "Тоттенхэмнің" көптеген ойындық схемаларын Рамзидің нақты пастарына негіздеді. "Тоттенхэм" 1949-50 маусымын күшті бастады және жақын арада Екінші дивизионда көшбасшы болды: 1949 жылдың тамызы мен 1950 жылдың қаңтары аралығында 22 матчта жеңіліс көрмеді. Рамзи команданың маңызды бөлігі болды, оң қапталдағы қорғаушы позициясын өздігінен иеленді; ол бірнеше ойыншылармен, соның ішінде қанат жартысы Билл Николсонмен тиімді серіктестіктер құрды. "Мен 35 жаста едім және әрине, болашағымды ойладым", - деп кейін жазды ол. "Мен шынымен не болатынын білмедім. Ойыншы ретінде менің күндерім санаулы екенін білдім, және бұл жағдайда мен үшін бір ғана жол болды – төмен қарай."

Англия құрамасы

Рамзидің халықаралық құрама сапындағы ойын тәжірибесі алғаш рет «Саутгемптон» клубында ойнаған кезде болды, ол 1948 жылғы мамыр айында Англияның В құрамасы сапында Швейцарияның В құрамасына қарсы өнер көрсетті. Сол жылы желтоқсанда Англия құрамасының негізгі құрамында дебют жасап, «Хайбери» стадионында Швейцарияны 6:0 есебімен ұтты. Англия құрамасы, көбінесе өз беделіне сүйене отырып, турнирдің фавориті саналды. Команда Бразилияға алғашқы ойындарына бір апта бұрын ғана келді. Рамзи Оңтүстік Америка жағдайларына бейімделудің қиын екенін мойындады, тіпті «оңай жаттығудан кейін де үйдегі қарқынды лига матчынан гөрі шаршағанымды сезіндім» деді. Осыған қарамастан, Рамзи де бар Англия құрамасы Рио-де-Жанейрода Чили құрамасын 2:0 есебімен жеңді. Англияның келесі матчы Бело-Оризонтедегі «Estádio Independência» стадионында АҚШ құрамасына қарсы өтті. Басшылар тағы да Рамзиді негізгі құрамға қосты, бірақ жұлдызды қанат шегіндегі Стенли Мэттьюсті АҚШ-ты жеңу үшін қажет емес деп сақтап қалды, Уинтерботтомның наразылығына қарамастан. Бірінші жартылайда Англия басымдық танытты. «Алғашқы 45 минутта бір жылдық бақытсыздыққа ұшырағанымды айтсам, кінәлі емеспін», - деп жазды Рамзи 1952 жылы. «Гол соғуға сенімді болған доптар бір шағын қашықтыққа жетпей қалды. Американдық қақпашы өзінің таңғалуына орай, допты денесімен, тіпті кейде бетімен тоқтатып, не болып жатқанын түсінбеді». АҚШ 37-ші минутта Англияның айыппұл алаңына алыс соққы жасап, американдық шабуылшы Джо Гейтженстің басымен торға түсіріп, күтпеген жеңіске жетті. Бірінші жартылай 1:0 есебімен аяқталды, екінші жартылайда да жағдай өзгермеді: Англия көптеген мүмкіндіктерді пайдалана алмады, бірнеше рет тіреуге тиді және бір гол сызықтан өткеніне қарамастан есепке алынбады. Англия құрамасының капитаны Билли Райт «әдетте ойын барысында эмоциясыз болатын Альф Рамзидің де керемет бос соққысы олардың ерекше қақпашысымен сақталғанда, қолын көтеріп аспанға қарағанын» еске алды. Англия гол соға алмады, АҚШ 1:0 есебімен жеңіске жетті, бұл Англия футбол тарихында ұлттық құраманың ең ұятты жеңілісі ретінде тарихта қалды. Ұлттық сезімі күшті Рамзи бұл нәтижені жеке басына жасалған қорлау деп қабылдады. Бір журналист жылдар өткен соң бұл ойын туралы әңгіме қозғалғанда, «оның беті қысылып, жараланған адамдай көрінді» деп еске алды. Англия Испанияны соңғы топтық матчта жеңсе, жарыста қалуға мүмкіндік алатын еді, бірақ 1:0 есебімен жеңіліс оларды жарыстан шығарды. Осы нәтижеге қарамастан, Англия футбол қауымдастығы саясатын өзгеріссіз қалдырып, Англия әлі де әлемдегі ең күшті құрама екенін, Бразилиядағы сәтсіздікке жай ғана бақытсыздық себеп болғанын мәлімдеді. Рамзи команданың маңызды ойыншысы болып қала берді және 1950 жылғы 15 қарашада Уэльске қарсы өткен матчта құрама капитаны болды. Рамзи бір аптадан кейін Югославияға қарсы 2:2 есебімен тең түскен Англия құрамасын да басқарды, бұл британдық аралдардан тыс команданың Англияға қарсы ойнап, жеңіліссіз қалған алғашқы реті болды. Бір жылдан кейін, 1951 жылғы 28 қарашада Англияның шетелдік командаларға қарсы үй стадионындағы жеңіліссіз тізбесі Еуропадағы ең күшті шабуылдық командалардың бірі саналатын Австрия құрамасымен сынақтан өтті. Австриялықтар 25 минут қалғанда 1:0 