Кіріспе

1807 жылы құрылған Нью-Норфолк Тасманиядағы Хобарт және Джордж Тауннан кейінгі үшінші ескі еуропалық елді мекені болып табылады. Ол негізінен Норфолк аралынан көшірілген адамдармен құрылды. Колониялық тарихымен, антикварлық дүкендерімен, өнер галереяларымен және қолөнер дүкендерімен әйгілі Нью-Норфолк Тасманияның ең көне Англикан шіркеуі – Сент-Мэтьюс (1823 жылы салынған) және Австралияның ең көне қонақ үйлерінің бірі – Буш-Иннге (1815 жылы салынған) үй иесі. Ол 1825 жылдың 29 қыркүйегінде алғашқы лицензиясы берілгеннен бері үздіксіз жұмыс істеп келеді. 1800 жылдардан 1820 жылдардың басына дейінгі Глен Дервент, Стэнтон, Валлифилд және Вудбридж сияқты бірнеше жеке тұрғын үйлер сақталған. Нью-Норфолк табиғи сұлулығымен де танымал, жаяу серуендеу, балық аулау және пикниктер сияқты көңіл көтеруге мүмкіндік береді. 1861 жылы құрылған Нью-Норфолк маңындағы танымал орындардың бірі – Салмон тоғандары, Оңтүстік жарты шардағы ең көне форель шаруашылығы болып саналады. Нью-Норфолк соңғы жылдары айтарлықтай инвестициялар мен жаңаруларға ие болды, соның ішінде 500 миллион долларлық тұрғын үй және қоғамдық аймақ The Mills та бар.

Тарих

Биг Ривер ауданындағы бес абориген тайпасының бірі – Линоувенн халқы, қазіргі Нью-Норфолк аймағын қоныстандырған. Тасманияның аборигендері Тасманияға шамамен 40 000 жыл бұрын соңғы мұз дәуірінде келген, оңтүстік Виктория (Уилсонс үстіртінен Отуэй мүйісіне дейін) және солтүстік Тасмания жағалаулары (Портленд мүйісінен Грим мүйісіне дейін) арасындағы Бассиан жазығы деп аталатын құрлық көпірін пайдаланған. Мұз дәуірі аяқталғаннан кейін теңіз деңгейінің көтерілуі Бассиан жазығын суға батырып, Басс бұғазын құрады, бұл Тасмания аборигендерін Австралия материгінен шамамен 8 000 жылға оқшаулады, еуропалықтар келгенге дейін. 1793 жылы саяхатшы Джон Хейс Нью-Норфолк аймағын зерттеуге алғашқы еуропалық экспедицияны жетекшілік етіп, Дервент өзенімен «Кларенс герцогы» мен «Бенгалия герцогинясы» кемелерімен саяхаттады. Өзен кемелер үшін тым терең болғанда, Хейс Нью-Норфолк қаласының қазіргі орнынан жоғары ағысқа қарай қайықпен өтті.

Норфолк аралдарының тұрғындарын қоныс аудару

Норфолк аралындағы жазалау ошағы жабылғаннан кейін, Норфолк аралдарының халқының шамамен жартысы Ван Димен жеріне көшірілді. 1807 жылдың 29 қарашасы мен 1808 жылдың 2 қазаны аралығында 544 әскер, сотталғандар мен еркін қоныс аударушылар қазіргі Нью-Норфолк поселкесіне көшірілді. Норфолк аралдарының көптеген еркін тұрғындары шаруа отбасыларынан шыққан, оларға көшірілгені үшін өтемақы ретінде Тасманияда жер берілді. Климат субтропиктік Норфолк аралынан суық болды, бұл алғашқы жылдары ержүрек пионерлер үшін қиындыққа толы болды, бірақ аймақ ақырында өздігінен қамтамасыз ете бастады. 1825 жылы қаланың бастапқы аты, Элизабет Таун, олардың бұрынғы мекенінің құрметіне Нью-Норфолк деп өзгертілді. Көптеген негізін салушылар "Бірінші флоттықтар" болды, олар Сиднейден Норфолк аралына Сидней орналасқаннан кейін бірнеше апта өткен соң ауыстырылды. Он "Бірінші флоттық" Лавиттадағы методист шіркеуіне жерленген, Нью-Норфолк. Әйгілісі – Бетти Кинг, туған аты Элизабет Тэккери, 1810 жылдың 28 қаңтарында Нью-Норфолкта үйленген "Бірінші флоттық" сотталған қыз. Беттидің жақсы күтімдегі қабірінің басына жазылған ескерткіште: "Австралияға аяқ басқан алғашқы ақ әйел" деп көрсетілген, ол Сидней шығанағындағы "Бірінші флоттан" келген. Ол сондай-ақ, қайтыс болған кезде 89 жасқа толған 7 тамыз 1856 жылы соңғы тірі қалған "Бірінші флоттық" (ер немесе әйел) деп саналады. Оның күйеуі – "Сириус" әскери кемесімен келген "Бірінші флоттық" 1-ші теңізшілер полкінің жеке сарбазы Сэмюэл Кинг. Сэм Кинг 1849 жылдың 21 қазанында 86 жасқа толған соңғы "Бірінші флоттық" ер адам болды. Басқа тоғыз "Бірінші флоттықтар" – Эллен Гай (Wainright), Джеймс Брайан Каллен, Уильям Демпси, Уильям Эдмундс, Уильям Фойл, Абрахам Хэнд, Стивен Мартин, Джон Руглас және Эдвард Вестлейк. Пионерлер қаланың маңындағы құнарлы жерлерде сәтті шаруашылық жүргізді. Бастапқыда мал (ірі қара және қой) басым болды, ал жерлер тазартылғанда егін егілді. 1846 жылы хмелі егілді, ол маңызды дақылға айналды. Аймақта хмелі кептіретін бірнеше пештер немесе остық үйлер сақталған, оның ішінде Каллен салған Глен Дервент және Валлифилд.

