Кіріспе
Окинавадағы әуежай, Жапония. Наха әуежайы (那覇空港) – Окинавадағы Наха қала әкімдігінің батысында орналасқан екінші санаттағы әуежай. Бұл Жапониядағы ең көп жолаушы тасымалдайтын жетінші әуежай және Жапонияның Окинава префектурасына келіп-кетуші жолаушылар мен жүктер үшін басты әуе терминалы. Ол Тайвань, Гонконг, Оңтүстік Корея, Таиланд, Сингапур және материктік Қытайға халықаралық рейстерді жүзеге асырады. Әуежайда сондай-ақ Жапонияның Өзіндік қорғаныс әуе күштерінің Наха әуе базасы орналасқан. 2014 жылы Наха әуежайы 17,5 миллион жолаушыға қызмет көрсетті, бұл екі жылдың ішінде шамамен үш миллион жолаушыға артық.
Naha Airport (那覇空港) is a second class airport located west of the city hall in Naha, Okinawa. It is Japan's seventh busiest airport and the primary air terminal for passengers and cargo traveling to and from Okinawa Prefecture, Japan. It handles scheduled international traffic to Taiwan, Hong Kong, South Korea, Thailand, Singapore and mainland China. The airport is also home to Naha Air Base of the Japan Air Self Defense Force. Naha Airport served 17.5 million passengers in 2014, an increase of roughly three million passengers in two years.
Алғашқы жылдар
Ороку (小禄飛行場) – 1933 жылы ашылған Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің әуеайлағы. 1945 жылы база АҚШ-тың бақылауына өтті және Наха әуежайы (那覇飛行場) деп аталды. Pan American World Airways және Northwest Orient әуе компаниялары 1947 жылы Нахаға рейстер бастады. Әуежай 1952-1954 жылдары күрделі жөндеу жұмыстары үшін жабылды. Осы кезеңде Japan Airlines Окинаваға қызмет көрсетуді бастады және алғашқыда Кадена әуе базасын пайдаланды. 1964 жылдан 1967 жылға дейін Air America Мияко және Ишигакиге аралдар арасындағы рейстерді жүзеге асырды, кейін бұл бағыттар Southwest Airlines (қазіргі Japan Transocean Air) компаниясына берілді. Окинава 1972 жылы Жапонияға қайтарылды. 1982 жылы Наха әуежайы АҚШ әскери бақылауынан Жапонияның Әуе өзін қорғау күштеріне (Air Self Defense Force) берілді. Негізгі жолаушылар терминалының жобалау және егжей-тегжейлі инженерлік жұмыстары, сондай-ақ кейінгі құрылыс басқару кезеңі 1990 жылдары американдық жобалау-құрылыс инженерлік компаниясы The Austin Company-дің Жапония филиалына тапсырылды, ол жапон фирмаларымен бірлескен жобалау консорциумы құрып жұмыс істеді.
Даму
Аэропортты дамытудың ауқымды жобалары жүзеге асырылуда, олар әуежайды одан әрі өзгертуге мүмкіндік береді. 2008 жылы үкімет ішкі терминалды едәуір кеңейтуге келісті, бұл жүк қызметтерін және халықаралық терминалды көшіруді талап етеді. 2014 жылдың 1 наурызында құрғатылған жерде екінші параллель ұшу-қону жолағының құрылысы басталды (ашылуы 2020 жылдың 26 наурызында). Жаңа халықаралық терминал 2014 жылдың ақпан айында ашылды. Халықаралық терминал қайтадан кеңейтіліп, 2016 жылдың қараша айында дайын болады. Ішкі және халықаралық терминалдарды байланыстыратын жаңа ғимарат 2020 жылы екінші ұшу-қону жолағымен бірге аяқталуға тиіс. 2012 жылдан бері LCCT терминалы пайдалануда. Сонымен қатар, 2011 жылы әуежайды Наха портымен байланыстыратын 6 қатарлы туннель автокөліктік тасымал үшін аяқталды, бұл интермодальды кешеннің тиімділігін арттырады. Бұл туннель сондай-ақ әуежай маңындағы еркін сауда аймағын Накагусуко шығанағындағы тағы бір еркін сауда аймағымен байланыстырады. Осакадағы Кансай халықаралық әуежайында орналасқан төмен бағалы тасымалдаушы Peach компаниясы 2014 жылдың шілдесінде Нахада екінші хабын құруды жоспарлап отырғанын хабарлады, ол бастапқыда Осака, Фукуока, Исигаки және Тайбэйге рейстер ұшады. Peach және Vanilla Air компанияларының бас компаниясы ANA Holdings 2012 жылдың қазан айында әуежайдың жүк алаңының жаңартылған бөлігінде жаңа LCC терминалын ашты және 2014 жылдың қазан айында жаңа халықаралық кешендерді ашуды жоспарлап отыр.