есебімен алға шықты, бірақ Рамзи пенальти соққаннан кейін есеп теңесті. Матч 2:2 есебімен аяқталды, Англияның үй стадионындағы жеңіліссіз тізбесі сақталды. «Daily Mail» газеті Рамзиді Англияның «мұздай суық батыры» деп атады, ал ол өзі «Talking Football» кітабында Австриямен өткен ойынды «менің ең үлкен халықаралық матчым» деп атады. Рамзи 1952 жылы Англия құрамасында ойнады, соның ішінде 25 мамырда Венада Австрияны 3:2 есебімен жеңді. Ол Англияның жеңілгенін мойындаудан бас тартып, «төрт голдың төртеуі де айыппұл алаңынан тыс жерден соғылды. Біз ешқашан жеңілуіміз керек емес еді» деді. Рамзи Англия құрамасы сапында тағы ойнаған жоқ, барлығы 32 матчте ойнап, үш гол соқты (барлығы пенальтиден). Рамзи 1954-1955 жылдар маусымының соңында клубтың Екінші дивизионнан төмендеуінен кейін «Ипсуич» клубына қосылды. МакКинстридің сөздерін келтірсек, «Ипсуичтің» «көрікті тарихы немесе мәртебесі» де, «күшті футбол дәстүрі» де болған жоқ. Клуб Футбол лигасына 1938 жылы ғана қосылған, ал «Портман Роудтағы» үй стадионы кішкентай және қарапайым болды. Команданың артықшылықтарының бірі – клуб төрағасы және басшылығының көп бөлігіне тиесілі аристократиялық Коббольд отбасының демеушілігі болды. «Мен «Ипсуич» клубына барғанда ешқандай жоспарым болған жоқ», - деді Рамзи кейін. «Шындығында, менің бірінші істегенім – футбол қалай ойналуы керек деген қалыпты көзқарасымды ұмыту болды. Менің тәжірибем Бірінші дивизионда болды. Мен «Ипсуичте» кездесетін жағдайдың өте ерекше екенін тез түсіндім». Рамзи өзінің ізашары Скотт Данканның жұмымен алған көптеген жаттықтырушыларды сақтап қалды, ол 18 жылдық басшылықтан кейін қызметтен кеткен. Данкан клуб хатшысы болып қалды, бұл Рамзидің тек ойын мәселелеріне назар аударуына мүмкіндік берді, ал әкімшілік мәселелерді Данканға тапсырды. Төмендеген командада «жетілген жасқа» жеткен көптеген ойыншылары бар «Ипсуич» жаңа басшы үшін қиын жағдай болды, әсіресе команданы жақсартуға «ақша жоқ» болғандықтан, Рамзи өзіне келген талантты бағалауға тырысты. Ол тактикалық жаңалықтар енгізді, жергілікті газет байқап өткендей, алғашқы матчында команда үш түрлі бұрыштан соққы жасады, бұл ойын «Портман Роудта» көрген ең нашар ойынның бірі болды. Рамзидің екінші маусымында клуб дивизион жеңімпазы атанды, «Ипсуич» 100-ден астам гол соқты. Бұл «Ипсуичтің» осы деңгейдегі екінші жеңісі болды, бұл оларды Екінші дивизионға көтерді, ал келесі үш маусымда «Ипсуич» ортаңғы көрсеткіштерге қол жеткізді. 1960-1961 жылдар маусымында Рамзи «Ипсуичті» Екінші дивизион жеңімпазы етіп, клуб тарихында алғаш рет жоғары лигаға көтерді. Келесі маусымда Рамзи өз командасын Англия чемпиондары атандырды, бұл олардың жоғары лигадағы дебюттік маусымы болды. Рамзи қатты қорғаныс пен екі шабуылшы, Рей Кроуфорд пен Тед Филлипстен тұратын күшті команда құрды, олар екеуі 60-тан астам гол соқты. Команданың кілті сол қанат шегіндегі Джимми Лидбеттер болды, оны Рамзи сол жақтан орталыққа қарай жылжытты. Келесі маусым лига чемпиондары үшін жақсы басталған жоқ: Рамзидің бұрынғы командаласы Билл Николсон «Ипсуичтің» қарсыласуына қарсы «Тоттенхэм» командасының құрамын 1962 жылғы Англия футбол қауымдастығының қайырымдылық кубогында өзгертті, бұл ойынды «Тоттенхэм» 5:1 есебімен жеңді. Сол маусымда Рамзи «Ипсуичтің» 1962-1963 жылдар маусымындағы Еуропа кубогындағы қысқа мерзімді дебюттік кампаниясын бақылады. Лигада «Ипсуич» 17-орынды иеленді, құлдырау аймағынан небәрі төрт ұпай жоғары, бұл оларды Англияның жоғары лигасының ең нашар нәтиже көрсеткен чемпиондарының біріне айналдырды. Маусымның басында, 1962 жылғы 25 қазан күні Рамзи Англия Ұлттық құрамасын басқаруға келісті, ол 1963 жылғы 1 мамырдан басталады. Ол «Ипсуичті» сегіз маусым басқарды, оларды үшінші дивизионнан Англия футболының жоғары деңгейіне жеткізді. Рамзи кеткеннен кейін «Ипсуичтің» көрсеткіштері төмендеді және лига титулын жеңіп алғаннан екі жыл өткен соң, олар қайтадан Екінші дивизионға түсті.

