Түрік-американдық ән жазушы және продюсер Ариф Мардин

Кіріспе

Түрік-американдық музыка продюсері (1932–2006)

Ариф Мардин (15 наурыз 1932 – 25 маусым 2006) – жаз, рок, соул, диско және кантри сияқты түрлі музыкалық стильдерде жүздеген әртістермен жұмыс істеген түрік-американдық музыка продюсері. Ол Atlantic Records компаниясында 30 жылдан астам продюсер, аранжировщик, студия менеджері және вице-президент болып жұмыс істеді, содан кейін EMI-ге ауысып, Manhattan Records компаниясының вице-президенті және бас менеджері қызметін атқарды. Мардин The Rascals, Queen, Мелисса Манчестер, Джон Прайн, Bee Gees, Hall & Oates, Анита Бейкер, Арета Франклин, Дионн Уорвик, Донни Хатауэй, Роберта Флэк, Бетт Мидлер, Майкл Кроуфорд, Чака Хан, Говард Джонс, Лора Найро, Ринго Старр, Карли Саймон, Фил Коллинз, Дэниел Родригес және Нора Джонс сияқты әртістермен жұмыс істеді. Мардин он бір Грэмми сыйлығына ие болды және он сегіз рет номинацияланған.

Ерте өмір

Мардин Стамбулда Осман империясы мен Түрік Республикасының азаматтық, әскери және бизнес салаларындағы мемлекет қайраткерлері, дипломаттар мен басшылар кіретін танымал отбасында дүниеге келді. Оның әкесі жанармай газ стансалары желісінің иелерінің бірі болды. Мардин Бинг Кросби мен Глен Миллер сияқты әншілердің музыкасын тыңдап өсті. Апасы арқылы ол джаз сыншысы Кунейт Серметпен танысты, ол оны осы музыкамен таныстырып, ақырында оның ұстазы болды. Стамбул университетінің экономика және коммерция факультетін бітіргеннен кейін Мардин Лондон экономика мектебінде оқыды. Апасының музыкалық жазбалары мен джаздың ықпалымен ол да шебер оркестрлеуші және аранжировщик болды, бірақ музыкада мансап жасауды жоспарламаған. Дегенмен, 1956 жылы Анкарадағы концертте американдық джаз музыканттары Диззи Гиллеспи мен Квинси Джонспен кездескеннен кейін оның өмірі өзгерді. Ол Америкадағы радиостансада жұмыс істейтін досы Тахир Сурға үш демо-композициясын жіберді. Сур осы композицияларды Квинси Джонсқа жеткізді, соның нәтижесінде Мардин Бостонның Беркли музыка колледжінде Квинси Джонс стипендиясын алған алғашқы студент болды. 1958 жылы ол никелес Латифемен бірге Стамбулдан Бостонға көшіп келді. 1961 жылы колледжді бітіргеннен кейін ол Берклиде бір жыл оқытты, содан кейін Нью-Йоркке жол тартты. Кейіннен Ариф Мардин Берклидің қамқоршылар кеңесіне мүше болып сайланды және құрметті докторлық дәрежесімен марапатталды.

