Кіріспе
«Оззи мен Харриеттің оқиғалары» — 1952 жылдың 3 қазанынан 1966 жылдың 23 сәуіріне дейін ABC телеарнасында көрсетілген, Нельсон отбасының нағыз өмірін көрсететін американдық телесериал. Ұзақ жылдар радиода сәтті өткеннен кейін, шоу теледидарға көшірілді, онда да сәттілігін жалғастырды, алғашқыда радио мен теледидарда бірдей көрсетілді. Маусымдар бойынша, бұл АҚШ теледидары тарихындағы ең ұзақ экранда болған ойыншылық ситком болды, бірақ 2021 жылдың 1 желтоқсанында «Филадельфияда әрдайым күн ашық» сериалы одан озды (дегенмен, ол жалпы түсірілген эпизодтар саны бойынша рекордты сақтап тұр: 435). Сериалда Оззи Нельсон және оның әйелі, әнші Харриет Нельсон, сондай-ақ олардың ұлдары Дэвид пен Рикки басты рөлдерде ойнады. Дон ДеФор Нельсон отбасының көршісі «Торни» рөлін ойнады.
The Adventures of Ozzie and Harriet is an American television sitcom that aired on ABC from October 3, 1952, to April 23, 1966, and starred the real life Nelson family. After a long run on radio, the show was brought to television, where it continued its success, initially running simultaneously on radio and TV. In terms of seasons, it was the longest running live action sitcom in U. S. television history until It's Always Sunny in Philadelphia surpassed it on December 1, 2021 (though it still retains the record in terms of total episodes produced: 435). The series starred the entertainment duo of Ozzie Nelson and his wife, singer Harriet Nelson, and their sons, David and Ricky. Don DeFore had a recurring role as the Nelsons' neighbor "Thorny".
Радионың алғашқы күндер
1930 жылдардың басында Нью-Йорк штатының Нью-Рошель қаласындағы Глен Айленд Казиносындағы шақыру Оззи Нельсонның оркестріне ұлттық радио арналарында танылуға мүмкіндік берді. Оркестрмен үш жыл бірге жұмыс істегеннен кейін Оззи мен Харриет «Бейкердің хабары» (1933–1938) радиошоуында тұрақты түрде қатысуға келісім жасады, оны бастапқыда Джо Пеннер, содан кейін «Рипли сеніңіз бе, сенбеңіз бе!» атты әйгілі бағдарламасының авторы Роберт Рипли және ақырында карикатурашы Фэг Мюррей жүргізді. Олар осы бағдарлама кезінде 1935 жылдың 8 қазанында үйленді және радиода бірге жұмыс істеудің оларды жеке музыкалық карьераларын жалғастырудан гөрі жақын ұстайтынын түсінді.
Қызыл қаңқа шоусы
1941 жылы Нельсондар "Қызыл Скелтон шоуының" актерлік құрамына қосылып, шоудың көп бөлігіне музыкалық сүйемелдеме жасады. Олар үш жыл бойы осы сериалда жұмыс істеді. Сонымен қатар, олар "Фред Аллен шоуы" сияқты комедиялық бағдарламалардан бастап, 1947 жылғы "Тірі қалуға тым аз" атты эпизодындағы "Құпиялық" (Suspense) сияқты танымал радиошоуларда жеке және бірге қонақ ретінде өнерін көрсетіп, радио тәжірибесін арттырды.
