Кіріспе

Ағылшын рекорд продюсері (1929–1967)

Роберт Джордж "Джо" Мик (5 сәуір 1929 – 3 ақпан 1967) – ғарыш дәуірі мен эксперименталды поп музыкасының алғашқы дамуына үлес қосқан ағылшын рекорд продюсері, дыбыс инженері және ән жазушы. Ол сондай-ақ, аудиожазу, үлгі алу және дыбыс қайталау сияқты жазу әдістерін жетілдіруге көмектесті. Мик – барлық уақыттағы ең ықпалды дыбыс инженерлерінің бірі саналады, ол студияны аспап ретінде пайдалану идеясын алғашқылардың бірі болып дамытты және өзінің жеке стильімен танылған алғашқы продюсерлердің бірі болды. Мик продюсерлік еткен және хит-парадқа енген синглдердің қатарында: Джон Лейтонның "Джонни Меремер Ми" (1961), Хайнцтің "Дәл Эдди сияқты" (1963), Майкл Кокстің "Анжела Джонс" (1960), The Honeycombs-тың "Мен дұрыс па?" (1964) және Майк Берридің "Бадди Холлиге құрмет" (1961) әндері бар. The Tornados тобының Мик жазған және продюсерлік еткен "Telstar" (1962) әні АҚШ Hot 100 хит-парадында бірінші орынға шыққан алғашқы британдық рок-тобының әні болды. Бұл ән Ұлыбританияның синглдер тізімінде бес апта бойы көшбасшы болып тұрды, ал Мик осы жұмысы үшін 1962 жылдың "Ең жақсы сатылатын A-жағы" номинациясы бойынша Айвор Новелло сыйлығын алды. Ол сондай-ақ "Live It Up!" (АҚШ атауы "Sing and Swing", 1963) сияқты фильмдерге музыка жазды, бұл – поп музыка туралы фильм. Миктің "I Hear a New World" (1960) тұжырымдамалық альбомы, электронды дыбыстарды жаңаша пайдаланумен ерекшеленеді, оның өмірінде толыққанды жарық көрген жоқ. Музыканы жазудағы тәжірибелік ізденістері үшін оның беделін Музыкалық продюсерлер гильдиясы мойындады және 2009 жылы "Өндірістегі инновациялар үшін Джо Мик сыйлығын" құрды, бұл сыйлық "тамаша продюсердің алғашқы рухына" деген құрметпен берілді. 2014 жылы NME журналы Микті барлық уақыттағы ең ұлы продюсер деп атады, оның сөзінше: "Мик – кемел дыбысты табу үшін үздіксіз жаңа идеяларды іздеген, толыққанды жаңашыл болды. Оның үздіксіз тәжірибелерінің мұрасы бүгінгі таңда сүйіп тыңдайтын музыканың көп бөлігінде көрініс тапқан". Мик қайтыс болған кезде оның қолында "The Tea Chest Tapes" деп аталған, мыңдаған жарық көрмеген жазбалар болды. Ол продюсер ретінде коммерциялық сәттілікке жеткенімен, көп ұзамай қарызға батып, депрессияға түсті. 1967 жылдың 3 ақпанында музыкант Хайнц Бертке тиесілі мылтықпен Мик үй иесі Вайолет Шентонды өлтіріп, содан кейін өзін-өзі атып өлтірді.

