Мемлекеттік органдарға тиесілі емес және заңмен берілмеген өкілеттіктер
Reserved powers
Мемлекеттік органдарға заңмен берілмеген не тыйым салынбаған өкілеттіктер, сондай-ақ басшының дербес құқықтары туралы мақала. Ұлыбритания, Канада, Аустралия заң жүйелері қарастырылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заңмен кез келген мемлекеттік органға тыйым салынбаған немесе берілмеген, мемлекет басшысы басқа билік тармағының келісімінсіз жүзеге асыра алатын өкілеттіктер – резервтелген, қалдық немесе қалдық өкілеттіктер деп аталады. Мұндай өкілеттіктер, сондай-ақ жалпы құзыреттілік өкілеттігі мемлекеттің қандай әрекеттерге құқығы бар екенін заңнамада толық көрсетудің қиындығына байланысты туындайды.
Powers that are neither prohibited nor given by law to any organ of government
powers that may be exercised by a head of state without the approval of another branch of government
Reserved powers, residual powers, or residuary powers are the powers that are neither prohibited to be exercised by an organ of government, nor given by law to any other organ of government. Such powers, as well as a general power of competence, nevertheless may exist because it is impractical to detail in legislation every act allowed to be carried out by the state.
Жалпы құқық елдері
Біріккен Корольдік және жалпы құқық жүйесіне негізделген елдер, мысалы, Канада, Үндістан, Израиль және Ирландия, өкілеттіктердің шектелуіне байланысты ұқсас заңдық аяларға ие.
The United Kingdom and countries whose legal system is based on common law, such as Canada, India, Israel, and Ireland, have similar legal frameworks of reserved powers.
Австралия
Австралияда конституцияның орталықтандырылған болуына қарамастан, Жоғарғы Сот "қалдық өкілеттіктер доктринасын" қабылдады, ол 1920 жылға дейін конституциядан түсіндірілетін штаттардың мүмкіндігін сақтау үшін қолданылды. "Инженерлер ісі" осы жағдайды өзгертіп, қалдық өкілеттіктерді Комонвеллге берді.
In Australia, despite the centralized nature of the constitution, the High Court adopted the "reserved powers doctrine" which was used until 1920 to preserve as much autonomy for the states as can be interpreted from the constitution. This practice changed with the Engineers' Case which led reserved powers to be given to the Commonwealth.
In Canada the reserved powers lie with the federal government.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та Конституцияның Оныншы түзетуінде федералды үкіметке берілмеген өкілеттіктер, егер штаттарға тыйым салынбаса, штаттарға тиесілі деп көрсетілген. Бұл түзету федералды үкіметке «нақты» немесе «ашық» түрде берілген өкілеттіктерге сілтеме жасамайды, сондықтан федералды үкімет штаттарға тиесілі емес көптеген түсіндірілген өкілеттіктерге ие. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жоғарғы Сот, көбінесе, Оныншы түзетуге сәйкес Конгресс билігіне қарсы дау айтқан тараптарға қарсы үкім шығарды, бірақ Рейнквист сот кезеңінде бұл қағидадан ауытқулар болды. Жоғарғы Сот Конгресс өкілеттігінің нақты және түсіндірілген шектерін асып кеткен федералды заңдарды жою бойынша кейбір істерді қарауды жалғастыруда, мысалы, Мерфиге қарсы Ұлттық колледждік спорт қауымдастығы (2018) ісінде. АҚШ-та штаттарға тиесілі емес көптеген өкілеттіктер федералдық өкілеттіктер болып табылады, сондықтан штаттарға оларды жүзеге асыруға тыйым салынған. Керісінше, штаттарға тиесілі емес өкілеттіктер бір мезгілдегі өкілеттіктер болуы мүмкін, яғни штаттар мен федералды үкімет оларды бір уақытта пайдалана алады (мысалы, кіріс жинау үшін салық салу өкілеттігі).
In the United States, the Tenth Amendment of the Constitution states that the powers not granted to the federal government are reserved to the states, unless prohibited to the states. This amendment does not refer to powers “explicitly” or “expressly” granted to the federal government, and therefore the federal government possesses many implied powers that are not reserved to the states. After World War II, the Supreme Court often ruled against parties challenging the powers of Congress per the Tenth Amendment, with exceptions during the Rehnquist Court. The Supreme Court continues to occasionally decide cases striking down federal laws that exceed both the explicit and implied powers of Congress, as in Murphy v. National Collegiate Athletic Association (2018). In the United States, many powers that are not reserved to the states are exclusive federal powers, and thus states are forbidden to exercise them. Alternatively, powers that are not reserved to the states may be concurrent powers that both the states and federal government can exercise at the same time (such as the power to enact taxes to raise revenue).