Кіріспе
Америка Құрама Штаттарында шығарылған жеке валюта
Америкалық Либерти доллары (ALD) – Америка Құрама Штаттарында шығарылған жеке валюта еді. Валюта металлдан жасалған дөңгелектерде (монеталарға ұқсас), алтын және күміс сертификаттарында, сондай-ақ электрондық валюта түрінде (eLD) шығарылды. ALD сертификаттары – иесіне тиесілі нақты алтын мен күміс сақталатын "қойма қолхаттары". Сот құжаттарына сәйкес, Либерти доллары сертификаттарын шамамен 250 мың адам иеленген. Металл 2007 жылғы қарашада Федералдық тергеу бюросы (ФБР) және АҚШ Құпия қызметі (USSS) жүргізген шабуылға дейін Айдахо штатының Кур-д'Ален қаласындағы Sunshine Minting қоймасында сақталған. 2009 жылдың шілдесіне дейін Либерти долларын Liberty Services (бұрын "Федералды резерв пен ішкі кірістер кодексін жою жөніндегі ұлттық ұйым" немесе NORFED) Эвансвилл, Индиана штатында таратқан. Оны Калифорния штатының Малибу қаласындағы Cannabis Spiritual Center орталығының негізін қалаушы және Royal Hawaiian Mint Company компаниясының құрылтайшысы Бернард фон Нотхаус жасаған. 2009 жылдың мамырында фон Нотхаус және басқалар Либерти долларына байланысты федералдық қылмыстарға қатысты айыпталып, 2009 жылдың 31 шілдесінде фон Нотхаус қылмыстық істер шешілгенге дейін Либерти долларының жұмысын тоқтатқанын мәлімдеді. 2011 жылдың 18 наурызында фон Нотхаус "АҚШ монеталарына ұқсас монеталар жасау" қылмысы үшін кінәлі деп танылды. 2014 жылдың соңында АҚШ округтік сотының судьясы 2007 жылғы ФБР/USSS операциясы кезінде тәркіленген Либерти долларын иелеріне қайтару туралы шешім қабылдады.
Айырбастау қызметі
1998 жылдан 2009 жылдың шілдесіне дейін Liberty Services Федералдық резервтік банкноттарды (АҚШ доллары) күміс Liberty Dollars (кейіннен алтын және мыс) және қағаз түріндегі де, цифрлық түріндегі де қойма түбіртектеріне айырбастады.
Валюталық реформа
Liberty Services-тің бастапқы атауы "Федералды резерв пен ішкі кірістер кодексін жою жөніндегі ұлттық ұйым" (NORFED) болды. Құрылғалы бері ұйым Федералды резерв Конституцияға қайшы және зиянды екенін айтты. Компания өз айырбастау қызметін қорғау және АҚШ Монета жасау орталығының эксклюзивтік құқықтарына қарсы бірнеше заңдық шайқас жүргізді (Құқықтық мәселелер бөлімін қараңыз).