Балалық шағы және ерте өмір жолы

Мик Глостерширдің Ньюент қаласында 1-ші базар алаңында дүниеге келді. Ол электроника мен өнерге ерте жасында қызығушылық танытып, ата-анасының сарайында сұранып, қарыз алған электрондық компоненттермен, схемалармен, радио және аймақтың алғашқы жұмыс істейтін теледидары деп саналатын құрылғылармен толтырды. Корольдік әуе күшіндегі әскери қызметі кезінде ол радар техникі болып жұмыс істеді, бұл электроника мен ғарышқа деген қызығушылығын арттырды. 1953 жылдан бастап Мидлендс электр энергиясы басқармасында жұмыс істеді. Ол компанияның ресурстарын электроника мен музыка өндірісіне деген қызығушылықтарын дамытуға пайдаланды, соның ішінде диск кескішін сатып алып, алғашқы жазбасын жасады. Электр энергиясы басқармасынан кетіп, Люксембург радиосы үшін бағдарламалар жасаған жетекші тәуелсіз радио өндіріс компаниясында дыбыс инженері болып жұмыс істеді және Айви Бенсонның "Жалғыз ғашықтарға арналған музыка" жұмысымен танылды. Оның техникалық шеберлігі алғаш рет Хамфри Литтелтонның "Bad Penny Blues" (Parlophone Records, 1956) джаз синглінде көрінді, онда Литтелтонның тілегіне қайшы, Мик фортепианоның дыбысын өзгертті және дыбысты қалыптыдан артық қысымға түсірді. Бұл жазба хитке айналды. Содан кейін ол Денис Престонның Лэндсдаун студиясына көп күш салды, бірақ Престон мен Мик арасындағы шиеленіс Миктің студиядан кетуіне әкелді. Ол SAGA Records үшін АҚШ актері Джордж Чакиристің жазбасын жасады, бұл оны майор Уилфред Алонзо Банкске және тәуелсіз мансапқа жеткізді. Ол сондай-ақ көптеген джаз және калипсо жазбаларын жасады, олардың ішінде вокалист және перкуссияшы Фрэнк Холдер мен топ жетекшісі Кенни Грэм болды. Мик сонымен қатар "Роберт Дьюк" деген атпен ән жазушы ретінде жұмыс істеді. Эдди Сильвер бастапқыда, кейін Томи Стил шығарғаннан кейін, Дьюк жазған "Put A Ring On My Finger" әні 1958 жылы Лес Пол мен Мэри Фордпен жазылып, АҚШ хит-парадтарында 32-орынға жетті. 1960 жылдың қаңтарында Уильям Баррингтон Купемен бірге Мик Triumph Records компаниясын құрды. Баррингтон Купе сол кезде Эмпайр-Ярдтағы SAGA рекордтарында майор Уилфред Алонзо Банкс үшін жұмыс істеді және майор қаржыны ұсынды. Бұл лейбл Майкл Кокстың "Анжела Джонс" әнін Мик өндіргеннен кейін №1 хитке жақын болды. Кокс Джек Гудтың "Boy Meets Girls" телешоуындағы әншілердің бірі болды және әнге үлкен жарнама жасалды. Тәуелсіз лейбл ретінде Triumph өнімге деген сұранысты қанағаттандыра алмайтын шағын өндіріс орындауларына тәуелді болды. Жазба ондыққа жақсы енді, бірақ Микке оның жазбалары бөлшек саудаға жетуі үшін ірі компаниялардың тарату желісі қажет екенін көрсетті. Оның табыссыз бизнес нәтижелері мен Миктің мінезі лейблдің тарауына әкелді. Кейіннен Мик Triumph жазбаларының көп бөлігін Top Rank және Pye сияқты лейблдерге лицензиялады. Сол жылы Мик Род Фримен және Blue Men тобымен "Outer Space Music Fantasy" альбомын, "Мен жаңа әлемді естимін" деп атап, ойлап тапты, жазды және өндірді. Альбом көптеген жылдар бойы сақталып, тек одан алынған бірнеше EP тректері ғана шығарылды.

304 Холлоуэй жолы

Мик RGM Sound Ltd (кейін Meeksville Sound Ltd) деп аталатын өзінің жеке продюсерлік компаниясын құрды, оның қаржылай қолдаушысы ойыншықтар импортері Майор Уилфред Алонзо Банкс болды. Ол өзінің үй студиясынан жұмыс істеді, ол 304 Холлоуэй Роуд, Ислингтон қаласында, былғары бұйымдар дүкенінің үстінде орналасқан үш қабатты пәтерде болды. Оның Холлоуэй Роудтан шыққан алғашқы хиті Ұлыбритания сингл чартында 1-орынға ие болды: Джон Лейтонның 1961 жылы Джефф Годдард жазған "Johnny Remember Me" әні. Бұл "өлім әні" Лейтонның менеджері, эмигрант австралиялық кәсіпкер Роберт Стигвуд тарапынан тапқырлықпен насихатталды. Стигвуд Лейтонға "Harpers West One" сериалының бірнеше бөлімінде осы әнді орындауға мүмкіндік алды, ол осы сериалда эпизодтық рөлде ойнап жатқан болатын. Мик жазған және продюсерлік еткен "Telstar" инструменталды әні 1962 жылдың шілдесінде Холлоуэй Роуд студиясында жазылды. Ол 1962 жылдың тамызында жарық көрді және Ұлыбританияда, ал 1962 жылдың желтоқсанында АҚШ Billboard Hot 100 чартында 1-орынға көтерілді. Миктің үшінші және соңғы үлкен жетістігі 1964 жылы Кен Хауард пен Алан Блейкли жазған Honeycombs тобының "Have I the Right?" әні болды. Мик продюсерлік еткен бұл ән американдық Billboard поп-чартында да 5-орынға ие болды. Бұл жазбалардың табысы Стигвуд пен Миктің Ұлыбританиядағы алғашқы тәуелсіз рекорд продюсерлері ретінде танылуына септігін тигізді. Төменгі қабатта тұратын үй иесі Вайолет Шентон шудың тым көп екенін сезгенде, төбеге шүбіршікпен соғып жататын. Мик наразылығын білдіру үшін баспалдаққа динамиктерді орнатып, дыбыстың күшін арттыратын. Студия орналасқан жерде Миктің өмірі мен еңбегін еске алу үшін жекеше жасалған "қара тақташа" (ресми көк тақташаға ұқсас) орнатылды.

