Кіріспе

Питер Марк Рогеттің синонимдер сөздігі (1805)

Рогеттің сөздігі – ағылшын тілінде кеңінен қолданылатын синонимдер жинағы, 1805 жылы британдық дәрігер, табиғат теологы және лексикограф Питер Марк Рогет (1779–1869) жасаған.

Тарих

Ол 1852 жылғы 29 сәуірде көпшілікке ұсынылды. Роже Джереми Бентамның пайдалылық тұжырымдамаларынан шабыттанды және "құрастырудың қиындықтарымен күресіп, жолын табуға тырысып жүргендерге көмектесуді" қалады, осы еңбек оларға қол ұшын беруге арналған. Карпелес кітапханасы-мұражайында түпнұсқа қолжазба сақтаулы. Әр класс бірнеше бөлімшеден, содан кейін тармақтардан тұрады. Бұл жеке "мағыналық топтар" немесе семантикалық байланысты сөздер үшін мыңнан астам тармағы бар ағаш ретінде түсіндірілуі мүмкін. Бұл сөздер қатаң айтқанда синоним емес, бірақ оларды мағынаның түстері немесе нюанстары, немесе ұғымның спектрі ретінде қарастыруға болады. Спектрді бейнелеу үшін ең жалпы сөздердің бірі таңдалып, бүкіл топты атау үшін бас сөз ретінде қолданылады.

Басылымдар

Бастапқы басылымда 15 000 сөз болды, ал әрбір келесі басылым көлемі жағынан үлкендеді, ең соңғы басылым (сегізіншісі) 443 000 сөзден тұрады. Кітап үнемі жаңартылып отырады, және әр басылым заманауи терминдерді бағалау өлшемі ретінде жарияланады; алайда, әр басылым Роже есімді ғалымның бастапқы жіктемелерін сақтайды. АҚШ-та бұл кітап авторлық құқықпен қорғалмаған, себебі «Roget» деген атауды сөздік тақырыбында пайдалану, тікелей Рожемен байланысты емес; ол қазір жалпылама синонимдер сөздігі атауы ретінде қарастырылады.