Кіріспе

1998 жылы Саймон Винчестердің тарихи мақалалар жинағы

«Кроуторнның хирургы: кісі өлтіру, ессіздік және сөздерге құштарлық туралы әңгіме» – британдық жазушы Саймон Винчестердің 1998 жылы Англияда алғаш жарық көрген тарихи мақалалар жинағы. АҚШ және Канадада бұл кітап «Профессор мен ақылсыз: кісі өлтіру, ақылсыздық және Оксфорд ағылшын тілінің сөздігін жасау туралы әңгіме» деп қайта аталды.

Сюжет

Кітап Оксфорд ағылшын сөздігінің (OED) жасалу тарихын және оның ең өнімді алғашқы қатысушыларының бірі, зейнеткер АҚШ армиясының хирургы Уильям Честер Майнордың өмірін баяндайды. Майнор сол кезде Англияның Беркшир графтығындағы Кроуторн ауылының жанында орналасқан Бродмур қылмыстық психиатриялық емханасында қамауда болған. Солтүстік Америкалық аталымдағы "профессор" – бұл жобаның көп бөлігінде OED бас редакторы болған сэр Джеймс Мюррей. Мюррей дарынды тіл білгірі және басқа да ғылыми қызығушылықтарына ие болды, мектептерде сабақ берді және банкте жұмыс істеді. Әр сөздің барлық мағынасын мысалмен көрсететін цитаталармен, сондай-ақ әр сөздің ең алғашқы қолданылуының куәлігімен толыққанды сөздік жасаудың ауқымды міндетімен бетпе-бет келген Мюррей ерікті зерттеушілер ретінде ондаған әуесқой тіл білгіштерінің көмегіне жүгінді.

Жаратылыс тарихы

Үш онжылдық тәжірибесі бар журналист және оннан астам саяхаттан шабыттанған кітаптардың авторы Винчестердің, белгісіз сөздіктерді зерттеуші туралы кітап жазу жөніндегі алғашқы ұсынысы бастапқыда қабылданбады. Тек Харперколлинстің редакторы Ларри Ашмэд ұсынысты оқып, кітапты жақтағаннан кейін ғана Винчестер қажетті зерттеулерді адал түрде бастады. Содан кейін Винчестер Оксфорд ағылшын сөздігінің тарихы туралы "Барлық нәрсенің мәні: Оксфорд ағылшын сөздігінің тарихы" (2003) атты еңбегін жазды.

Фильмге бейімделу

Кітаптың экранизациясы, Мюррей рөлінде Мел Гибсон, Майнор рөлінде Шон Пенн ойнаған, режиссер Фархад Сафиния П. Б. Шемран псевдонимімен түсірген.