Юта штатындағы құпиялы геологиялық құрылым: Upheaval Dome
Upheaval Dome
Юта штатындағы Upheaval Dome – қызықты геологиялық құрылым. Метеорит соқтығысы немесе тұз күмбезі болуы мүмкін. Canyonlands ұлттық паркінде орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Юта штатының геологиялық ерекшелігі, АҚШ
Geological feature in Utah, United States
Уфеваль Куполы – Сан-Хуан округі, Юта штатында, Америка Құрама Штаттарында орналасқан жұмбақ геологиялық құрылым. Ол метеорит соқтығысынан пайдал болған құрылым немесе тұз күмбезі деп әртүрлі жорылған. Бұл құрылым Моаб қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 35 шақырым (22 миль) қашықтықта, Каньонлендс ұлттық паркінің "Аспандағы арал" бөлігінде орналасқан.
Upheaval Dome is an enigmatic geological structure in San Juan County, Utah, United States, that has been variously interpreted as a meteorite impact structure or a salt dome. The structure lies 22 mile (35 km) southwest of the city of Moab, Utah, in the Island in the Sky section of Canyonlands National Park.
Сипаттама
Upheaval Dome шамамен диаметрінде және кратердің 170 миллион жылдан кем екені белгілі (Юра немесе одан да жас, бірақ қанша жас екені анықталмаған). Кратер бетінде ашық және қоңыр концентрлі сақиналар түрінде анық көрінеді. Стратиграфиялық тұрғыдан алғанда, күмбездің ортасында ашылған ең көне формация – Пермдік Organ Rock тақтасы. Оның үстінде Пермдік White Rim құмтасы жатыр. Екеуі де кейде Cutler формациясының бөлігі деп есептеледі. Бұлардың үстінде Триастық Moenkopi формациясы (жоғары және төменгі жағындағы сәйкессіздіктермен шектелген), Chinle формациясы, тік жар құрайтын Wingate құмтасы, Kayenta формациясы және қиылысқан Триас-Юра Навахо құмтасы орналасқан. Құрылымдық тұрғыдан алғанда, күмбез аномалды. Canyonlands ұлттық паркінің көптеген тас қабаттары жазық немесе көлбеу болып жатыр, тек бірнеше сызықты тұз қабырғалары мен олармен байланысты синклиндар бар. Upheaval Dome – дөңгелек, күмбез тәрізді құрылым. Ортаға жақын кейбір қабаттарға жуық тік бұрышпен орналасқан. Kayenta формациясында құрылымның ортасын қоршап тұрған U пішіндес платода 70 градусқа дейін көлбеулік өлшенген. Синклин ортаны қоршап тұрады, мұнда ось шамамен екі мильдік толық шеңбер құрайды. Синклин негізінен Навахо құмтасында көрінеді. Бұл сақиналық синклиннің солтүстігінде тағы бір антиклин картаға түсірілді, ол да оған концентрлі. 2008 жылы Kriens және авторлар 1998 жылы сипаттаған көптеген соққыға байланысты ерекшеліктерге қосымша, шокталған кварц табылды деген хабарлама тарады.
Upheaval Dome is approximately in diameter and the crater is known to be less than 170 million years old (Jurassic or younger, but how much younger is not established.) The crater is clearly visible on the surface as light and dark brown concentric rings. Stratigraphically, the oldest formation exposed in the center of the dome is the Permian Organ Rock Shale. This is overlain by the Permian White Rim Sandstone. Both are sometimes considered part of the Cutler Formation. Overlying these are the Triassic Moenkopi Formation (which is bounded top and bottom by unconformities), the Chinle Formation, the cliff forming Wingate Sandstone, the Kayenta Formation, and the crossbedded Triassic Jurassic Navajo Sandstone. Structurally, the dome is anomalous. Most of the rock strata of Canyonlands National Park are flat lying or gently dipping with the exception of a series of linear salt walls and associated synclines. Upheaval Dome is a circular, dome shaped structure. Some strata near the center are nearly vertical in orientation. Dips of 70 degrees have been measured in the Kayenta Formation on the U shaped plateau surrounding the center of the structure. A syncline surrounds the center, where the axis forms a complete circle approximately two miles across. The syncline is primarily visible in the Navajo Sandstone. Another anticline has been mapped to the north of this ring syncline, which is also concentric with it. In 2008, it was announced that shocked quartz was discovered in addition to the numerous impact related features described by Kriens et al. in 1998.