Жан Распай: Француз жазушысы, саяхатшы және зерттеушісінің өмірі мен шығармалары
Jean Raspail
Жан Распайль – француз жазушысы, саяхатшы, зерттеуші (1925-2020). Оның шығармалары тарихи тұлғалар, саяхаттар мен халықтар туралы. «Святых лагері» романымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жазушысы, саяхатшы және зерттеуші (1925–2020)
French author, traveler, and explorer (1925–2020)
Жан Распель (ʒɑ̃ ʁaspaj, 5 шілде 1925 – 13 маусым 2020) – француз зерттеушісі, романист және саяхаттар туралы жазатын автор. Оның көптеген кітаптары тарихи тұлғалар, саяхаттар және жергілікті халықтар туралы. Ол Франция академиясының «Grand Prix du Roman» және «Grand Prix de littérature» сыйлықтарымен марапатталды. 2003 жылы Франция үкіметі оны офицер шенімен Құрмет легионына енгізді. Әлемдік деңгейде ол 1973 жылы жарық көрген «The Camp of the Saints» романымен танымал, бұл роман үшінші әлем елдерінен Еуропаға жапсарылыс көші-қон туралы және көп дау тудырған туынды.
Jean Raspail (ʒɑ̃ ʁaspaj, 5 July 1925 – 13 June 2020) was a French explorer, novelist, and travel writer. Many of his books are about historical figures, exploration and indigenous peoples. He was a recipient of the prestigious French literary awards Grand Prix du Roman and Grand Prix de littérature by the Académie française. The French government honoured him in 2003 by appointing him to the Legion of Honor, with the grade of Officer. Internationally, he is best known for his controversial 1973 novel The Camp of the Saints, which is about mass third world immigration to Europe.
Өмір және мансап
1925 жылы 5 шілдеде Chemillé sur Dême, Indre et Loire қаласында туған Распель, фабрика директоры Октав Распель мен Маргарита Шаидың ұлы болды. Ол Париждегі Сен-Жан-де-Пассидегі, Сен-Мари-д'Антони институтында және Вернеуль-сюр-Аврдегі Эколь-де-Рош жеке католик мектебінде білім алды. Мансабының алғашқы жиырма жылында Распель әлемді шарлады. 1950-1952 жылдары Отын Жерінен Аляскаға автомобильмен саяхат жасады, ал 1954 жылы инкалар еліне француз зерттеу экспедициясын жетекшілік етті. Распель Араукания және Патагония Корольдігінің Бас консулы қызметін атқарды. 1981 жылы оның «Мен, Антуан де Туненс, Патагония королі» романы Француз академиясының «Гран-при дю Роман» (романға арналған сыйлық) сыйлығын жеңіп алды. Оның дәстүрлі католицизмі көптеген утопиялық туындыларына шабыт берді, онда коммунизм мен либерализм идеологиясының сәтсіздігі көрсетіліп, католик монархиясы қайта жаңғыртылды. 1990 жылы жазылған «Сир, француз королі» романында 1999 жылдың ақпан айында Реймсте 18 жасар Филипп Фарамон де Бурбон, соңғы француз патшаларының тікелей ұрпағы, таққа отырды. Оның ең танымал еңбегі «Қасиеттілер лагері» (1973) романында Распель Батыс өркениетінің үшінші әлемнен келген иммигранттардың «толқынынан» құлауын болжады. Әлемнің «қопаңдаған жұрты» көтеріліп, драматург Иэн Алленнің сөзімен айтқанда, «ақ нәсілді жояды». Кітап ағылшын, неміс, испан, итальян, африкаанс, чех, голланд, поляк, венгр және португал тілдеріне аударылды және 2006 жылға қарай 500 000-нан астам данасы сатылды. «Қасиеттілер лагерінен» кейін Распель «Солтүстік», «Сир» және «Балықшының жүзігі» сияқты басқа да романдар жазды. Распель бұл көзқарастарын 1985 жылы бірлесіп жазған мақаласында («Франция 2015 жылы француз болып қала ма?») қайталады, онда ол «Францияның еуропалық емес иммигранттар саны өсіп, дәстүрлі француз мәдениетінің, құндылықтарының және ұлттық ерекшеліктерінің сақталуына қауіп төндіреді» деді. Распель 2000 жылы Француз академиясына кандидат болды, ол үшін ең көп дауыс жинады, бірақ Жан Гвитонның бос орнына сайлану үшін қажетті көпшілік дауысқа ие болмады. Распельдің 2004 жылғы 17 маусымда Le Figaro басылымында жарияланған «Республика сатқан Отан» атты мақаласы, онда ол француз иммиграциялық саясатын сынады, Халықаралық расизмге және антисемитизмге қарсы лигасы тарапынан «расалық жекқұрыштуды қоздыру» айыбымен сотқа шағымданылды, бірақ 28 қазанда сот істі қарастырудан бас тартты. 1970 жылы Француз академиясы Распельге оның барлық еңбектері үшін Жан Вальтер сыйлығын табыс етті. 2007 жылы Франция географиялық қоғамы оның барлық еңбектері үшін Grande Médaille d’Or des Explorations et Voyages de Découverte сыйлығымен марапаттады.