"Оззи мен Харриеттің оқиғалары" радиошоуы
1944 жылдың наурыз айында Red Skelton әскерге шақырылғанда, Оззи Нельсон өз отбасылық комедиясын жасауға ұмтылды. «Оззи мен Харриеттің оқиғалары» 1944 жылдың 8 қазанында CBS арнасында басталды. 1948 жылдың қазанында NBC арнасына көшті, содан кейін 1949 жылдың сәуірінде CBS арнасына қайта оралды. Радио сериалдың соңғы жылдары ABC (бұрынғы NBC Blue Network) арнасында 1949 жылдың 14 қазанынан 1954 жылдың 18 маусымына дейін эфирде болды. Барлығы 402 радио эпизод жарық көрді. Америкалық радионың теледидарға дамуының қиындықтарын көрсететін келісім бойынша, Нельсонның ABC-мен жасасқан келісімі арнаға олардың бағдарламасын теледидарға көшіру мүмкіндігін берді. Мұқтаж арнаға CBS немесе NBC сияқты бай және беделді арналарға кетпейтін, тәжірибелі актерлер қажет болды. Нельсонның ұлдары Дэвид пен Рикки радиошоудың бесінші жылына дейін актерлік құрамға қосылмады (алғаш рет 1949 жылдың 20 ақпанындағы эпизодта 12 және 8 жасында пайда болды). Олар бұрын кәсіби актерлермен ойналған, себебі екеуі де өнер көрсетуге тым жас еді. Шоудың демеушілері International Silver Company (1944–1949), H. J. Heinz Company (1949–1952) және Lambert Pharmacal’s Listerine (1952–1954) болды.
" Нельсондар " фильмінің түсірілімі
1952 жылы Нельсондар Рок Хадсонмен бірге "Universal International" студиясының "Енді Нельсондар келеді" көркем фильмінде түсті. Фильмде Оззи әйелдер іш киімін жарнамалайтын жарнама агенті рөлінде бейнеленген. Радиошоу үзілісте болған 1951 жылдың жазында түсірілген бұл фильм 1952 жылдың 23 ақпанында кинотеатрларда көрсетілді. Сонымен қатар, бұл фильм телесериалға пилоттық эпизод болды, себебі Оззи отбасының кинода да радиодағыдай жақсы қабылданатынын көруді қалады. "Енді Нельсондар келеді" фильмінің сәттілігі Оззиге Оззи мен Харриеттің болашағы кішкентай экранда екеніне сендірді, олар еженеделі радиошоуларын да жалғастырды.
Телехикая
Телесериал эфирге шығар алдында Оззи Нельсон өзінің жеке кино өндіріс компаниясы – Stage Five Productions-ты құрды және ABC телеарнасын сериал тоқтатылса да Нельсондарға 10 жылдық келісімшарт жасауға көндірді. Бұрын-соңды болмаған келісімшарт және Оззидің сериал өндірісіндегі кемелділікке талаптары сериалдың ұзақ өмір сүруіне ықпал етті. «Оззи мен Харриеттің оқиғалары» 1952 жылдың 10 қазанында ABC телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді және 1966 жылдың 23 сәуіріне дейін эфирде болды. 1962 жылы ол американдық теледидарда 10 жылдық мерейтойға жеткен алғашқы прайм-таймдық сценарийлі сериал атанды. Сериал реализмге ұмтылып, Лос-Анджелестегі 1822 Camino Palmero көшесіндегі Нельсондардың нақты оңтүстік Калифорниядағы үйінің сыртқы түсірілімдерін көркем Нельсондардың үйі ретінде көрсетті. Ішкі түсірілімдер General Service Studios студиясының 3-ші сахнасында жүзеге асырылды, ол Нельсондардың үйінің ішкі көрінісіне ұқсатып жасалған. Сериалда «Уорфилд» деп аталатын, олардың тұратын ойдан туған қаланың тарихына толыққанды арналған сюжет желісі болды. Осы арқылы сериалдың сол кездегі басқа ситком отбасылары сияқты (Андерсондар мен Кливерлер) шағын қала атмосферасы бейнеленді, Нельсондардың үйі қала орталығына жаяу арақашықтықта орналасқандай көрінді. Радиодағы алдыңғы сериалдар сияқты (1954 жылы аяқталды), сериал негізінен Нельсон отбасының үйдегі күнделікті мәселелерімен айналысты. Сериал жалғасқан сайын және ұлдар өскен сайын, әртүрлі кейіпкерлер қатысатын сюжеттер