Кіріспе

Джон Марти Стюарт (1958 жылдың 30 қыркүйегінде туған) – американдық кантри және блюграсс әншісі, ән жазушы және музыкант. 1968 жылдан бері активті жұмыс істеп келеді, Стюарт бастапқыда Лестер Флаттпен гастрольде болды, содан кейін Джонни Кэштің концерттік тобында 1980 жылдардың басында жеке орындаушы ретінде жұмыс істей бастады. Ол рок-н-ролл, кантри-рок және блюграсс музыкасының ықпалымен, жиі әріптестіктерімен және әндерді орындауымен, сондай-ақ ерекше сахналық киімімен танымал. Оның ең үлкен коммерциялық жетістігі 1990 жылдардың бірінші жартысында MCA Records Nashville лейблында болды. Стюарт 20-дан астам студиялық альбом жазды және Billboard Hot Country Songs тізімінде 30-дан астам рет көтерілді. Оның ең жоғары көрсеткіші – Трэвис Триттпен дуэтте орындалған "The Whiskey Ain't Workin'" әні. Стюарт 16 номинацияның ішінде бес Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Ол сонымен қатар Grand Ole Opry мүшесі және Кантри Музыкасының Даңқ залына енген.

Ерте өмір

Джон Марти Стюарт 1958 жылдың 30 қыркүйегінде Миссисипи штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келген. Сол жылы Стюарт Кэштің тобынан шығып, Columbia Records компаниясымен жазба жасауға келісімшартқа отырды. Ол Columbia үшін екінші альбомды жазды, ол 1988 жылы екі синглді шығарды: Мерл Хаггардтың "Mirrors Don't Lie" және "Matches" шығармалары. Оның екінші MCA альбомы, "Tempted", 1991 жылы жарық көрді. Албом 1991 және 1992 жылдар аралығында "Hot Country Songs" хит-парадында төрт синглмен көзге түсті: "Little Things", "Till I Found You", "Tempted" және "Burn Me Down", олардың барлығы "Till I Found You" әнінен басқа ондыққа енді. AllMusic-тің Жана Пендрагон бұл альбомды бестен төрт жарым жұлдызбен бағалап, оны Дуайт Йоакамның "Hillbilly Deluxe" стилімен салыстырып, "Стюарт кантри-попты анық байқалатын жерінен тепті, бірақ Стюарт өте баяулап, баллада орындағанда да соншалықты қауіпті" деді. Сондай-ақ 1991 жылы Стюарт Трэвис Триттпен бірлесіп "The Whiskey Ain't Workin'" әнін жазды. Соңғысының 1991 жылғы "It's All About to Change" альбомында жазылған бұл ән "Tempted" және "Burn Me Down" арасында шықты. Ол 1992 жылдың басында "Hot Country Songs" хит-парадында екінші орынға ие болып, Стюарттың ең жоғары жетістігіне айналды. Бұл әннің сәттілігі екеуінің 1992 жылы "No Hats Tour" атымен турға шығуына себеп болды, бұл қазіргі заманғы кантри музыканттарынан айырмашылығы, Тритт пен Стюарттың ешқайсысы ковбой шапанын кимегендігіне сілтеме жасады.