Англия

1962 жылы Чилиде өткен әлем чемпионатының ширек финалында Англия Бразилиядан жеңіліп, британдық баспасөздің шабуылдарына ұшырағаннан кейін, менеджер Уолтер Винтерботтом бес айдан соң отставкаға кетті. Рамзи 1962 жылдың қазанында Англияның бас бапкері болып бекітілді, бірақ 1963 жылдың мамырында ғана ресми түрде қызметке кірісті. "The Times" газеті Рамзидің "қауіпті жағдайға" барып, міндетті түрде осы қызметті атқарып отырғанын, бірақ "Ипсвич Еуропа кубогында ойнап тұрғандықтан және жарақаттар мен басқа факторларға байланысты лига кестесінің төменгі жағында күресіп жатқандықтан" рөлін кешіктіргенін хабарлады. Олардың жаңа жылдан бастап қызметке кірісуіне үміт артылды. Рамзи менеджер болып тағайындалғаннан кейін, команда құрамын толық бақылауда ұстауды талап етті: бұрын Винтерботтом менеджер болған, бірақ құрамды жасау және басқа шешімдерді көбінесе директорлар кеңесі қабылдаған. Рамзидің тағайындалуы және барлық жауапкершілікті өзіне алуы оны "Англияның алғашқы нағыз менеджері" деп атауға себеп болды. Тағайындалғаннан кейін Рамзи бірден "Біз әлем чемпионатын жеңеміз" деп болжады, ол 1966 жылы Англияда өтетін еді. Рамзи команданы өзі таңдап, 1966 жылғы әлем чемпионатына қатысатын жеті ойыншыны шақырды. Ол Париждегі "Парк де Пренс" стадионында өткен жауапты матчта команданы басқарды, олар 5:2 есебімен жеңіліп, Рамзидің басшылығымен өткен алғашқы ойында Англия жарыстан шығып қалды. 1966 жылдың 11 шілдесінде өткен алғашқы топтық ойында Уругвайға қарсы ойнаған Англия, Джимми Гривс пен Роджер Хант сияқты шабуылдаушы таланттарына қарамастан, Уругвайдың жақсы ұйымдастырылған қорғанысына тоқтатылды, ойын 0:0 есебімен аяқталды. Бұл Англияның 1945 жылдан бері Уэмблиде гол соға алмаған алғашқы ойыны болды. Үш жыл бұрын айтқан Рамзидің сөзі күмәнді көрінді, бірақ ол тыныш қалды және келесі ойында Мексикамен кездескенде тәжірибелерді жалғастырды. Рамзи 4-3-3 жүйесін қолданды және топтық ойындардың әрқайсысында қанаттағы ойыншыны пайдаланды: Джон Коннелли Уругвайға қарсы, Терри Пейн Мексикаға қарсы және Ян Каллахан Францияға қарсы. Рамзи Алан Болл мен Джон Коннеллиді алмастырып, Терри Пейн мен Мартин Питерсті қосты, олардың орталық жартылай қорғаушы ретіндегі озық ойын стилі Рамзи жүйесінде іздеген қасиеттеріне сай келді. Англия Мексиканы 2:0 есебімен жеңді. Рамзи Францияға қарсы соңғы топтық матчада Терри Пейнні Ян Каллаханмен ауыстырды. Англия 2:0 есебімен жеңіске жетіп, нокаут кезеңіне жолдама алды. Топтың соңғы матчынан кейін екі қиын жағдай туындады. Орталық жартылай қорғаушы Нобби Стайлс қатыгез tackle жасағаннан кейін ескерту алып, ФИФАның жоғары лауазымды шенеуніктерінің наразылығына