Ван Димен жеріндегі алғашқы жол

1818 жылдың наурыз айында бұрынғы сотталған Денис Маккарти Хобарт Тауны мен Нью-Норфолк қаласын байланыстыратын жол салу туралы вице-губернатор Сореллге ұсыныс жасады. Бұл бастама аңғар аймағын дамытуға және қарақшыларға қарсы жылдам әрекет етуге мүмкіндік беруді мақсат етті. Бастапқыда Маккарти жер берілуіне қол жеткізу үшін Нью-Тауннан Остинс-Ферриге дейінгі 16 футтық (5 метр) ат арбасы жүретін жолды қайта жаңартуды ұсынды, сосын оны Нью-Норфолкке дейін созуды жоспарлады. Маккарти, қарақшылардың шабуылы кезінде жоғалған 546 фунт стерлингтік тауардың орнын толтыру үшін жол салу шартын алуды қалады. Жобаны іске асыру үшін ол бір жылға мемлекеттік қаражат есебінен 15 сотталғанды, сегіз бұқаны арбамен бірге, ұйықтауға арналған шатырды және жол салу құралдарын сұрады. Маккартидің алғашқы ұсынысы қабылданбаса да, Сорелл кейіннен қайта қарастырып, Маккартиге Хобарт Тауынан Остинс-Ферриге дейінгі 24 футтық (7 метр) және Нью-Норфолктегі сарқырамаға дейінгі 16 футтық (5 метр) ат арбасы жүретін жолға баға ұсынуын сұрады. Формалды шартынсыз, Маккарти үш қосымша сотталғанмен және қосымша еңбегі үшін бажсыз роммен жұмысты жалғастырды. "Хобарт Таун Гәзеті" былай деп хабарлады: "Өткен сәрсенбіде мырза Деннис Маккарти үкіметпен келісім бойынша Хобарт Тауынан (Нью-Таун және Остин фермасы арқылы) Нью-Норфолкке дейінгі жолды ашуға кірісті. Бұл жол халыққа толы Нью-Таун ауылымен байланыс орнатып, Порт-Далримплге баратын басты жолдың алғашқы он милясын (ферриге дейін) құрайтындықтан, елді мекенге үлкен пайда әкеледі деп күтілуде". 1819 жылдың маусым айында Маккарти жолдың аяқталғанын хабарлап, сыйақысын сұрады. Жауап ретінде губернатор Сорелл жолды тексеру және бағалау үшін инженер және қоғамдық жұмыстар инспекторы, майор Томас Белл, Томас Арчер және жер зерттеушінің орынбасары Джордж У. Эванс кіретін офицерлер комитетін тағайындады. Комитет жолдың нашар күйде екенін, жеткілікті дренаж және су өткізгіш құбырлардың болмауы, көптеген ағаш түптерінің қалғандығын және "мал мен арбалардың өте алмайтын, тіпті жалғыз ат үшін де қауіпті" деп танылған нашар салынған көпірлердің бар екенін анықтады.