Жүк тасымалы қызметі
All Nippon Airways компаниясы Наха әуежайында түнгі жүк тасымалы орталығын пайдаланады, ол Жапония, Қытай және Оңтүстік-Шығыс Азияның ірі қалаларынан келетін Boeing 767 жүк ұшақтарын таңғы сағат 1-ден 4-ке дейін қабылдайды, ал таңғы сағат 4-тен 6-ға дейін кері рейстерді орындайды. Бұл аталған өңірлік хабтар арасында түнгі қызмет көрсетуге, сондай-ақ ANA және серіктес әуекомпаниялардың басқа рейстерімен байланыс жасауға мүмкіндік береді. Орталық 2009 жылы жұмысын бастады; 2013 жылға қарай ол сегіз қалаға қызмет көрсетті, ал ANA Нарита халықаралық әуежайынан басты бағыт бойынша сұранысты қанағаттандыру үшін Nippon Cargo Airlines компаниясына тиесілі Boeing 747 жүк ұшағын жалдады.
Апаттар мен оқиғалар
1970 жылдың 27 шілдесінде Flying Tiger Line 45 рейсі, Лос-Анджелестен Сан-Франциско және Токио арқылы Дананг әуе базасына ұшып бара жатқан Douglas DC-8 63AF, 18-ші ұшу жолағына 0,4 миль жетпей апатқа ұшырады, нәтижесінде 4 экипаж мүшесі қаза тапты. 1994 жылдың 11 желтоқсанында Армальдо Форлани (Рамзи Юсеф) Филиппин әуе компаниясының 434 рейсіне бомба орналастырды, ол Себуден Токиоға бағытталған кезде жарылып, бір жолаушы қаза тауып, тағы он жолаушы жарақат алды. Ұшақ Наха әуежайына қауіпсіз түрде шұғыл қону жасады. 2007 жылдың 20 тамызында China Airlines компаниясының 120 рейсімен ұшқан Boeing 737-800 ұшағы қонудан кейін тұраққа қарай таксилеу кезінде оң қанатының астында кенеттен өрт шығып, жылдам түрде бүкіл ұшақты қамтыды. Барлық жолаушылар мен экипаж мүшелері қауіпсіз эвакуацияланды. Кейінгі тергеулер көрсеткендей, жалатыш механизмінің бөлігі жанар май багын тесіп, ағып шыққан жанар май ыстық қозғалтқыш бөліктерімен жанасқанда тұтанды. 2015 жылдың 3 маусымында All Nippon Airways компаниясының Саппороға бағытталған Boeing 737 ұшағы JASDF CH-47 Chinook тікұшағы рұқсатсыз ұшу жолымен кесіп өткеннен кейін Нахада ұшып кетуден бас тартты. Сол кезде Жапониядан келе жатқан Japan Transocean Air рейсі ANA ұшағынан 400 метр қашықтықта қонды, әуе қозғалысын басқару орталығының айналып ұшуға берген бұйрығына қарамастан, JTA ұшқышы қонудан кейін бұйрық алғанын мәлімдеді. 2020 жылдың 4 желтоқсанында Окинава Наха әуежайынан Токио Ханедаға бағытталған Boeing 777-200 ұшағының 904 рейсі екі PW4084 қозғалтқышының бірінде желдеткіш лопасының бұзылуына ұшырады. Борттағы 189 жолаушының ешқайсысы зардап шекпеді.
Қол жеткізу
Аэропортты Окинава қалалық монорельсі (Юи темір жолы) қамтамасыз етеді, ол жолаушыларды Наха әуежайы станциясынан Наха қаласының орталығына және Урасоедегі Тедако Ураниси станциясындағы терминалына дейін жеткізеді. Окинава аралының көптеген аймақтарына автобус қызметі де қолжетімді.