ұшырады, олар Рамзи оны командадан шығаруын талап етті. Рамзи бұған келіспеді және ФА-ға Стайлс командада қалады немесе Рамзи өзі отставкаға кетеді деп ФИФА-ға хабарлауын айтты. Сол матчта тағы бір қатыгез tackle жасалды, нәтижесінде "Тоттенхэм" шабуылшысы (және Англияның ең көп гол соққан ойыншыларының бірі) Гревес жарақат алып, келесі бірнеше матчтан шеттетілді. Командада тәжірибелі шабуылшылар болғанына қарамастан, Рамзи жас Уэст Хэм шабуылшысы Джеф Херсттің әлеуетін көріп, оны Гривстің орнына таңдады. Франциямен өткен матч Рамзидің қанаттағы ойыншысыз өткізген соңғы ойыны болды. Осыдан кейін ол Ян Каллаханды командадан алып тастап, орталық алаңды күшейту үшін Алан Боллды қайта шақырды. Нокаут кезеңінде Англияның алғашқы қарсыласы Аргентина болды. Рамзи 4-3-3 жүйесінен 4-3-1-2 жүйесіне ауысуды шешті. Болл мен Питерс қанаттарда ойнаған кезде, орталық алаңда енді Нобби Стайлс пен Бобби Чарлтон болды, Рамзи ФА-ның Стайлсді командадан шығару талабын қабылдамады, бұл оның отставкаға кететін мәселесі болды. Күшті ширек финалда (аргентиналық капитан Антонио Раттин алаңнан шығарылғаннан кейін алаңнан кетуге бас тартқанда) Англия 1:0 есебімен жеңіске жетті, Херст Мартин Питерстің берген пасын қабылдап, басымен гол соқты. Рамзи аргентиналықтардың ойынына наразылық білдіріп, ойыншыларға дәстүрлі түрде футболкаларын алмастыруға тыйым салғаны үшін сынға ұшырады, содан кейін аргентиналық ойыншыларды "жануарлар" деп сипаттады: "Мұндай аргентиналық таланттың ысырап болуы өкінішті. Біздің ең жақсы футболымыз дұрыс қарсыластарға қарсы болады - футбол ойнауға келген, жануарлар сияқты емес командаға қарсы". Жарым финалда Англия турнирдің үздік гол соққан ойыншысы Эузебионы құраған шебер португал командасымен кездесті. Алайда, Англия 2:1 есебімен жеңіске жетті, бұл олардың бәсекеде алғашқы голын пенальтиден өткізген есімді ойын болды. 1966 жылдың 30 шілдесінде Рамзидің уәдесі орындалды, Англия финалда Батыс Германияны жеңіп, әлем чемпионы атанды. Рамзидің көптеген тактикалық шешімдері осы финалда өздерін дәлелдеді. Рамзиге жазылған Джимми Гривсті командаға қайтару үшін қысым жасалды, бірақ оның философиясы "жеңімпаз команданы ешқашан өзгертпеу" болды. Херст 90 минут соңында Рамзи ойыншыларына қосымша уақыт алдында демалу үшін алаңға жатуға тыйым салғанын еске алды, қарсыластары солай жасап жатқанда. "Оларға қараңыз", - деді Рамзи Англия командасына, немістерге қарап; "Олар бітті. Олар арқаларына жатып алыпты". Рамзи ойыншыларына: "Сіздер бір рет жеңдіңіздер. Енді сол жерге шығып, қайта жеңіңіздер керек" деді. Нобби Стайлс келісті: "Осының бәріне сен, Альф, сен болмағанда біз ештеңе емес едік".

