Кіріспе

Ағылшын футболшысы және менеджері, "Баш-стрит балалары" комиксіндегі ойдан шығарылған кейіпкер. Сэр Уолтер Винтерботтом (31 наурыз 1913 – 16 ақпан 2002) – ағылшын футболшысы және жаттықтырушы. Ол Англия ұлттық құрамасының тұңғыш бас жаттықтырушысы (1946–1962) және Футбол қауымдастығының (ФА) жаттықтыру жөніндегі директоры болды. 1962 жылы ФА-дан кетіп, Орталық дене шынықтыру және ойын-сауық кеңесінің (CCPR) бас хатшысы қызметін атқарды және 1965 жылы Спорт кеңесінің алғашқы директоры болып тағайындалды. Спорт саласына қосқан үлесі үшін 1978 жылы рыцарь атағымен марапатталды. Футбол қауымдастығы Винтерботтомның туғанына 100 жыл толуына орай, 2013 жылғы 23 сәуірде Рой Ходжсонның қатысуымен Санкт-Джордж паркінде оның ағылшын футболының дамуына зор үлес қосқанын еске алу үшін бюст ашты.

Алғашқы жылдар

Оллхэм, Ланкаширде туған Уолтер Уинтерботтом – тоқыма машинасы жұмыс істеген зауыттағы сақиналық тізбек құрастырушысы Джеймс Уинтерботтомның жалғыз ұлы. 12 жасында ол Олдэм орта мектебіне стипендиямен қабылданды, онда ол үлкен жетістіктерге жетті. Ол Честер епархиялық мұғалімдер даярлау колледжіне оқуға түсті.

Жаттықтырушылық және басқарушылық міндеттері болғанына қарамастан, Уинтерботтом өз командасын таңдау құқығына ие болған жоқ (оны таңдау комиссиясы шешті). Өз қызметінің барысында Уинтерботтом ағылшын футбол қауымдастығын Еуропа мен Оңтүстік Америка елдері Англияны озып кететіні және ағылшын футболында өзгерістер болуы керек екені туралы бірнеше рет ескертті. Англия құрамасының бас менеджері ретінде өткізген он алты жылы заманауи және бәсекеге қабілетті ұлттық құрама құруға үлкен үлес қосты. Ол кеткеннен кейін төрт жыл өткен соң, 1966 жылы Англия әлем чемпионатын жеңіп алды. Оның енгізген жаңалықтарына Англия B, 23 жасқа дейінгі, жастар және мектеп оқушылары командаларын құру кірді, бұл ойыншыларға толық Англия құрамасына іріктелу алдында халықаралық футболда тәжірибе мен тұрақтылықты қамтамасыз етті. Оның кезеңіндегі маңызды жеңістер: 1947 жылы Португалияға қарсы өткен матчта 10:0 есебімен, 1948 жылы Италияға қарсы өткен матчта 4:0 есебімен, 1954 жылы әлем чемпионы атанған Батыс Германияға қарсы үйде 3:1 есебімен, 1956 жылы Бразилияға қарсы үйде 4:2 есебімен және 1961 жылы Шотландияға қарсы үйде 9:3 есебімен жеңіске жетті. Сонымен қатар, ол бас менеджер болып жұмыс істеген кезде Англия Аргентина, Бразилия, Чили, Дания, Мексика, Перу, Португалия, КСРО, АҚШ және Уругвайға алғаш рет сапар шекті.