Жеке өмір

Мик Фридрих Юргенсонның (1903–1987) және Константин Раудивтің (1909–1974) EVP туралы еңбектерін оқығаннан кейін, ол қайтыс болғандармен байланысқа түсу идеясына уысынып кетті. Өлгендердің даусын жазуға тырысып, зираттарда магнитофондарды орнататын, бірде адам тілімен сөйлеп, көмек сұрап мысықтың мявқалауын жазды. Оның ең басты құмарлығы – Бадди Холли еді (кешіккен американдық рок-жұлдызы оның түсіне кіріп сөйлескенін айтатын). Мансабының соңына қарай, Миктің психикалық денсаулығы нашарлағаннан кейін осы тақырыптарға деген қызығушылығы өмірін жаба алды. Ол пәтерінде полтергейстер бар екеніне, шетелдіктер оның ойын бақылап, сөйлеуін өзгертіп отырғанына және студиясындағы фотосуреттер онымен байланысқа тырысқанына сене бастады. Америкалық продюсер Фил Спектордан келген сырттай көріне берілген телефон қоңырауынан кейін, Мик оны идеяларын ұрлады деп айыптап, ашуланып телефонды қойып қойды. Оның кәсіби әрекеттеріне көбінесе параноя (Мик Decca Records компаниясы оның идеяларын ұрлау үшін қабырға қағазының артына тығып қойған микрофондарды орнатады деп сенді), депрессия және күйдің күрт ауысуы кедергі келтірді. Соңғы жылдары Мик психоздық қате пікірлерге ұшырады, нәтижесінде үй иесінің оның қоңырауларын қыстандықтың арқылы тыңдап отырады деген сенімінен, ол жазу құралдарымен басқалардың санасын бақылай алады және студиядан тыс кезде оның іс-әрекеттерін табиғаттан тыс жолмен қадағалай алады деген сенімінен маңызды мәселелер бойынша студия телефонын пайдаланудан бас тартты. Бұған қоса, амфетаминдерді көп мөлшерде пайдалану оны ешқандай себепсіз ашуға ұшыратып, бірде барабаншы Митч Митчеллдің басына тапаншаны тікелей қойып, оны сапалы орындауға "шабыттандыруға" тырысты. 1967 жылдың қаңтар айында Саффолк графтығының Татингстоун қаласында полиция Бернард Оливердің дене қалдықтары салынған екі чемоданды тапты. Кейбір мәліметтерге сәйкес, Мик Лондон полициясы оны тексеруден қорқыпты, себебі олар Лондонның барлық гомосексуалдарынан жауап алуды жоспарлаған. Оның өзін-өзі бақылауын жоғалтуына осы жеткілікті болды. Мик студиядан тыс жерде әрқашан күн көзілдірігін тақты, себебі жергілікті бандиттер, мысалы Крей егіздері оны таниды деп қорқып, оның таланттарын ұрлап алуға немесе оның гомосексуализміне қатысты шантаж жасауға тырысады деп ойлады.

Өлім мен өз-өзіне қол жұмсау

1967 жылғы 3 ақпанда (аймаққа қарай, Бадди Холлидің қайтыс болғанына сегізінші жыл толу күні) Мик Холлоуэй-роудтағы үйінде үй иесі Вайолет Шентонды, содан кейін өзін-өзі өлтірді. Ол бұрынғы Tornados тобының басисті, Хайнц Берттен тәркілеген бір түйірлі мылтық қолданды. Мик пен Шентон оның шу деңгейі және төленбеген жалдағы ақшасы туралы дауласқан, содан кейін Мик мылтықты алған. Бёрт Микке тур кезінде құстарды ату үшін мылтықты қолданғанын айтқан, сол сәтте Мик оны алды. Мик мылтықты және оқ-дәрілерін төсегінің астында сақтап қойған. Мылтықтың иесі ретінде Бёрт полиция тарапынан жан-жақты тексерілді, бірақ тергеуден алынған соң кінәсі жоқ деп танылды. Мик Глостерширдегі Ньюент қаласындағы Ньюент зиратына жерленді.