1992-1995: МКҚ-ның өкілеттігінің аяқталуы

Оның келесі MCA альбомы, This One's Gonna Hurt You, 1992 жылы жарық көрді. Алғашқы сингл "This One's Gonna Hurt You (For a Long, Long Time)", Тритпен дуэт ретінде орындалған, 1992 жылы топ ондыққа енді, бірақ "Now That's Country", "High on a Mountain Top" және "Hey Baby" синглдары одан аз сәттілікке жетті. Джонни Кэш "Doin' My Time" әніне дуэтпен қатысты, ал "Me and Hank and Jumpin' Jack Flash" трегінде Лестер Флэт, Хэнк Уильямс және Эрнест Таббтың дауыс жазбалары пайдаланылды. 1992 жылы Columbia "Let There Be Country" альбомын шығарды. Онда екі кавер де бар: Билли Джо Шевердің "If I Give My Soul" және The Flying Burrito Brothers тобының "Wheels" әндері, сондай-ақ мандолинамен орындалған "Marty Stuart Visits the Moon" инструменталды шығармасы. AllMusic-тен Дэниел Джиоффре осы үш тректі альбомдағы ең күштілері деп атап көрсетті. Нэш альбомды "B" бағасымен бағалады, былай деді: "Орындаушы ретінде Марти Стюарт май жақпаған тостың қызықтығын бермейді, ал автор ретінде оның көптеген әндері мақсатсыз серуендейді. Дегенмен Стюарттың ескі кантри жұлдыздарына деген шынайы махаббаты бар және ол өзінің туындыларына ескі таулық стильдердің құмарлық сезімін сіңіреді, бұл оның кемшіліктеріне қарамастан, адамды әсерлі етеді." Осы альбомнан кейін MCA 1995 жылы "The Marty Party Hit Pack" жинағын шығарды, онда оның бұрынғы MCA альбомдарынан синглдар, сондай-ақ "The Whiskey Ain't Workin'", бұрын жарық көрмеген "The Likes of Me" және "If I Ain't Got You" әндері, және 1994 жылы шыққан әртүрлі артистерге арналған құрмет альбомында кездесетін екі кавер-әні бар. Бұл Элвис Преслидің "Don't Be Cruel" әнінің орындалуы, The Jordanaires тобының қатысуымен, бұрын "It's Now or Never: The Tribute to Elvis" альбомында, және The Band тобының "The Weight" әні, The Staple Singers тобының қатысуымен, бұрын "Rhythm, Country and Blues" альбомында кездескен. Бұл екі кавер-әннің де продюсері Дон Уас болды, ал екі жаңа әннің продюсері Дон Кук болды. "The Likes of Me" әнін Конвей Твитти 1993 жылғы "Final Touches" альбомында орындаған, онда Кук сонымен қатар продюсер болды. Бұл екі жаңа ән 1995 жылы сингл ретінде шығарылды, бірақ екеуі де кантри музыкасының топ 40-қа кірген жоқ. "The Marty Party Hit Pack" 1998 жылы Стюарттың төртінші және соңғы алтын альбомы болды.

1990 жылдардың соңынан бастап

Стюарт 1999 жылы "The Pilgrim" атты тағы бір альбом шығарды. Сол жылы "Red, Red Wine and Cheatin' Songs" әні ғана хит-парадқа ілесе алды. Бұл альбом коммерциялық жағынан сәтті болмағандықтан, Стюарт 2000 жылы MCA лейблінен кетіп қалды. Альбомдарға Портер Вагонердің "A Satisfied Mind", Карл Батлер мен Перлдің "Sundown in Nashville" әндерінің кавер-нұсқалары енді.

2005 жылы Стюарт Superlatone Records атты жеке лейблін құрды, ол Оңтүстік Евангелиесі мен Roots музыкасының ұмытылған жазбаларын жариялауға арналған еді. Стюарт Superlatone лейблі арқылы сыншылардың жоғары бағасын алған үш жинақты шығарды: "Souls' Chapel", "Badlands" және "Live at the Ryman". 2005 жылдың қазан айында Стюарт "Badlands: Ballads of the Lakota" концептуалды альбомын шығарды, ол қазіргі Оңтүстік Дакота аймағындағы Сиу халқының мәдениетіне құрмет көрсетті. 2007 жылы Стюарт Портер Вагонердің соңғы альбомын негізінен панк музыкасына бағытталған Epitaph Records лейблінде шығарды.

Үлкен ұлылық

The Fabulous Superlatives, Марти Стюарттың 2002 жылдан бері тобы, оның өзі гитара мен мандолинада, Кенни Вон гитарада, Гарри Стинсон барабанда орындайды, ал 2002 жылдан 2008 жылға дейін Браян Гленн бас-гитарада болды. 2008 жылдан 2015 жылға дейін Пол Мартин бас-гитарада ойнады. 2015 жылы Крис Скруггс Пол Мартинды бас-гитарада ауыстырды, сонымен қатар сталь гитарада да ойнайды. Топтың әрбір мүшесі ән салады.