ФИФА әлем чемпионатының рекорды

Уинтерботтом Англия құрамасын төрт рет қатарынан әлем чемпионатына финалға жеткізді, бұл көрсеткішті кейіннен Батыс Германияның Хельмут Шён ғана қайталады. Англия 1950 жылы алғаш рет әлем чемпионатына қатысып, Бразилиядағы турнирге қатысу үшін Ұлыбританияның чемпионатында жеңіс оді. Англия бұрын Оңтүстік Америкада ойнаған емес. Олар Чилиді 2:0 есебімен жеңіп, бірақ АҚШ-қа 1:0, Испанияға 1:0 есебімен жеңіліп, алғашқы кезеңнен шығып қалды. Уинтерботтом 1954 жылы Англияны Швейцариядағы чемпионатқа қатысуға тағы да жетектеді, Ұлыбритания чемпионатында жеңіс оді. Бельгиямен 4:4 есебімен тең ойнап, Швейцарияны 2:0 есебімен жеңген команда ширек финалға өтті, онда қорғаудағы чемпион Уругвайдан 4:2 есебімен жеңілді. Англия 1958 жылғы ФИФА әлем чемпионатына Швецияда Ирландия Республикасы мен Данияны жеңіп, 17 ойында тек бір рет жеңілген командамен қатысты. Турнир басталар алдында үш ай өткен Мюнхендегі авиаапат Манчестер Юнайтед командасының маңызды ойыншыларын алып кетті: Роджер Бёрн, Томми Тейлор және Дункан Эдвардс қаза тапты. Англия КСРО, Бразилия және Австриямен тең ойнады, бірақ ширек финалға өту үшін плей-оффта Совет Одағынан жеңілді. Уинтерботтом өз командасын 1962 жылғы Чилидегі әлем чемпионатына қатысу үшін Португалия мен Люксембургті жеңіп, жолдама алды. Топтан голдардың орташа көрсеткіші бойынша шыққан Англия ширек финалға жетті, бірақ оларды болашақ жеңімпаз Бразилия 3:1 есебімен жеңді.

ФА-ның жаттықтырушы директоры

Уинтерботтом Англия құрамасының басқарушысы ретінде танымал болғанымен, ағылшын футболының дамуына маңызды үлес қосқан – жаттықтырушылық саласы болды. Ол ФА-дағы екі қызметінің ішінде жаттықтырушы директорының рөлі ең маңыздысы екеніне сенгенін жасырмады. 1946 жылы ФА-ға келген кезде клуб директорлары, менеджерлер мен ойыншылар жаттықтырудың қажеттігіне күмәнмен қарады, бірақ Уинтерботтом жаттықтыруға деген құштарлығымен және оны қалай дамыту керектігі туралы көре білуімен көзге түсті. Ол көп ұзамай Лиллешалл, Шропширде жазғы жатақтардағы курстармен ұлттық жаттықтыру жүйесін құрды және кейбір халықаралық ойыншыларын ФА-ның алдын ала және толық жаттықтырушылық тағайындамаларына емтихан тапсыруға дайындайтын курстарға қатысуға көндірді. Бұл жүйеге сенімділік сыйлады. Олар мектептерде жаттықтырушылық тәжірибесін жинап, оқыту дағдыларын жетілдірді, содан кейін жасөспірімдер клубтарында жартылай штатты жаттықтырушылар болып жұмыс істеді. Ол өзінің төңірегіне жас ФА жаттықтырушыларының құрамын жинады: Билл Николсон, Дон Хоу, Алан Браун, Рон Гринвуд, Дейв Секстон, Малкольм Эллисон, Джо Мерсер, Вик Бэкингем, Джимми Хилл және Бобби Робсон сияқты мамандар. Уақыт өте келе Лига клубтарында жаңа басқарушылар пайда болды және жаттықтыруға деген көзқарас өзгерді. Уинтерботтомның курстары кәсіби ойыншылар, төрешілер, мектеп мұғалімдері, клуб жаттықтырушылары, мектеп оқушылары және жастар лидерлерін қамту үшін кеңейтілді. Лиллешаллдан басқа, олар Лафборо колледжінде, Карнеги колледжінде, Бишам аббаттығында және Бирмингем университетінде де өткізілді. 1947 жылы үш жүз адам толық жаттықтырушылық сертификатын алды және білікті жаттықтырушылардың саны жыл сайын артты. Курстар халықаралық қатысушыларды және мақтауларды тартты. Көптеген адамдар Уинтерботтомды өзінің буынындағы футбол қауымдастығының жетекші техникалық ойшылы және сардары деп есептеді, ол халықаралық деңгейде лекция оқыды. Ол жаңа буын басқарушыларын шабыттандырды, ең бастысы Рон Гринвуд пен Бобби Робсон, олар жаттықтырудың барлық деңгейлерінен өтіп, ақырында Англия құрамасының басқарушылары болды.

