Кіріспе
Англо-үнді тілінің сөздігі "Хобсон-Жобсон": Ағылшын-үнді тіліндегі сөздер мен тіркестердің, сондай-ақ этимологиялық, тарихи, географиялық және тақырыптық ұқсас терминдердің түсіндірме сөздігі. Оны сэр Генри Юл мен Артур Кок Бернелл жазған және алғаш рет 1886 жылы жарық көрген. Бернелл жұмысты аяқтамай қайтыс болды, ал оның көп бөлігін Юл аяқтады, ол Бернеллдің құнды үлесін мойындады. 1903 жылы Уильям Крук қосымша цитаталар мен көрсеткіштер қосып, келесі басылымын өңдеді. Бірінші және екінші басылымдар коллекционерлер арасында бағалы, ал екінші басылымы көшірме түрінде кеңінен қолжетімді. Сөздікте 2000-нан астам жазба бар, көбінесе әдеби көздерден келтірілген цитаталармен толықтырылған, олардың кейбіреулері Еуропаның Үндістанға алғашқы байланыс кезіне дейін жетеді, көбінесе басқа еуропа тілдерінде. Көптеген жазбаларда этимологиялық түсіндірмелер де бар.
Hobson Jobson: A Glossary of Colloquial Anglo Indian Words and Phrases, and of Kindred Terms, Etymological, Historical, Geographical and Discursive is a historical dictionary of Anglo Indian words and terms from Indian languages which came into use during the British rule in India. It was written by Sir Henry Yule and Arthur Coke Burnell and first published in 1886. Burnell died before the work was finished, and most of it was completed by Yule, who acknowledged Burnell's detailed contributions. A subsequent edition was edited by William Crooke in 1903, with extra quotations and an index added. The first and second editions are collector's items; the second edition is widely available in facsimile. The dictionary holds over 2,000 entries, generally with citations from literary sources, some of which date to the first European contact with the Indian subcontinent, frequently in other non English European languages. Most entries also have etymological notes.
Өмірбаян
Жоба сол кезде Палермода тұратын сэр Генри Юл мен Мадрас мемлекеттік қызметінде қызмет ететін, Оңтүстік Үндістанның бірнеше қаласында, әсіресе Танджавурда лауазым атқарған Артур Кок Бернеллдің хат алмасуы арқылы басталды. 1872 жылы Бернелл Юлге ағылшын тілінің англо-индиялық қолданылу мысалдарына жинақтағанын хабарлады, себебі Юл да осыған ұқсас тізіммен жұмыс істеп жатқан болатын. Юлдің ұсынысымен олар жобаларын біріктіріп, Бернелл 1882 жылы қайтыс болғанға дейін бірлесіп жұмыс істеді. Юл мен Бернелл мәтінді әртүрлі дереккөздерді пайдалана отырып жинады, олардың ішінде сол замандағы басқа авторлардың англо-индия тілі мен қолданысы туралы еңбектері, сондай-ақ үкіметтік құжаттар, мысалы, кіріс әкімшілігі және заңнамалық терминдердің сөздіктері мен заманауи сөздіктер болды.
Атау
Англо-индий ағылшын тілінде "Хобсон Джобсон" термині кез келген мереке немесе ойын-сауық, әсіресе Мухаррам айындағы аза тұту рәсімдерін білдіретін. Бұл терминнің бастауы британдық сарбаздардың "Я Хасан! Я Хусейн!" деп қайталап айтуын бұрмалаудан туындаған, мұны шиит мұсылмандары Мухаррам шеруі кезінде үнемі жасайды; осыдан кейін ол "Хосейн Госсейн", "Хосси Госси", "Хосейн Жоссен" және, ақырында "Хобсон Джобсон" болып өзгерген. Юл мен Бернелл бұл атауды сөздіктегі кең таралған сөздердің "типичный және әдемі мысалы" деп жазған, сонымен қатар олардың бірлескен авторлығын көрсетеді. Алайда, ғалым Трейси Нагл бұл таңдауда кемсітушілік те бар деп санайды. Ұйқастыру арқылы қайталау ("Хобсон Джобсон" немесе "пули кили" сияқты) Оңтүстік Азия тілдерінде өте кең таралған, ол "эхо сөз" ретінде белгілі. Алайда, ағылшын тілінде Ұйқастыру арқылы қайталау көбінесе балаларға арналған ("Хампти Дампти" немесе "хокей-покей" сияқты) немесе жамандаушы ("намби-памби" немесе "мумбо-джамбо" сияқты) болып келеді; сонымен қатар, Хобсон мен Джобсон Виктория дәуірінде шалақырлар, клоундар немесе ақымақтарды бейнелеу үшін қолданылған стереотиптік кейіпкерлер болған. Осылайша, атау жағымсыз ассоциацияларды тудырды – ең болжамдысы авторлардың өздерін ақымақтар деп санауы, ал рецензенттер атауға жағымсыз реакция білдірді, әдетте кітапты мақтап, бірақ атау орынсыз деп тапты. Шындығында, осы реакцияны күтіп, атау басылымға жақындағанға дейін, тіпті баспагерден де жасырын сақталды.
ықпал ету және бағалау
Бұл том алғашқы жарияланғанда, Рэдъярд Киплинг сияқтылар оған жоғары баға берді. Француз шығыстанушысы Пол Пельйо 1903 жылғы нұсқасын құптады, бірақ түзетулер мен сұрақтар тізімін қосты. Алайда, соңғы кездегі ғалым Виджай Мишра Юл мен Бернелдің қажетті тілдерді тиянақты меңгермегенін айтты. Ол сондай-ақ, "осы тілді бұрмалаулардың ішінде түпнұсқа халық тіліндегі сөздердің құндылықтарын еңкейту және ирониялық түрде кемсітуге ұмтылыс жатыр" деп мәлімдеді. Яғни, томда бейнеленген британдық отаршылдар сөздердің бастапқы мағынасын білмеген немесе білуге ниеттемеген. Ол мысал ретінде "бабу" (babú) сөзін келтіреді, ол түпнұсқада "білімді немесе еңбекті адам" және құрметті атау. Бірақ "бабу" тілді бұрмалау ретінде "білімді үндістерді (особылап бенгалдықтарды) еліктеушілер мен көңіл көтерушілерге дейін төмендетуге" тырысады. Джеймс А. Мюррей Оксфорд ағылшын сөздігі үшін Оңтүстік Азия сөздеріне жазғанда Хобсон Джобсонды кеңінен пайдаланды.
Хобсон-Жобсон заңы
"Хобсон Джобсон заңы" термині кейде тіл білімінде қарыз сөздердің жаңа тілдің дыбыстану жүйесіне бейімделу арқылы дыбысталу өзгерісі процесін көрсету үшін қолданылады, мысалы, өзінің классикалық мысалы "Хобсон Джобсон" сияқты. Webster's Third International Dictionary "Хобсон Джобсон заңының" мысалдары ретінде испан тіліндегі cucaracha сөзінің ағылшыл тілінде cockroach болып өзгеруін, ал ағылшыл тіліндегі riding coat сөзінің француз тілінде redingote болып өзгеруін келтіреді.