Уиллоу-корт медпунктісінің құрылуы

1827 жылы 19 сәуірде губернатор Джордж Артур Хобарт Тауны, Лансестон және басқа елді мекендерден келген ауру және мүгедек сотталғандарды қабылдау үшін Уиллоу Корт емханасын, кейін Лаклан Парк және соңғы кезде Корольдік Дервент ауруханасы деп аталған паналау орны ретінде құру туралы бұйрық шығарды. Қазір Уиллоу Корт ірі антиквариат орталығы болып табылады. Нью-Норфолк пошта бөлімі 1832 жылы 1 маусымда ашылды. 1848 жылдан кейін бірнеше жыл бойы Нью-Норфолк ирланд ұлтшыл көшбасшысы Теренс Макманның жерсіндірілген жері болды. Оның "Килбурн Грандж" атты шағын үйі әлі де сақталған. Кейін оған Эльвин қонақ үйінде (қазір Глен Дервент деп аталады) тұрған ирландтық серігі Уильям Смит О'Брайен қосылды. 1887 жылы, қазір Дервент аңғары темір жолы ретінде сақталған темір жол салыныс. 1888 жылы Австралиядағы алғашқы телефондық қашықтықтан қосылыс Хобарттан Нью-Норфолктегі Буш-Инн қонақ үйіне жасалды. 1940 жылдары жақын жердегі Бойерде Австралияның алғашқы газет қағазы зауыты – Бойер зауыты салынды, ол жергілікті өнеркәсіпті дамытуға көмектесті.

Көлік

Нью-Норфолк штаттың оңтүстік жартысындағы басты шығыс-батыс тас жолы – Лайелл тас жолында орналасқан. Бұл жол Хобарттан батыс жағалауындағы Страханға дейін созылады және Тасманияның оңтүстік жартысындағы жалғыз маңызды шығыс-батыс бағыты болып табылады. 1887 жылы теміржол ашылды, бірақ 1995 жылы су тасқыны мен жол пайдаланушылардың азаюы салдарынан жөндеуге шығын көп болғандықтан жабылды. Derwent Valley Railway бұл жолды туристік сапарлар үшін пайдаланған, алайда 2005 жылдан бері жол төсемін күтіп ұстауға қаражат болмағандықтан ол мүмкін емес. Нью-Норфолк Хобарт халықаралық әуежайынан шалқары орналасқан.

Туризм

Нью-Норфолк – Дервент аңғарының жоғарғы бөлігіндегі туризмнің орталық орны және Маунт-Филд, Педдер көлі, Стратгордон, Гордон бөгеті гидроэлектр станциясы және Оңтүстік-Батыс жабайы табиғаты сияқты туристік тартымдылықтарға жақын орналасқан. Волонтерлер қызмет ететін Туристік ақпарат орталығы High Street көшесінің жоғарғы бөлігіндегі Council Chambers ғимаратының жанындағы Circle Street көшесінде орналасқан. 2021 жылы Нью-Норфолк Тасмания Туризм индустриясы Кеңесінің (TICT) «Үздік туристік қала» сыйлығын жеңіп алды. Глен Дервент және Тинвальд сияқты тарихи шаруа қожалықтарының көптеген үйлері жатақхана, шайхана, мейрамхана және тойлар өткізу орталығы ретінде жұмыс істейді. 1825 жылы мұраға алынған Вудбридж, Дервент өзенінің жанындағы көпірдің қасында орналасқан және шағын сәнді қонақ үй ретінде қызмет етеді. Қазіргі таңда Тасманиядағы 10-нан астам 5 жұлдызды қонақ үйдің бірі болып табылады, бірақ ғимарат 24 сағат бойы ағаш таситын жүк көліктері жүретін басты тас жолдан небәрі 6 метр қашықтықта орналасқан. Ол бүкіл әлемнен келген қонақтарды тартады. Оның ұзақ және қызықты тарихы бар. Бұл ғимарат сол кездегі Элизабет Таунының бірінші констеблі болған капитан Роднайт үшін сотталғандар қолмен салған. Кейіннен оны Тасманияның көмекші геодезисі Уильям Шарланд және оның ұрпақтары иеленді. Уильям Шарланд Вудбридждің жанында Дервент өзені арқылы ағаштан жасалған көпір салдырды – бұл Дервент өзені арқылы салынған алғашқы көпір, ал бастапқы ақы төлеу орны бүгінге дейін сақталған. 1950 жылдарға қарай Вудбридж тозығы жетіп, 7 пәтерге айналдырылды. 2003 жылға дейін ол қайтадан тозығы жетті және 2003-2005 жылдар аралығында толығымен қайта жаңартылды. Қайта жаңарту 2005 жылғы Тасманияның «Жылдың жақсартылуы» сыйлығын және 2006 жылғы Австралияның «Жылдың жақсартылуы» сыйлығын жеңіп алды. Бұл ғимараттың ерекшелігі – ол қарапайым георгиан стилінде салынған, бірақ француз шатосын еске салатын сегізбұрышты үш қабатты орталық мұнарасы бар. Нью-Норфолк бұл жерде көптеген антиквариат дүкендері орналасқандықтан, «Тасманияның антиквариат астанасы» деп аталады, оның ішінде қаланың High Street көшесіндегі және одан тыс жерлердегі әртүрлі дүкендер мен тарихи Willow Court ауданындағы үлкен кешен бар.

Климат

Нью-Норфолк жаздың түс уақытында Тасманияның ең жылы аймағы болып табылады және Кёппен климаттық жіктелуі бойынша Cfb санатындағы салқын, орташа мұхиттық климатқа ие.