Сын

Голдблатт Винтерботтомның Англия құрамасының бас бапкері қызметін бағалауда былай деп жазады: "[Винтерботтом] Англия құрамасына тактикалық ойлау мен талқылауды енгізді, бірақ венгрлік жеңілістен алдын ала біліп немесе одан сабақ алмауы, оның тактиканы түсінуі мен ойыншылармен байланыс орнатуы шектеулі болғанын көрсетеді". Уильям Бейкер Винтерботтомның "жоғарғы сыныптан шыққандығы" себепті, "жұмысшы табының футболшыларын тиімді баптауға, тіпті шабыттандыруға да қабілетсіз болғанын" жазады. Футбол журналисі Брайан Гланвилл сұхбатта: "Мен Уолтер Винтерботтоммен жақсы қарым-қатынаста болдым, бірақ ол нашар бапкер болды".

Баспа ісі

Винтерботтом FA-дағы басылымдарға да жауапты болды. Алғашқы жаттықтыру туралы ақпараттық бюллетень 1946 жылы жарық көрді, кейін ол FA бюллетені, одан соң FA News аталды. 1948 жылы FA Year Book және FA Book for Boys жылдық басылымы енгізілді. 1950 жылы алғашқы жаттықтыру фильмдері мен киноленталар пайда болды. Маңызды кезең – Винтерботтомның «Футболға жаттықтыру» атты кітабының жарық көргені, ол заманауи футболға жаттықтыру бойынша алғашқы оқулық болды. Одан кейін тағы үш кітап жарық көрді: «Шебер футбол», «Қазіргі футбол» және «Футболға дайындық».

Физикалық демалыс жөніндегі орталық кеңес

Орталық дене тәрбиесі кеңесінде (CCPR) Винтерботтом жаттықтырушыларға және спорт басқару органдарына жақсы жағдай жасау үшін жұмыс істеді. Көп ұзамай ол 1960 жылғы Вольфенден комитетінің спорт жөніндегі баяндамасындағы ұсыныстар бойынша жүргізіліп жатқан саяси пікірталасқа қатысты, онда спортқа мемлекеттік қаржыны бөлуге жауапты Спорт кеңесін құру ұсынылған болатын. Ол мұны қолдады, бірақ CCPR-да пікірлер екіге бөлінді. 1965 жылы Үкімет Спорт кеңесін құрды және Винтерботтом Спорт кеңесінің алғашқы директоры болды. Оның басшылығымен спорт басқару органдарына кәсіби ұйымдарын дамытуға және жаттықтырушылардың санын арттыруға көмектесті. Ол Спорттық көмек қорын (Sports Aid Foundation) құру идеясын ойлап тапты, өнеркәсіптен қаржы жинап, Олимпиада жүлдесіне үміткер жас спортшыларды қолдады. Ол Еуропа Кеңесінің мүшесі және Спортты дамыту комитетінің төрағасы болды, сондай-ақ Канада мен ЮНЕСКО-ның «Баршаға спорт» (Sport For All) тұжырымдамасын қабылдауына ықпал етті. 1985 жылы FA-ның жасанды ойын алаңдарына қатысты зерттеулерінің нәтижесінде «Винтерботтом баяндамасы» жарияланды, ал 1987–1989 жылдары ол Футбол лигасының жасанды алаңдарды зерттеу комиссиясының мүшесі болды. Ол 2002 жылдың 16 ақпанында Royal Surrey ауруханасында рак ауруына байланысты жасалған операциядан кейін қайтыс болды. Ол 88 жаста еді. 2002 жылдың 1 наурызында Суррейдегі Кранлидегі Сент-Николас шіркеуінде оны еске алу рәсімі өтті.