1968 жылғы Еуропа чемпионаты

1967 жылы Англия оның басшылығымен әлем чемпионатын жеңгеннен кейін бір жыл өткен соң Рамзи футбол менеджеріне алғаш рет рыцарлық атақ берілді. Англия 1968 жылғы Еуропа чемпионатының жартылай финалына дейін өтіп, 1966-67 және 1967-68 маусымдарындағы төрт британдық елдің арасындағы ең жақсы көрсеткішті жинады (1967 жылы Шотландияға өз алаңында 3:2 есебімен жеңілгеніне қарамастан). Олар кейін Испанияны өз алаңында да, қарсыласының алаңында да жеңіп, Италиядағы финалға шыққан төрт команданың бірі болды. Финалда Англия Югославиядан 1:0 есебімен жеңілді: Алан Мюллери қарсыласын шапшаңдықпен тепкені үшін алаңнан қуылды. Кейін Мюллери Рамзидің "Олардың бұл жауапты әрекетіне қуандым" дегенін айтты және Футбол қауымдастығы Мюллериге салған 50 фунт стерлинг айыппұлды төледі. Англия Кеңес Одағынан жеңіліп, үшінші орынмен ғана қанағаттанды. Рамзидің турнирге дайындығы Богота білезігіне байланысты Бобби Мурдың ұсталғандығынан бұзылды, ал Англия құрамасын мексикалық баспасөз "ұрылар мен маскүнемдер" деп атады. Бірінші турда Румыния және Чехословакияны 1:0 есебімен жеңген Англия Бразилияға қарсы жеңіліске қарамастан, келесі кезеңге өтті. Жеңіліске біршама себепкер Рамзидің Мексиканың ыстығындағы сақтық тактикасы мен ойыншыларды алмастыруы болды, сондай-ақ тұрақты қақпашы Гордон Бэнкс ауырғандықтан, орнына шыққан "Челсидің" қақпашысы Питер Бонеттидің қатесі де болды. 2:0 есебімен алға шыққан Бонетти, Франц Беккенбауэрдің көзге түспейтіндей соққысын денесінің астына жіберіп алды, содан кейін Уве Зеелердің жоғарыдан келген соққысынан дұрыс позицияда болмады. Герт Мюллер 108-ші минутта үшінші голды соқты және Англияны турнирден шығарды. Рамзи Бонеттиді кінәлады, бірақ оның өзінің тактикасы да сөкпеуден аман қалған жоқ. Англия кейін Батыс Германиямен екі ойындан тұратын матч өткізді, оның нәтижесі бойынша финалға кімнің өтетіні анықталды (финалға тек төрт команда қатысатын болды). Уэмблиде 3:1 есебімен жеңілген Англия Берлинде тең түсті. Англияның Батыс Германияға қарсы ойынын журналист Хью Макилванни "қуанышсыз, сақтық ойын" деп сипаттады және Рамзи басқарған Англия дәуірі аяқталғанын көрсетті. Батыс Германия финалда Кеңес Одағын 3:0 есебімен жеңіп, жеңімпаз атанды.

1974 жылғы әлем чемпионаты

Англияның 1974 жылғы әлем чемпионатына іріктеу тобында Польша және Уэльс командалары ғана болды. Бірақ 1938 жылдан бері әлем чемпионатына қатыспаған поляктар, турнирде үшінші орынды жеңіп алған командаға айналды. Уэльспен өз алаңында тең ойнағаннан кейін, Хорзовта жеңілген Англия 1973 жылғы қазан айында Уэмблиде Польшаға қарсы өткізілетін соңғы матчта жеңіске жеткені жөн болды. Рэмси Англияның дайындығына көмектесу үшін Футбол лигасының ойындарын матчтан бір апта бұрын кейінге жылдыруды сұрады. Футбол лигасының хатшысы Алан Хардакер бұл өтінішті қабылдамады және: "Бұл футбол матчы, соғыс емес" деді. Уэмбли стадионында Польшамен іріктеу ойыны алдында, «Дерби Каунти» клубының бас жаттықтырушысы Брайан Клоу поляк қақпашысы Ян Томашевскиді «қолғап киген цирк клоуны» деп атады. Норман Хантер мен қақпашы Питер Шилтонның қателіктері және Томашевскидің көптеген маңызды, кейде ерекше сеймдер жасаған керемет ойыны нәтижесінде матч 1:1 есебімен аяқталды. Рэмси әрқашан ойынды алмастыру ережесімен келіспегендіктен, 85-ші минутқа дейін Кевин Гекторды алаңға шығармағаны үшін кінәландырылды. Тең нәтиже Англия құрамасының тарихында алғаш рет әлем чемпионатына іріктеуден өтпегенін көрсетті.