Мансап

Мардин 1963 жылы Atlantic Records компаниясында Nesuhi Ertegün-нің көмекшісі ретінде мансабын бастады. Несухи – түрік эмигранттарының бірі және Atlantic-тің негізін қалаушы, джазды ұнататын Ахмет Эртегеннің ағасы еді. Мардин тез арада студия менеджері, лейбл продюсері және аранжировщик болып жоғары деңгейге көтерілді. 1969 жылы вице-президент, ал кейін 2001 жылға дейін аға вице-президент қызметін атқарды. Ол Atlantic-тің негізін қалаушылары Эртеген және Джерри Векслермен, сондай-ақ танымал жазба инженері Том Доудпен көптеген жобалар бойынша тығыз жұмыс істеді. Осы үш легенда (Доуд, Мардин және Векслер) «Atlantic Sound» дыбысын қалыптастыруға жауапты болды. Ариф Мардин 2001 жылдың мамыр айында Atlantic Records компаниясынан зейнеткерлікке шығып, Manhattan Records лейблін қайта жандандырды. Ол түрік музыка индустриясымен байланысын сақтап келді. Ол Margie Joseph, Thereza Bazar, The Rascals, Carly Simon, Petula Clark, Bette Midler, Barbra Streisand, Bee Gees, Diana Ross, Queen, Patti LaBelle, Aretha Franklin, Lulu, Anita Baker, Judy Collins, Phil Collins, Scritti Politti, Culture Club, Roberta Flack, Average White Band, Hall & Oates, Donny Hathaway, Jeffrey Osborne, Norah Jones, Daniel Rodriguez, Chaka Khan, George Benson, Melissa Manchester, The Manhattan Transfer, Modern Jazz Quartet, Willie Nelson, John Prine, Leo Sayer, Dusty Springfield, David Bowie, Jewel және Ringo Starr сияқты көптеген хит-артистермен жұмыс істеді. Мардиннің 1970 жылы Atlantic Records шығарған Stephen Stills-тің алғашқы альбомында «Church» және «To a Flame» әндеріне қосымша автор ретінде скрипкалық аранжировкаға қатысқаны көрсетілген. Ариф Мардин 1975 жылы Bee Gees-тің «Main Course» альбомындағы «Nights on Broadway» трекін жасай отырып, Барри Гиббтің ерекше фальцетті даусын ашты, ол диско эрасы бойында топтың танымал белгісіне айналды. Мардин үш жеке альбом шығарды: 1970 жылы «Glass Onion», 1975 жылы «Journey» және 2006 жылы «All My Friends Are Here». «Journey» альбомында ол композитор және аранжировщик болды, сонымен қатар электр фортепиано мен соққы аспаптарында орындады, ал оған көптеген джаз жұлдыздары (Randy and Michael Brecker, Joe Farrell, Gary Burton, Ron Carter, Steve Gadd, Billy Cobham және тағы да басқалар) сүйемелдеді. Мардин 1974 жылы Ричард Харрис қатысқанда, Халил Гибранның «Пайғамбар» шығармасын интерпретациялаған «The Prophet» әнін жазды, аранжировкалады, дирижерлік етті және продюсерлік қызметін атқарды. 40 жылдан астам мансабында ол 40-тан астам алтын және платиналық альбом жинады, 15-тен астам Grammy номинациясын және 12 Grammy сыйлығын жеңіп алды. 1990 жылы Ариф Мардин Ұлттық жазба өнер академиясының Даңқ залына енгізілді.

Mardin began his career at Atlantic Records in 1963 as an assistant to Nesuhi Ertegün. A fellow Turkish émigré, Nesuhi was the brother of Ahmet Ertegün, Atlantic's co founder and a jazz enthusiast when they met at the Newport Jazz Festival. Mardin rose through the ranks quickly, becoming studio manager, label house producer and arranger. In 1969, he became the Vice President and later served as Senior Vice President until 2001. He worked closely on many projects with co founders Ertegün and Jerry Wexler, as well as noted recording engineer Tom Dowd; the three legends (Dowd, Mardin, and Wexler) were responsible for establishing the "Atlantic Sound". Arif Mardin retired from Atlantic Records in May 2001 and re activated his label Manhattan Records. He maintained ties to the Turkish music industry. He produced many hit artists including Margie Joseph, Thereza Bazar, The Rascals, Carly Simon, Petula Clark, Bette Midler, Barbra Streisand, the Bee Gees, Diana Ross, Queen, Patti LaBelle, Aretha Franklin, Lulu, Anita Baker, Judy Collins, Phil Collins, Scritti Politti, Culture Club, Roberta Flack, Average White Band, Hall & Oates, Donny Hathaway, Jeffrey Osborne, Norah Jones, Daniel Rodriguez, Chaka Khan, George Benson, Melissa Manchester, The Manhattan Transfer, Modern Jazz Quartet, Willie Nelson, John Prine, Leo Sayer, Dusty Springfield, David Bowie, Jewel and Ringo Starr. Mardin is listed on Stephen Stills' first album (1970) issued by Atlantic Records, as a contributing artist for string arrangement on the songs "Church" and "To a Flame". Arif Mardin, when producing the Bee Gees' 1975 Main Course album track "Nights on Broadway" discovered the distinctive falsetto of Barry Gibb, which became a familiar trademark of the band throughout the disco era. Mardin made three solo albums: Glass Onion, in 1970, Journey, in 1975, and All My Friends Are Here, in 2006. In Journey, he was the composer and arranger, but he also played electric piano and percussion, and was accompanied by many stars of jazz (Randy and Michael Brecker, Joe Farrell, Gary Burton, Ron Carter, Steve Gadd, Billy Cobham and many others). Mardin composed, arranged, conducted and produced The Prophet, an interpretation of The Prophet by Kahlil Gibran, in 1974, featuring Richard Harris. In his career of more than 40 years, he collected over 40 gold and platinum albums, over 15 Grammy nominations and 12 Grammy Awards. In 1990, Arif Mardin was inducted into the National Academy of Recording Arts and Sciences Hall of Fame.