Born on 5 July 1925 in Chemillé sur Dême, Indre et Loire, Raspail was the son of factory manager Octave Raspail and Marguerite Chaix. He attended private Catholic school at Saint Jean de Passy in Paris, the Institution Sainte Marie d'Antony and the École des Roches in Verneuil sur Avre. During the first twenty years of his career Raspail traveled the world. He led a Tierra del Fuego–Alaska car trek in 1950–52 and, in 1954, a French research expedition to the land of the Incas. Raspail served as Consul General of the Kingdom of Araucanía and Patagonia. In 1981, his novel Moi, Antoine de Tounens, roi de Patagonie (I, Antoine of Tounens, King of Patagonia) won the Grand Prix du Roman (award for a novel) of the Académie française. His traditional Catholicism serves as an inspiration for many of his utopian works, in which the ideologies of communism and liberalism are shown to fail, and a Catholic monarchy is restored. In his 1990 novel Sire a French king is crowned in Reims in February 1999, the 18 year old Philippe Pharamond de Bourbon, a direct descendant of the last French kings. In his best known work, The Camp of the Saints (1973), Raspail predicts the collapse of Western civilization from an overwhelming "tidal wave" of Third World immigration. The "hordes" of the world rise and, in the words of playwright Ian Allen, "destroy the white race." The book has been translated into English, German, Spanish, Italian, Afrikaans, Czech, Dutch, Polish, Hungarian and Portuguese, and as of 2006 it had sold over 500,000 copies. After The Camp of the Saints Raspail wrote other novels, including North, Sire, and The Fisher's Ring. Raspail reiterated these views in a co written 1985 article ("Will France Still Be French in 2015?") for Le Figaro magazine, where he stated "the proportion of France's non European immigrant population will grow to endanger the survival of traditional French culture, values and identity". Raspail was a candidate for the French Academy in 2000, for which he received the most votes, yet did not obtain the majority required for election to the vacant seat of Jean Guitton. An article by Raspail for Le Figaro on 17 June 2004, entitled "The Fatherland Betrayed by the Republic", in which he criticized the French immigration policy, was sued by International League against Racism and Anti Semitism on the grounds of "incitement to racial hatred", but the action was turned down by the court on 28 October. In 1970, the Académie française awarded Raspail its Jean Walter Prize for the whole of his work. In 2007 he was awarded the Grande Médaille d’Or des Explorations et Voyages de Découverte by the Société de géographie of France for the whole of his work.
Жеке өмір
Ол Париждің жанындағы Нойли-сюр-Сен қаласында тұрды. Ол 2020 жылдың 13 маусымында 94 жасында Генри Дюнант ауруханасында қайтыс болды.
He lived in Neuilly sur Seine, near Paris. He died in the lt=Henri Dunant Hospital on 13 June 2020, aged 94.
Цитаталар
Біреу басқалар бар екенін мойындаған сәттен бастап, толыққанды адам бола алмайды. Өйткені ол тек бір көшірме, миллиардтаған мысалдардан алынған шамалы ғана факсимиле. Адам басқалар туралы ештеңе білмеуі керек, немесе кем дегенде, қатаң таңдау жасап, тек өзін өзі ойлап табу қабілетін меңгергені жөн – бәрі тым көп қайталанды. "Сіздің әлеміңіз олар үшін мағынасыз. Олар түсінуге тырыспайды. Олар шаршап, суықтап, сіздің әдемі емен есігіңізді отынға пайдаланады."
"One cannot be a man, fully, from the moment one admits that others exist. For one is no more than a copy, a vague facsimile drawn from a billion examples. One mustn't know anything about others, or at least by ruthless choice, unless it is how to invent oneself on one's own, – everything has been so repeated." "Your universe has no meaning to them. They will not try to understand. They will be tired, they will be cold, they will make a fire with your beautiful oak door."