Жұмыстан шығару

1966 жылы әлем чемпионатын жеңіп алған Англия енді үш турнир қатарынан сәтсіз өнер көрсеткен деп есептелді. 1970 және 1972 жылдардағы маңызды турнирлердің ширек финалындағы көңіл көншіліктерінен кейін, 1974 жылғы әлем чемпионатына ілікпеуі одан да қиын болды. Польшамен тең ойнағаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Рамзи 1974 жылдың 1 мамырында Англия Футбол қауымдастығынан (ФА) қызметтен босатылды.

Англиядан кейін

"Бір кез демалуға" мұқтаж екенін сезінген Рамзи әйелімен уақыт өткізу үшін Ипсвичке оралды. Ол спорттық киімдер өндіретін "Gola Sports" және жергілікті құрылыс фирмасының директоры болды, бірақ шамамен 18 ай бойы жұртшылық назарынан тыс қалды. Содан кейін ол Ипсвич Таунның ойындарын қадағалап, көбінесе теледидарда сарапшы ретінде сөйледі. 1977 жылғы ақпанда ITV арнасының "On the Ball" бағдарламасында сөйлеген сөзінде ол Англияның Нидерландыға қарсы ойынына қатысты сын айтты, ойыншыларды "жеке-жеке нашар" деп, ал команданы "толыққанды ұйымдаспаған" деп сипаттады. Оның ізбасары Дон Ревиге деген қамқорлығы бар ма деген сұраққа ол Ревиге қамқорлықтың қажет емес екенін айтты: "Англия командасының бас жаттықтырушысы лауазымын қабылдаған соң, ол жауапкершілікті мен сияқты толыққанды қабылдауы керек". 1977 жылғы қыркүйекте Уилли Белл жұмыстан босатылғанда, Рамзи оның орнына тұрақты түрде тағайындалудан бас тартты, бірақ жаңа бас жаттықтырушы табылғанға дейін уақытша міндетін атқаруға келісті. Алайда, қараша айының басында ол шешімін өзгертті. Ол директорлық қызметінен бас тартып, кеңесші рөлін қабылдады, оның міндеттері күнделікті команда басқарудан бастап клуб істеріне қатысты кең ауқымды жауапкершілікке дейін жетеді, соның ішінде Бірмингемнің келесі бас жаттықтырушысын таңдау да оның құзырында болды. Оның қызметі тек төрт айға созылды. 1978 жылғы ақпанда жұлдызды ойыншы Тревор Фрэнсис клубтың амбициясы жоқ екенін айтқан сұхбаты үшін айыппұл төледі, ал басқарма Рамзидің оны трансферге салу туралы ұсынысын қабылдады. Үш күннен кейін, жанкүйерлердің наразылығынан сескеніп, шешім қайта қарастырылды, сонда Рамзи екі апталық ескертумен жұмыстан кетуге ниеттенгенін хабарлады. Клуб оның кеткені туралы ескерту мерзімі аяқталғанға дейін жариялады, ал хабарламалар оның кетуіне Ковентри Ситиден 4:0 есебімен жеңілгенінің себеп болғанын көрсетті. Рамзи мұндай байланысты жоққа шығарып, "ешқашан ешкімді тастап кетпегенін" мәлімдеді. Рамзи басқарған кезде команда он матчта жеңіске жетті, төртеуінде тең түсті және он екіде жеңіліске ұшырады. Оның арасында 1978 жылғы 21 қаңтарда Анфилдте лига және Еуропа чемпиондары Ливерпульге қарсы өткен 3:2 есебімен жеңіліс болды, ол "Бирмингем Ситидің 30 ұлы ойыны" сериясында "Бирмингем поштасында" жарияланды. Бірмингемнен кеткен кезде 58 жаста болған Рамзидің бұл соңғы толыққанды бас жаттықтырушылық жұмысы болды, алайда ол 1979-1980 жылдары грек футбол клубы Панатинаикоста техникалық кеңесші ретінде де жұмыс істеді, ол Грециядағы кәсіби футболдың алғашқы маусымы еді.