Достарымның бәрі осында

Мардин "Менің достарымның бәрі осында" альбомын өмірінің еңбегі деп санады. Ол 13 тректің 12-сін өзі жазды немесе бірлесіп жазды. Альбомда ол жылдар бойы продюсерлік жасаған суретшілердің ішінде Бетт Мидлер, Чака Хан, Дэвид Санборн, Нора Джонс, Карли Саймон, Фил Коллинз сияқты әртістердің орындауы бар. Жазу процесі мен сұхбаттар "The Greatest Ears in Town: The Arif Mardin Story" деректі фильмі үшін түсірілді.

Қаладағы ең үлкен құлақ: Ариф Мардиннің тарихы

Оның ұлы Джо әкесі туралы "The Greatest Ears in Town: The Arif Mardin Story" атты деректі фильм жасады, ол 2010 жылдың 15 маусымында жарық көрді. Деректі фильмді Дуг Биро түсірді. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі Recording Academy-ның түрлі филиалдарында бірнеше рет өтті. Алғашқы көрсетілім 2010 жылдың 15 маусымында Нью-Йоркте болды.

Жеке өмір

1958 жылы ол әйелі Латиф Мардинмен бірге Америка Құрама Штаттарына келді, ол драматург және аудармашы болған. Олардың үш баласы болды: Назан Жоффре, Джо Мардин және Джули Мардин.

Өлім

Мардин 2006 жылғы 25 маусымда Нью-Йорктегі үйінде ұзаққа созылған қатерлі ісікпен күресінен кейін қайтыс болды. Оның мәйіті Түркияға жеткізіліп, 2006 жылғы 5 шілдеде Стамбулдың Үскүдар ауданындағы Қаракаахмет зиратына жерленді. Bee Gees тобының солисі Робин Гибб және оның әйелі Двина, сондай-ақ басқа да көрнекті тұлғалар қатысқан жерлеу рәсімі өтті. Түркия президенті Ахмет Неддет Сезер мәлімдеме жасап: "20 ғасырдың ең маңызды музыка продюсерлерінің бірі саналатын Ариф Мардиннің қазасы мені терең қайғыға батырды. Ол біздің елді мақтан тұтқан тұлға ретінде әрқашан құрметпен еске алынады" деді.

Atlantic Records компаниясының негізін қалаушы және Америка-Түрік қоғамының бұрынғы төрағасы Ахмет Ертегун: "Ариф Мардин Америка-Түрік қоғамының ең белсенді мүшесі және жақын досы болды. Оның қызметі үшін біз одан қатты ризамыз" деді. 2007 жылғы 6 наурызда Нью-Йорктегі Элис Талли залында Мардинге арналған естелік шарасы өтті.