Саясат
Рон Полдың доллары 2008 жылғы президенттік науқаны мен металлмен қамтамасыз етілген валютаны жақтаған Рон Полдың көпшілік қолдауынан пайдаланып, қысқа мерзімге қана соғылды. Бірақ, бұл монеталардың заңдылығына қатысты мәселе тудырды, тіпті ФБР рейд жасап, екі тонна монетаны тәркіледі. Бұл жаңалық қысқа ғана уақытқа БАҚ-тың назарын аударды, бірақ оның нақты құнынан гөрі жаңалығына көбірек мән берілді. Біз адамдар Рон Пол долларын сатып алудың орнына, қаражаттарын қайырымдылыққа жұмсаса жақсы болар еді, себебі Рон Полға көмектесудің ең тиімді жолы осы деп санаймыз. |авторы= Джесси Бентон, науқан өкілі
Басқа валюталармен айырмашылықтар
АҚШ-та Феникс доллары, Голдбэкс, Балтимордың BNote, Итака сағаттары, Биткойн және цифрлық алтын валютасы сияқты бірнеше балама валюталар бар. Liberty Dollars және Phoenix Dollars басқа балама валюталардан айырмашылығы, салмағымен өлшеніп, тауармен қамтамасыз етілді: Liberty Dollars алтын, күміс, платина немесе мыс пайдаланды. Басқа жеке валюталар түрлі негіздерді қолданады, мысалы, құнын белгілі бір уақыт бірлігіне байланыстыру арқылы; яғни, 1 сағат = 1 уақыт доллары. Бұл модельдің ең қарапайым түрінде валютаның болашақ құны еңбектің нарықтық құнына қарамастан, адамдардың еңбегін алмасуға дайындығына байланысты болар еді. Дегенмен, Итака сағаттары сияқты жүйелер еңбектің нарықтық құнының өзгеруін ескеретін күрделірек модельдерді енгізді. Liberty Dollars басқа балама валюталардан сондай-ақ, ұсынылған АҚШ долларымен шамалас құнмен ерекшеленді. Жеке валюталарға қатысты жалғыз заң – алаяқтыққа қарсы қолданылатын жалпы заңдар. Монета жасау, басудан технологиялық тұрғыдан қиын, ал монеталарға құнды металл қосу оларға құндылықты «сіңірудің» ұзақтан бері қолданылып келе жатқан тәсілі саналады. Liberty Dollar монеталар мен басылған банкноттардан тұрды. Қағаз және цифрлық Liberty Dollar заң бойынша қойма түбіртектері ретінде танылды және бағалы металдың салмағымен қамтамасыз етілді. Алайда, 18 USC 486 бойынша, егер ол ақша ретінде қолданылуы тиіс болса, алтын, күміс немесе басқа металлдан монета жасау, тарату немесе қолдану қылмыс болып есептеледі, сондықтан осы мақсатта монеталар жасауға қатаң тыйым салынған.
Liberty Dollar базалық құндылықтары, жеңілдіктер және комиссиялар
"Либерти долларының" "негізгі құнын" Бернард фон Нотхаус жасады. 2009 жылға қарай, Либерти долларының негізгі құны p = $ Либерти доллары бір унция күміске тең болды. Либерти доллары операциясы жабылған кезде бір унциялық Либерти доллары алтын монетасы p = $000 номиналымен бағаланды, мүшелік иелері үшін спот бағасынан 10%-ға дейін қосымша төлем алынды. Бұрынғы негізгі құндар p = $ күміс унция, p = $ күміс унция және p = $ алтын унция болды. Мүше еместер барлық валюта үшін толық номиналды құн төледі, кейбір арнайы және нумизматикалық тауарларды қоспағанда. Мүшелерге берілген жеңілдіктер 0%-дан 50% және одан да көпке дейін жетті (бірақ, кроссовер кезеңдерінде тіпті мүшелер де Либерти долларын номиналды құнынан кемге сатып ала алмауы мүмкін еді). Либерти долларының серіктестері мен саудагерлері Либерти долларын жеңілдікпен алмастырып, "ақша жұмсап ақша табуға" мүмкіндік алды. Либерти долларының жұмыс ілу принципін одан да анық көрсету үшін, фон Нотхаус 2007 жылдың маусымында комиссиялық жүйеге көшті, онда серіктестер мен саудагерлер тапсырыс берген кезде қосымша Либерти доллары түрінде комиссия алды. Аймақтық валюта офицерлері үлкен жеңілдіктер алды, олар аймақтық дистрибьюторлар және Либерти Сервисінің ресми өкілдері болды. Либерти долларының серіктесі мен саудагерлеріне берілген жеңілдіктер 0,0%–50% (нөлден елу пайыздан астам) күмістің бағасының Либерти долларының негізгі құнына қатысты орналасуына, Либерти долларының негізгі құнының кроссоверлік нүктелеріне және бағаның 30, 60 немесе 90 күн ішіндегі ауытқуларына байланысты, фон Нотхаус есептеген Либерти доллары формулаларына сүйене отырып, 30, 60 немесе 90 күндегі орташа күндік көрсеткіштен жоғары болған кезеңдерге байланысты өзгерді.