Басқарушылық стилі

Ипсвичте болған кезінде Рамзи жаңа ойын стилін сынап көре бастады, бұл әлем чемпионатына сәттілік әкелді және оның Англия құрамасына "Қанаты жоқ ғажайыптар" деген есім берілді. Табиғи қанат шегінде ойнайтын футболшылардың қорғаныс қабілеттері әлсіз болғандықтан, Рамси оларды қорғанысқа да көмектесе алатын шабуылдаушы жартылай қорғаушылармен ауыстыра бастады. Бұл жүйе революциялық болып шықты, себебі ол қарсыластардың қанат қорғаушыларын жиі шатастырды, олар доп ойнатылған кезде қанаттан шабуылдайтын футболшыны күтетін еді: керісінше, шабуылдаушы жартылай қорғаушылар мен шабуылшылар допты қорғаныстың ортасынан алып өтіп, гол соқты. Бұл ойын стилі Ипсвичте табысты болды, бірақ Англия әлем чемпионатына барар алдында Испаниямен достық матч өткенде оның толық құндылығын көрсетті. Бобби Чарлтонның айтуынша, "испан қанат қорғаушылары бір-біріне ғана қарап тұрды, ал біз ортадан легімен өтіп жаттық". Еуропа чемпионы атанған Испанияда жеңіске жеткені ағылшын командасы үшін сирек кездесетін жағдай еді және Рамзидің әдістері нәтежелі екенін көрсетті. Рамзи ойыншыларының құрметіне ие болды. Ол Нобби Стайлзді қатыгез түрде қолдады, себебі ФА Рамзиге қысым көрсетіп, Стайлзді 1966 жылғы әлем чемпионатының ширек финалынан шығаруға мәжбүрледі. Финалдан кейін, тойда ойыншылар бір бөлмеде, ал олардың әйелдері көрші бөлмеде отыруға мәжбүр болды. Рамзи ойыншыларын тойдан ерте босатып, оларды шамамен төрт аптадан кейін әйелдерімен кездесуге мүмкіндік берді. Ол ойыншылармен қарым-қатынасында "көбінесе тыныш" болды, бірақ 1978 жылғы "Бирмингем Сити" командасы нашар қорғаныс көрсеткенде, "ашуға булықты"; келесі матч "тарихи жеңіс" әкелді.

Жеке өмір

Рамзи жеке өміріне өте сезімтал болды. Ол жұмысшы класындағы Эссекске қатысты тегін жасыруға тырысты және өзін білімді әрі әлемдік адам ретінде көрсетуге ұмтылды, тіпті журналист Брайан Гланвилл оның акцентін "сержант-майордың сәнді сөйлеуі" деп атады. Англия құрамасының бас жаттықтырушысы қызмет еткен кезінде Рамзидің акценті жоғары сыныпқа тән болғаны туралы кең таралған пікір, оның сөйлеу сабақтарын алғаны туралы болжамдарға әкелді, сондай-ақ Англия құрамасының мүшелерінен, Эссекс немесе Шығыс Лондоннан шыққан Бобби Мур және Джимми Гривс сияқтылардың үнемі әзілдеуіне себеп болды. 1971 жылдан 1973 жылға дейін Рамзидің Англия құрамасында ойнаған Ист-Эндтен шыққан шабуылшы Родни Марш кейін былай деді: Альф өте әдепті, аузымен сөйлейтіндей болып сөйлейтін. "О, Родни, қалайсың?" дейтін. Мен үшін бұл бәрі де бекер сөз болды. Рамзидің рома (немесе "цыган") тегі болғаны туралы әңгіме тарады. Бір әңгіме бойынша, Рамзи бұл ұсынысқа өте сезімтал болды және Мур рома керуендерін көргенде, менеджердің "туыстарына соғып көруі керек" деп әзілдегенде ашуға келді. Футбол журналисі Кен Джонс бірде Рамзи команда автобусында Мур мен Гривстің оның акцентімен мазақ еткенін байқағанда, "Мен осы екі баланысыз әлем чемпионатын жеңемін" деді. Кәсіби футболшы ретіндегі мансабының бар сағатында және одан кейін де Рамзи өзінің нақты жасынан екі жас кішірек екенін айтты, тіпті 1952 жылы жарық көрген "Футбол туралы әңгімелер" атты автобиографиясында да. Бұл екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рамзидің Саутгемптонмен кәсіби футболға қатысқан кезде басталды. Ол Саутгемптонға 1920 жылғы емес, 1922 жылғы туғанмын деді, бұл оның мансаптық мүмкіндіктерін жақсартады және соғыс салдарынан жоғалтқан жылдарын өтейді деп ойлады. Ол бұл жалған жасын екі он жылдан астам уақыт бойы баспасөз мақалаларында, өзінің өмірбаянында және "Кім кім?" кітабында жариялады, бірақ неке куәлігі сияқты ресми құжаттарда өзінің нақты туған күнін көрсетті. Тек 1967 жылы рыцарлық атағын алғаннан кейін ғана Рамзи өзінің нақты жасын ашты, өйткені ол Дебретттің "Peerage & Baronetage" баспасына жалған айтуға батыл болмады. Рамзи 1951 жылдың 10 желтоқсанында Саутгемптон тіркеу кеңсесінде Рита Норриске (құрметті аты Уэлш) үйленді. Бұл одақ Ританың Артур Норриспен некеде болуына байланысты бірнеше жылға кешікті. Сол кездегі заң бойынша ол 1947 жылы ажырасқаннан кейін үш жылға дейін Артурдан заңды түрде ажыраса алмады және одан кейін тағы бір жылға дейін қайта үйленбеді. Рамзи бұл қарым-қатынасты құпия ұстады, сондықтан Тоттенхэм үйлену тойына дейін ештеңе білмеді. Рита өзінің атын Викторияға өзгертті және Рамзи оны көбінесе "Вик" деп атады, МакКинстри жазғандай, ол өзінің бірінші некесінен туған қызы Танаяға (көбінесе Таня деп аталатын) жақсы әке болды. Ол 1953 жылдан 1981 жылға дейін Уолтем Абби ложасының масоны болды, содан кейін отставкаға шықты.