Музыкалық стиль

1992 жылы Entertainment Weekly журналында Кейт Мейерс Стюарттың "өзін әнші емес, стилист деп санайтынын, яғни өзінің керемет дауысына сүйенудің орнына әртүрлі тәсілдерді қолданатынын" жазды. Ол Джонни Кэш, Билл Монро және Мэдди Уотерсті өзінің басты музыкалық ықпалы деп атады. Стюарттың 1990 жылдардағы музыкалық бейнесі ерекше киімдерімен және шаш үлгісімен де анықталды. Мейерс оны "көзге түсетін қара шашы, өмірінің жемісін көрген сұр түстермен араласқан, көбінесе қара немесе қызғылт түсті банданамен байланған", Levi Strauss & Co. фирмасының тозығы жеткен джинсысы, қара футболкасы, ковбойлық буттары, кончо белбеуі және Нуди Кохн (кейде "Нуди костюмі" деп аталады) жасаған әшекейлі пиджагы бар деп сипаттады. Ивонн мен Мейвис Стейплс "Стейплс" тобынан әкесі "Попс" Стейплс қайтыс болғаннан кейін Марти Стюартқа оның гитараларының біреуін сыйға берді. Мейвис Стейплс: "Менің әкем Мартидің рухани әкесі болды. Менің қарындастарыммен бірге оны бауырымыз деп қабылдадық. Ол гитарада ойнағанда, Поп сияқты дыбыстайтын жалғыз адам ол ғана. Ол да солай ойнай алады", - деп түсіндірді. Стюарттың гитараларының қатарында бір кезде Кларенс Уайтке тиесілі болған екі түсті таныс Fender Telecaster – "Кларенс" та бар. Бұл аспап – 1967 жыл шамасында Уайт пен Джин Парсонс жасаған және жобалаған түпнұсқа B Bender гитарасы, ол гитаристке гитараның 'B' сабын бір толық қадамға көтеріп, педальді сталь гитараға ұқсас стильде ойнауға мүмкіндік береді. Стюарт бұл бірегей гитарды 1980 жылы Уайттың жесірінен сатып алып, 2019 жылға дейін концерттерде ойнауын жалғастырды.

Марти Стюарт шоуы

Стюарт «The Marty Stuart Show» бағдарламасының жүргізушісі, онда «The Porter Wagoner Show», «Flatt & Scruggs», «Wilburn Brothers Show» және «Hee Haw» сияқты дәстүрлі кантри музыкасы орындалады. «Марти Стюарт Шоу» 2008 жылдың 1 қарашасында RFD TV телеарнасында сағат 20:00-де эфирге шықты. 2022 жылға дейін жаңа бөлімдер түсірілмесе де, арна «The Best of the Marty Stuart Show» деген атпен бағдарламаның ескі бөлімдерін көрсетуді жалғастыруда. Әр бөлімде Стюарт пен оның «Fabulous Superlatives» тобының музыкасы дыбысталады. Стюарт 30 минуттық бөлімдерді жүргізеді және өндіреді, ал WSM диджейі және «Grand Ole Opry» хабаршысы Эдди Стаббс бағдарламаның жүргізушісі қызметін атқарады.

Контри музыкасы қоры

Стюарт Кантри Музыка Қорының кеңесінің мүшесі және бұрынғы президенті. Стюарт 1992 жылдан бері Grand Ole Opry мүшесі.

Жеке өмір

Стюарттың алғашқы әйелі Джонни Кэштің қызы Синди болды, ол 1983 жылдан 1988 жылға дейін үйленген. Стюарт Смитпен көп жыл бұрын, оның концертіне барғаннан кейін танысқанын былай деді: "Мен Коннимен 12 жасымда кездестім. Ол менің туған қалам Филадельфиядағы (Миссисипи штаты) индейлер резервациясына жәрмеңкеге жұмыс істеуге келді. Ол мүлдем өзгермеген. Ол кезде де әдемі болды, қазір де әдемі". Стюарт сол кезде анасына Конни Смитке үйленетінін айтқан. Смит олардың некелерін қалай сақтап келгенін былай түсіндірді: "Құдайды орталыққа қойып, міндеттемеңді орындау керек".