енгізілді. Сериалдың көптеген сюжеттері Нельсондардың нақты өмірінен алынған. Дэвид пен Рик Жун Блэр мен Кристин Хармонға үйленгенде, олардың әйелдері Оззи мен Харриеттің актерлік құрамына қосылды және олардың некелері сериалға енгізілді. Оззидің кәсібі немесе оның ұзақ және сәтті дирижерлік мансабы туралы сериалда жиі айтылмады. Оның мансабы туралы әзіл бойынша, ол үйден тек балмұздақ алу үшін ғана шығатын. Оның немересі, актриса Трейси Нельсонның айтуынша, Оззи заңгер болу үшін Рутгерс университетіне оқуға түскен және сұхбат берушілерге теледидардағы Оззи заңгер екенін айтқан. 1960 жылдардың ортасында Американың әлеуметтік ахуалы өзгерді және 1950 жылдардың құндылықтары мен идеалдарын бейнелейтін Нельсондар ескіргендей көріне бастады. Сериалдың барлық эпизодтарын жазған және режиссерлік еткен Оззи сериалды заманға сай өзгертуге тырысты, бірақ көптеген көрермендер сериалды өткен дәуірмен байланыстырды. Сериал Nielsen рейтингіндегі ең үздік отыз бағдарламаның қатарына бірінші және жалғыз рет он бірінші маусымында (1963–1964) енді, онда ол 29-орында болды. 1965–66 маусымында ол қара-ақ түстен түсті түске көшті. Сол жылы Оззи сериалдың алғашқы табысын қайтару үшін тоғыз жасар Джоэл Дэвисонды және басқа да жас балаларды жас отбасылармен таныстыруға тырысты. Дэвисон үш эпизодта пайда болғанымен, сериалдың Nielsen рейтингісі төмендеуді жалғастырды. 1966 жылдың қаңтар айында ABC сериалды сенбі күндеріне көшірді, ол сол жылы көктемде 14 маусымын аяқтады. Жалпы он төрт маусымға созылған «Оззи мен Харриеттің оқиғалары», бір маусымға орташа есеппен 29–30 эпизодтан тұратын, бір кезде ең ұзақ уақыт бойы көрсетілген американдық теледидарлық ситком болды. 2017 жылдың 1 сәуірінде «Филадельфияда әрдайым күн ашық» сериалы 13-ші және 14-ші маусымдарға жаңартылды, содан кейін 2020 жылдың 10 желтоқсанында 18-ші маусымға дейін жаңартылды, бұл оның ең ұзақ уақыт бойы көрсетілген тікелей эфирлік комедиялық сериалы рекордын жаңартты, бірақ бұл маусымдар «Оззи мен Харриет» сериалындағы эпизодтардың үштен бірін ғана құрайды.
Рики Нельсонның музыкалық мансабының бастауы
"Оззи мен Харриеттің оқиғалары" Нельсон отбасының кіші ұлы Рикті музыкалық жасөспірімдерге арналған кумирге айналдырды. Оззи өзінің музыкалық қабілетімен ерекшеленген ұлының сериалға қаншалықты әсер ете алатынын түсінді және Риктің ән салатын эпизодтардың сюжеттерін жазды. Рик алғаш рет 1957 жылдың 10 сәуірінде "Рикки барабаншы" атты эпизодта Фэтс Доминоның "I'm Walkin" хитін орындады, содан кейін Доминоның Imperial Records лейблімен жазбаларға келісімшарт жасасты. Рик елдегі ең табысты музыканттардың біріне айналғаннан кейін көрсетілген келесі эпизодтар сериалдың ең жоғары рейтингілі эпизодтарының қатарына кірді.
Синдикаттау
Сериал тоқтатылғаннан бергі ондаған жылдар бойы, ол қоғамдық домендегі нұсқаларын пайдаланатын телеарналарда үздіксіз көрсетіліп келеді. 1985 және 1994 жылдар аралығында Disney арнасы сериалды түпнұсқа 35 мм пленкадан қайта жаңартып, Гарриет Нельсонның жаңа кіріспелерімен эфирге шығарды. Сериал сондай-ақ Nostalgia TV Network арнасында көрсетілді және қазіргі уақытта Retro Television Network (RTV) арнасында дүйсенбіден жұмаға дейін сағат 19:30 EST уақытында көрсетілуде. PBS мүшесі KVCR TV телеарнасы Сан-Бернардино, Калифорнияда (Лос-Анджелес нарығында) 2010 жылдың мамыр айына дейін, станцияның ностальгиялық телесериалы «Мен теледидарды еске аламын» аясында сериалды көрсетті.