Өңірлік валюталық кеңсе
"Аймақтық валюта кеңсесі" – Бостандық долларын таратудың бір түрі болатын. Liberty Dollar Organization ұйымына төленген жарнаға, олар Бостандық долларын жеңілдікпен қайта сату үшін сатып ала алатын. Сонымен қатар, оларға Бостандық долларын сатып алуға, айналымға шығаруға немесе оларды Федералдық резервтік банкноттарына айырбастауға рұқсат берілген.
Федералды үкіметтің жауабы
АҚШ үкіметіндегі көптеген адамдар Liberty Dollar туралы сұраққа жауап берді. Liberty Dollar ұйымы бір құпия қызмет агентінің "Бұл жалған ақша емес" деген пікір білдіргенін, бірақ NORFED-ке "күмәнмен" қарағанын мәлімдеді. Тағы бір агент Liberty Dollar-дың "заңға қайшы келуі мүмкін" екені жөнінде ескерткен. 2006 жылы АҚШ Ақша соғу орталығы баспасөз хабарламасы жариялап, Әділет министрлігінің прокурорлары Liberty Dollar-ды айналымға шығарудың федералдық қылмыс екенін анықтағанын хабарлады. Баспасөз хабарламасында "Liberty Dollar-лар" АҚШ-тың айналымдағы монетасымен (валютасымен) бәсекелесуге бағытталған және мұндай бәсекелестік қылмыстық құлық болып саналады делінген. Әділет министрлігі сондай-ақ Liberty Dollar-дың АҚШ-тың нақты валютасына тым ұқсас екенін және NORFED веб-сайтында қолданылған тілдің адастыратын сипатта екенін мәлімдеді. Liberty Dollar ұйымы Ақша соғу орталығының баспасөз хабарламасына жауап ретінде "Liberty Dollar ешқашан заңды төлем құралы болған емес, қазір де емес, бола да шамасы жоқ" деген мәлімдеме жасады. Liberty Dollar-дың жақтаушылары Liberty Dollar-дың заңды төлем құралы емес екенін және заңды төлем құралы мен бартер өзара байланыссыз екі ұғым екенін айтты. Олар Liberty Dollar-дың нумизматикалық бұйым немесе медальон екенін, оны ерікті түрде бартер ретінде пайдалануға болатынын мәлімдеді.
Бернард фон Нотхаус АҚШ-тың монетасы қарсы
2007 жылдың 20 наурызында Liberty Services иесі Бернард фон Нотхаус Индиана штатының оңтүстік округінің аудандық сотына АҚШ Монетасының Либерти долларына қатысты талаптары бойынша сотқа шағым түсірді. Айыпталушылардың арасында - Қаржы министрі Генри М. Полсон, АҚШ-тың бұрынғы Бас прокуроры Альберто Р. Гонзалес және Монетахана директоры Эдмунд С. Мой. Сот Либерти долларын ерікті айырбас валютасы ретінде айналымға шығару федералдық қылмыс емес деген жариялау қабылдауды және айыпталушыларға Либерти долларын заңсыз валюта деп жариялауға, сондай-ақ АҚШ Монетасының веб-сайтынан осыған қатысты мәлімдемелерді алып тастауға тыйым салуды сұрады.