Зейнеткерлік және өлім

Рамзи футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Ипсвичте тұруын жалғастырды. Ол көпке көрінбейтін, бірақ кейде газеттерге балама пікірлер жазатын. Рамзи 1998 жылдың 9 маусымында, 1998 жылғы әлем чемпионатына дейін инсульт алды. Альцгеймер ауруы мен простата рагынан зардап шеккен Рамзи үш ай бойы Ипсвич ауруханасының жалпы палатасында жатты. Ол бір жылдан кейін, 1999 жылдың 28 сәуірінде 79 жасында қарттар үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Рамзидің қоштасу рәсімі Ипсвичтегі Сент-Мэри-ле-Тауэр шіркеуінде өтті, одан кейін оның денесі кремацияланды және күлі 1999 жылдың 7 мамырында Ескі Ипсвич зиратындағы жекелеген рәсімде жерленді. Қоштасу рәсімінің Лондон емес, Ипсвичте өткені Футбол қауымдастығына наразылық ретінде қарастырылды, өйткені Рамзи оның мүшелерін 1974 жылы Англия құрамасының бас жаттықтырушысы лауазымынан босатуы үшін ешқашан кешірмеді. Леди Рамзи 2018 жылдың наурыз айында қайтыс болды және күйеуінің қасына жерленді.

Мұра

Рамси 2002 жылы бас жаттықтырушы ретінде ағылшын футболына тигізген әсері үшін Англия Футбол Даңқының алғашқы мүшесі атанды. 2010 жылы ол ойыншы және жаттықтырушы ретінде Даңққа екі рет енген алғашқы адам болды. Сэр Альф Рамзи жолы, бұрын Портман серуені деп аталған, Ипсвичтің Портман Роуд стадионының солтүстік жағында орналасқан көше. Рамзи Ипсвич Таун жаттықтырушысы ретіндегі жетістіктерінің құрметіне оның қайтысынан кейін көп ұзамай осылай аталды. 2000 жылы Рамзидің мүсіні оның атымен аталған көше мен Портман Роудтың бұрышында, стадионның Солтүстік және Коббольд трибуналарының бұрышында орнатылды. Мүсінді жасау туралы алғашқы идеяны жергілікті жанкүйер Шон Салтер ұсынғаннан кейін Ипсвич Таун жанкүйерлер клубы тапсырыс берді. 2012 жылдың 31 наурызында Портман Роудтағы Оңтүстік трибунасы Сэр Альф Рамзи трибунасы деп аталды. 2009 жылы Фабио Капелло Филипп Джексон жасаған Рамзидің Уэмблидегі мүсінін ашты. Ол ойыншылардың туннелінде орналасқан, және Джордж Коэннің сөзіне сүйенсек, "бұл мүсін әр ойыншыға алаңда бар күшімен ойнауды еске салады". Рамзи The Independent газетінің барлық уақыттағы ең үздік он британдық жаттықтырушысының тізіміне енді және ол британдық футболдың ең ұлы жаттықтырушыларының бірі саналады. Тағы бір сайт оны 26-шы орынға қойды. Алайда Рамзидің жаттықтыру стиліне баршалық адам келіспеді. Тарихшы Фрэнк Маклинннің айтуынша, "Ол көңіл көтеруге келмейтін, қатал тактикші, оның репутациясы бір ғана лайықты емес жеңіске байланысты".