Кіріспе
Электрлік немесе магниттік өріс қолданылу арқылы қасиеттері өзгеретін сұйықтық. Ақылды сұйықтық – электрлік немесе магниттік өріс қолданылу арқылы қасиеттері (мысалы, тұтқырлығы) өзгеретін сұйықтық. Қазіргі таңда ең дамыған ақылды сұйықтықтар – магниттік өріс қолданылғанда тұтқырлығы артатын сұйықтықтар. Кішкентай магниттік дипольдер магниттік емес сұйықтықта еркін қозғалады, ал қолданылатын магниттік өріс осы кішкентай магниттерді тізбектей орналастырып, тұтқырлықты арттыратын жіптер құрайды. Бұл магнитореологиялық немесе МР сұйықтықтар 2002 жылғы Cadillac Seville STS автомобильінің және соңғы уақытта екінші буын Audi TT автомобильдерінің аспасында қолданылады. Жол жағдайына байланысты серпімді сұйықтықтың тұтқырлығы реттеледі. Бұл жүйелер дәстүрлі жүйелерге қарағанда қымбатқа түседі, бірақ жақсырақ (жылдам) басқару мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Осыған ұқсас жүйелер жуу машиналарын, кондиционерлерді, ракеталар мен спутниктердегі дірілді азайту мақсатында зерттелді, тіпті Токиодағы Жапонияның жаңа ғылым және инновациялар ұлттық мұражайында жер сілкінісінің соққысын жұмсарту үшін орнатылған. Қолмен ұстағандағы сезімділігін басқаруға болатын кейбір құрылғылар да осы МР сұйықтықтарының негізінде жасалған. Ақылды сұйықтықтың тағы бір маңызды түрі – электрреологиялық немесе ER сұйықтықтар, олардың ағынға қарсы кедергісі қолданған электр өрісі арқылы жылдам және күрт өзгертіле алады (назарда болсын, тұтқырлық емес, беріліс кернеуі өзгереді). Жылдам әрекет ететін кездерден, тежегіштерден, соққы сөндіргіштерден және гидравликалық клапандардан басқа, оқтан қорғайтын жилеттер сияқты басқа да арнайы қолданылуы мүмкін. Басқа ақылды сұйықтықтар электр өрісінің әсерінен беттік кернеуін өзгертеді. Бұл өте кішкентай, басқарылатын линзалар жасауға мүмкіндік береді: бұл сұйықтықтың тамшысы кішкентай цилиндрге түсіріліп, маймен қоршалғанда, электр өрісін қолдану арқылы пішінін өзгерте алатын линза болып табылады.
A smart fluid is a fluid whose properties (e. g. viscosity) can be changed by applying an electric field or a magnetic field. The most developed smart fluids today are fluids whose viscosity increases when a magnetic field is applied. Small magnetic dipoles are suspended in a non magnetic fluid, and the applied magnetic field causes these small magnets to line up and form strings that increase the viscosity. These magnetorheological or MR fluids are being used in the suspension of the 2002 model of the Cadillac Seville STS automobile and more recently, in the suspension of the second generation Audi TT. Depending on road conditions, the damping fluid's viscosity is adjusted. This is more expensive than traditional systems, but it provides better (faster) control. Similar systems are being explored to reduce vibration in washing machines, air conditioning compressors, rockets and satellites, and one has even been installed in Japan's National Museum of Emerging Science and Innovation in Tokyo as an earthquake shock absorber. Some haptic devices whose resistance to touch can be controlled are also based on these MR fluids. Another major type of smart fluid are electrorheological or ER fluids, whose resistance to flow can be quickly and dramatically altered by an applied electric field (note, the yield stress point is altered rather than the viscosity). Besides fast acting clutches, brakes, shock absorbers and hydraulic valves, other, more esoteric, applications such as bulletproof vests have been proposed for these fluids. Other smart fluids change their surface tension in the presence of an electric field. This has been used to produce very small controllable lenses: a drop of this fluid, captured in a small cylinder and surrounded by oil, serves as a lens whose shape can be changed by applying an electric field.
Өмірбаян
Ақылды сұйықтықтардың қасиеттері шамамен алпыс жыл бұрын белгілі болған, бірақ 1990-шы жылдарға дейін олар эпизодтық зерттеулерге түсті, содан кейін күрт жаңа қызығушылық туды. Бұл, ең алдымен, 2002 жылғы Cadillac Seville STS автомобильінің аспасында MR сұйықтығын қолданумен және соңғы кезде екінші буын Audi TT аспасында қолданумен көрінді. Басқа қолданыс салаларына тежегіштер және сейсмикалық демпферлер жатады, олар сейсмикалық белсенді аймақтардағы ғимараттарда жер сілкінісі кезінде туындайтын тербелістерді азайту үшін қолданылады. Содан бері қызығушылық аздап төмендеген сияқты, мүмкін, ақылды сұйықтықтардың әлі шешілмеген түрлі шектеулерінің салдарынан.