Жазу

Мик музыкалық аспаптарды ойнай алмаса да, нотация жаза алмаса да, коммерциялық сәттілікке жеткен жазбаларды жазып, өндіре алды. Ән жазу үшін ол өзінің вокалдық "демоларынан" мелодияларды түсіру үшін Дейв Адамс, Джефф Годдард немесе Чарльз Блэквелл сияқты музыканттарға сүйенді. Ол 245 синглмен жұмыс істеді, олардың 45-і топ 50-ге енді. Ол бір және екі тректік аппараттарда көп рет дубляж жасау, жақын микрофондау, бас-гитараны тікелей қосу, компрессор және эхо мен реверб сияқты эффектілер, сондай-ақ сэмплинг сияқты студиялық құралдарды дамытты. Басқа өндірушілерден айырмашылығы, ол жағымды музыкалық әуенге емес, "дұрыс" дыбысқа ұмтылды және өзі өндірген әр жазбаға ерекше "дыбыстық қолтаңба" жасауға талпынды. Көптеген студия инженерлері әлі де ақ халат киіп, дыбыстың тазалығын және нақтылығын сақтауға тырысқан кезде, Мик өзінің "үй" студиясының үш қабатындағы барлық процестерді жүзеге асырып, қалаған эффектіні тудырса, дыбысты бұрмалаудан немесе манипуляциялаудан қорқып көрмеді. Мик – заманауи жазба студиясының мүмкіндіктерін түсініп, толыққанды пайдаланған алғашқы өндірушілердің бірі болды. Оның инновациялық әдістері – аспаптарды физикалық түрде бөлу, аспаптар мен дауыстарды эхо және ревербпен өңдеу, дыбысты өзі жасаған электрондық құрылғылар арқылы өңдеу, жеке жазылған орындаулар мен бөлімдерді мұқият құрастырылған жиынтық жазбаға біріктіру – дыбыс өндірісінде маңызды жетістіктерге әкелді. Осыған дейін поп-музыканы жазудың стандартты тәсілі – барлық орындаушыларды бір студияда, бір уақытта ойнату болатын. Бұл оның замандасы Фил Спектордан күрт ерекшеленді, ол әдетте өзінің "Дыбыс қабырғасы" өндірісін жасау үшін бас, гитара және фортепиано сияқты негізгі аспаптардың көптеген түрлерін пайдаланып, әншілері үшін күрделі дыбыстық фонды жасау үшін үлкен ансамбльдердің тікелей жазбаларын түсіретін. 1993 жылы бұрынғы сессиялық әнші Тед Флетчер «Joemeek» аудио өңдеу жабдықтарын таныстырды. Микке көрсетілген құрмет аудионы компрессиялаудың бастапқы кезеңдеріндегі оның ықпалына байланысты болды. Атау мен өнімдер желісі 2003 жылы PMI Audio Group американдық компаниясына сатылды. Қазіргі өнімдер қатарына Миктің ең үлкен хитінің атымен аталатын «Telstar» микрофон сериясы кіреді.

"Шайлық кеуде таспалары"

Мик қайтыс болғаннан кейін, оның студиясында жасырынған мыңдаған жазбасы жарыққа шықпай қалды және «Миллионерлер» тобының Клифф Купері оларды сақтап қалды. 1967 жылы өзін-өзі өлтіргеннен кейін Купер Миктің барлық жазбаларын 300 фунт стерлингке сатып алған деген аңыз бар. Бұл жазбалар, Купер оларды пәтерінен шығарғанда шай қораптарында сақталғандықтан, жанкүйерлер арасында «шай қораптарының жазбалары» деп белгілі болды. Джо Микке деген құрмет көрсету қоғамының бұрынғы президенті Алан Блэкберн 1980 жылдардың ортасында олардың барлығын тізімдеді. Бірақ 2021 жылы BBC берген сұхбатында Клифф Купер сол кезде оларды сата алмағанын айтты. Жазбаларда шамамен 1850 таспаға 4000 сағаттан астам музыка бар, оның ішінде Дэвид Боуидің «Конрадс» тобында әнші және саксофонист ретіндегі, Джин Винсенттің, Денни Лэйннің, Билли Фьюридің, Том Джонстың, Джимми Пейджтің, Майк Берридің, Джон Лейтонның, Ричи Блэкмордың, Джесс Конрадтың, Митч Митчеллдің және Скриминг Лорд Сатчтің жазбалары бар. Таспаларда Миктің әндер жазу және эксперименттік дыбыс техникасының көптеген мысалдары кездеседі. 418-таспасында Мик «Өмірді тойла!» фильміне әндер жазған. 2020 жылдың 2 қыркүйегінде Cherry Red Records компаниясы Клифф Куперден жазбаларды сатып алғанын және материалды шығару мақсатында архивті цифрлық форматқа көшіру процесін бастайтынын хабарлады, бұл құқықтарды реттеуге байланысты.