Үй медиасы
Телесериалдың 1964 жылға дейінгі көптеген эпизодтары АҚШ-та жалпыға қолжетімді, бірақ эпизодтарға енгізілген Рикки Нельсонның музыкалық өнернамаларынан басқа (олар Ozzie & Harriet Enterprises, LLC-тің эксклюзивті және жалғыз меншігі). Көптеген эпизодтар VHS және DVD сияқты түрде ресми емес жолмен үйде шығарылды, сондай-ақ әртүрлі төмен бюджетті жинақтарда да қол жетімді. Alpha Video компаниясынан сериалдан эпизодтарды қамтитын он алты DVD жинағы бар. Mill Creek Entertainment компаниясы жалпыға қолжетімді жүз эпизодты Essential Ozzie & Harriet Collection жинағының бөлігі ретінде DVD-де шығарды. Ozzie & Harriet Enterprises, LLC (Нельсон отбасының компаниясы) және MPI Home Video қазіргі уақытта түпнұсқа фильм элементтеріне құқықтарды иеленеді. 2007 жылдың 1 мамырында Shout! Factory компаниясы, сол кездегі иесі Рик Нельсон компаниясының лицензиясы бойынша, "Оззи мен Харриеттің ең жақсы оқиғалары" видео нұсқасын ресми түрде шығарды. Ozzie & Harriet Enterprises қазіргі уақытта фильм элементтерінен алынған жаңа материалдарға авторлық құқық иелігін сақтайды. 2021 жылы MPI Home Video үйге тарату құқығын сатып алды. Рик Нельсонның ұлы, Сэм Нельсон (Ozzie & Harriet Enterprises президенті) барлық 435 эпизодты түпнұсқа 35 мм желілік негативтерден цифрлық түрде жаңарту жобасын жетекшілік етті, сондай-ақ сериалдың түпнұсқа жарнамаларын қосты. Жинақтың DVD-де шығарылуы туралы Time Life веб-сайтында MPI компаниясымен бірлесіп хабарланды. 2021 жылы шыққан бұл жаңа жинақ 35 мм-ден жаңартылған таңдалған эпизодтардың бірнеше томын қамтиды. 2022 жылдың 21 маусымында бірінші және екінші маусымдардың толыққанды цифрлық жаңартылған нұсқасы DVD-де шығарылды, бұл шоудың толық маусымдары алғаш рет үйде шығарылуымен аяқталды. 2023 жылдың 10 қазанына қарай шоудың барлық он төрт маусымы шығарылды, ал толық жинақ 2023 жылдың 19 желтоқсанында шығаруға жоспарланған. Осы эпизодтардың көптегені 1950 жылдары эфирде көрсетілгеннен бері алғаш рет қолжетімді болды, бірақ кейбір эпизодтардың сапасы тіпті бір дискіде де әртүрлі болды. Телесериалдың эпизодтары Абердин, Мэриленд қаласында жыл сайын өткізілетін коммерциялық емес Mid Atlantic Nostalgia Convention фестивалінде көрсетілді. 16 мм көшірмелер пайдаланылды. Жинақтаушы/тарихшы Мартин Грамс-младший радио және теледидар сериалдарына қатысты өндіріс материалдарына, сценарийлерге, актерлерді іздеу хабарламаларына, келісім-шарттарға, телеграммаларға, хаттарға және басқа да маңызды материалдарға ие. Автор Джим Кокс радио бағдарламасының мәдени маңыздылығын 2008 жылдың басында SPERDVAC Radiogram журналында жарияланған мақаласында талқылады.