Meek-тің продюсерлері

1963 жылы Мик сол кезде көп танылмаған әнші Том Джонспен, сол кезде Томми Скотт пен сенаторлар тобының жетекші вокалисімен жұмыс істеді. Мик Джонспен жеті әнді жазды және оларды жазба шарттасуға тырысып, әртүрлі студияларға ұсынды, бірақ нәтиже болмады. Екі жыл өткен соң, 1965 жылы Джонстың дүние жүзіне танымал болған "It's Not Unusual" хитінен кейін Мик Джонспен жазған таспаларын Tower (АҚШ) және Columbia (Ұлыбритания) компанияларына сата алды.

Биылғы хит-парадтар

Келесі Meek туындылары британдық хит-парадтарда пайда болды. Орындаушы Атауы № Күні Ескертулер Гэри Миллер "Едем бағы" 14 қаңтар 1957 Гэри Миллер "Менің өмірімнің хикаясы" 14 қаңтар 1958 Эмиль Форд және шахматшылар "Не үшін маған сондай көздермен қарайсың?" 1 қазан 1959 Дэвид Макбет "Мырза Блю" 18 қазан 1959 Лэнс Фортуни "Менікі бол" 4 ақпан 1960 Лэнс Фортуни "Мен сені сүйем" 26 мамыр 1960 Джон Лейтон "Джонни, мені еске ал" 1 тамыз 1961 Майк Берри "Будди Холлиге құрмет" 24 қазан 1961, Outlaws тобымен бірге Джон Лейтон "Міне, осы ол" 15 желтоқсан 1961 Иэн Грегори "Сынған жүректің соққысын естімейсің бе?" 39 қаңтар 1962 Джон Лейтон "Жалғыз қала" 14 мамыр 1962 The Tornados "Телстар" 1 қыркүйек 1962, сонымен қатар автор Майк Берри "Бұл уақыт келді деп ойламайсың ба?" 6 қаңтар 1963 The Tornados "Глобтроттер" 5 қаңтар 1963, сонымен қатар автор The Tornados "Робот" 17 наурыз 1963, сонымен қатар автор The Tornados "Мұзжұмсақ сатушы" 18 маусым 1963, сонымен қатар автор Heinz "Эдди сияқты" 5 тамыз 1963 The Honeycombs "Менің құқығым бар ма?" 1 шілде 1964 Heinz "Картоп қазу" 49 наурыз 1965 The Honeycombs "Осылай" 12 шілде 1965 The Cryin' Shames "Кетпеші, өтінемін" 26 сәуір 1966

Өмірбаяндары

Кейінгі жылдары Миктің өміріне қызығушылық таныту, сондай-ақ музыка индустриясына тигізген әсері, кем дегенде екі деректі фильм, радиоспектакль, сахналық қойылым және көркем фильмнің жасалуына себеп болды. 1991 жылғы 8 ақпанда BBC телеканалы "Арена" деректі фильмдер сериясы аясында "Легендарлық Джо Миктің өте ерекше тарихы" атты 60 минуттық деректі фильмді көрсетті. BBC осы деректі фильмен бірнеше рет қайта көрсетті. 1994 жылғы 26 наурызда BBC Radio 4 радиосы Джейн Прагер мен Питер Каванаг жазған Миктің өміріне негізделген "Жалғыз Джо" радиоспектаклін эфирге шығарды. 2005 жылғы 2 ақпанда актерлер Ник Моран мен Джеймс Хикс жазған Мик туралы "Телстар" сахналық қойылымы Кембридж өнер театрында ашылып, содан кейін Йорк, Дарлингтон, Гилдфорд, Истборн және Манчестер қалаларында гастрольдік сапарда болды. 2008 жылғы 12 сәуірінде американдық режиссерлер Говард С. Бергер мен Сюзан Стахманның "Джо Миктің өліміндегі өмірі" фильмі Шеффилдтегі Sensoria Music & Film Festival-де дайындық кезеңінде көрсетілді. 2009 жылғы 19 маусымда Лондонда Ник Моран режиссерлік еткен және қойылымдағы басты рөлді сомдаған Кон О'Нилл Мик рөлін жалғастырған Моран мен Хикстің "Телстар: Джо Мик тарихы" пьесасының киноадаптациясы көрсетілді.