Оззидің қыздары
1972 жылдың қыркүйегінде, шоу аяқталғанына алты жыл өткен соң, NBC «Оззи мен Харриет» сюжетін жаңарту үшін пилоттық эпизодты көрсетті. Эпизодта Оззи мен Харриет Дэвид пен Рикки көшіп кеткеннен кейін жігіттердің бұрынғы бөлмесін екі колледж студентіне – Сьюзан Сеннетт пен Бренда Сайксқа – жалға береді. Дэвид Нельсон продюсер болды, ал Рикки Нельсон, осы кезде мансабында өзінің өткенінен алыстауға тырысқандықтан, қатыспады. Сюжет екі ұлды тәрбиелегеннен кейін Нельсонның екі қыздың проблемаларын шешу әрекеттеріне негізделген. NBC сериалдан бас тартты, бірақ Viacom және Filmways шоуды өндіріске енгізуге және синдикация арқылы таратуға келісті. «Оззидің қыздары» 1973 жылдың қыркүйегінде жергілікті станцияларда, соның ішінде Нью-Йорктегі WABC телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді. Бір маусымнан кейін 1974 жылдың қыркүйегінде тоқтатылды. (Бұл шоу аса танымал болмаса да, Оззидің денсаулығы сол кезде нашарлай бастады және ол 1975 жылдың маусымында, «Оззидің қыздары» аяқталғаннан кейін бір жыл өтпей қайтыс болды.)
Оззи
Оззи Нельсон қысқа ғана өмір сүрген "Оззидің қыздары" ситкомы сәтсіз аяқталғаннан кейін де шоу-бизнесте жұмыс істеуін жалғастырды. Ол көптеген танымал телесериалдардың продюсері және режиссері болды, ең белгілілері – "Адам 12", "The D. A." және "Бриджит Берниді сүйеді". 1975 жылы Оззи Нельсон 69 жасында бауыр қатерлі ісікесінен қайтыс болды.
Рик
Оззи мен Харриеттің көрсетілімі тоқтатылғаннан кейінгі жылдары Рик Нельсонның мансабы мен жеке өмірі күрт өзгерді. Рик музыка жазуды және орындауды жалғастырды. Ол жасөспірімдерге арналған жұлдыз бейнесінен және дыбысынан қашып, рок-н-ролл мен кантри стилін біріктірген Stone Canyon Band тобын құрды. Рик пен Stone Canyon Band 1972 жылы "Garden Party" әнімен сәттілікке жетті. Рик және топ бұл әнді Мэдисон Сквер Гардендегі рок-н-ролл фестивалінде өзінің ескі хиттерін ойнаудан бас тартқаннан кейін сахнадан ысқырық естігеніне жауап ретінде жазды. 1970 жылдары Рик үлкен қарызға батты. 1981 жылы ол әйелі Кристин Хармонмен ажырасты. АҚШ бойынша гастрольдік сапармен келе жатқан Рик Нельсон 1985 жылдың 31 желтоқсанында Техас штатының солтүстік-шығысындағы Боуи округіндегі ДеКалб қаласының маңындағы ұшақ апатында қаза тапты, ол Жаңа жылдық концертке Далласқа бара жатқан жол жүргізуші болды. 1987 жылы Рик қаза болғаннан кейін Rock and Roll Даңқ залына енгізілді.
Хариет
Оззи 1975 жылы қайтыс болғаннан кейін, Харриеттен үйге қамаушылық күйге түсті. 1989 жылы ол немересі Трейси Нельсонның "Отаға Доулинг құпиялары" телесериалында соңғы рет көрінді. Харриет Риктің өлімінен толыққанды айығуға ешқашан қол жеткізбеді және 1994 жылы 85 жасында жүрек жеткіліксіздігі мен эмфиземадан қайтыс болды. Оззи, Харриет және Рик Калифорния штатының Лос-Анджелестегі Голливуд-Хиллз зиратындағы Forest Lawn бейістігіне бірге жерленген.
Дәуіт
Дэвид Нельсон көркем фильмдер мен теледидарлық жарнамаларды жасауды жалғастырды және өзінің коммерциялық өндіріс компаниясына ие болды. Дэвид 2011 жылдың 11 қаңтарында ішек қатерлі ісіктен қайтыс болды, бірақ осы күнге дейін американдық ойыншылық ситкомдардың ең көп сериясы көрсетілгені бойынша рекордты сақтап тұр.