ФБР / Құпия қызмет рейдi
2007 жылдың 14 қарашасында "Либерти Доллар" кеңсесіне Федералдық тергеу бюросының (ФБР) және АҚШ Құпия қызметінің (USSS) агенттері шабуыл жасады. "Liberty Services" компаниясының иесі Бернард фон Нотхаус клиенттер мен қолдаушыларға электрондық хат жіберіп, агенттердің барлық алтын, күміс, платина және шамамен екі тонна Рон Пол долларын алып кеткенін хабарлады. Агенттер сонымен қатар компьютерлер мен файлдарды тәркілеп, "Либерти Доллар" банктік шоттарын тоқтатып тастады. Фон Нотхаус жіберген электрондық хатта, құрбандар өздерінің активтерін қайтару үшін топтық сотқа шағымдануға тіркелуге арналған сілтеме болды. Сонымен қатар, оның веб-сайтындағы "Либерти Доллар" сатып алуға қатысты барлық формалар жұмыс істемейтін болды. Электрондық хаттың көшірмесі мен ордер құжаттары веб-сайтқа жарияланды. Тәркілеу ордері ақшаны жылыстау, пошта арқылы алаяқтық, сым арқылы алаяқтық, жалған ақша жасау және сөз байласу үшін шығарылды. Жергілікті "Эвансвилл Куриер & Пресс" газеті электрондық хатты жариялап, "ФБР агенті Венди Осборн, ФБР-дің Индианаполис кеңсесінің өкілі, шабуылға қатысты барлық сұрақтарды Солтүстік Каролинаның Батыс округінің АҚШ прокурорының кеңсесіне жолдады. Сол жердегі өкіл тергеу туралы ешқандай ақпарат жоқ екенін мәлімдеді. Топтың валюталық архитектор және электрондық хаттың авторы Бернард фон Нотхаус, түсініктеме беру туралы сұраққа дереу жауап бермеді" деп хабарлады. "Associated Press" агенттігі 2007 жылдың 16 қарашасында фон Нотхаустың "Федералды үкімет қазір қорқып, бірдеңе жасауға мәжбүр болды. Мен агенттермен кездесуге және тұтқындалуға дайынмын, сонда біз бұл мәселені сотта шеше аламыз" деген сөздерін келтірді.
Қылмыстық іс
Федералдық қазылар алқасы 2009 жылдың мамыр айында Солтүстік Каролина штатындағы АҚШ округтік сотында фон Нотхаус және тағы үш адамға қарсы айыптама тақты, ал фон Нотхаус 2009 жылдың 6 маусымында қамауға алынды. Бернард фон Нотхаусқа бес центтен жоғары номиналды монеталарға ұқсас және осыған ұқсас монеталарды, сондай-ақ бес доллар және одан жоғары номиналды АҚШ-тың нағыз монеталарына ұқсас күміс монеталарды иелену және сату, пошта арқылы алаяқтық жасау, алдау ниетімен монеталарды сатып алу және иелену, бес центтен жоғары номиналды АҚШ монеталарына ұқсас күміс монеталарды шығару, айналымға шығару және айналымға шығаруға талпыну қылмыстары тағылды.
Сенім
2011 жылдың 18 наурызында фон Нотхаус "өз монеталарын жасау, иелену және сату" қылмысы бойынша сотталды, Солтүстік Каролина штатының Штатсвилл қаласындағы қазылар алқасы екі сағаттан кем уақыт ойластықтан кейін. Қазылар алқасы оны бөлімшелер бойынша айыпты деп тапты және , бөлімшелерді бұзу және , бөлімшелерін бұзуға жасалған құлық бойынша айыпталды, оған 485 және 486 бөлімшелерін бұзу жатады. Оған 15 жылға дейін түрме жазасы, $1,000 айыппұл тағайындалуы мүмкін, сондай-ақ 16,000 фунт салмақтағы $1 миллионға бағаланған монеталар мен құнды металдарды үкіметке беруге мәжбүр болуы мүмкін. Әділет министрлігінің баспасөз хабарламасында былай делінген: "Бұл үкіметке қарсы қызмет түрлері зорлыққа байланысты болмаса да, олар өте қауіпті және осы елдің экономикалық тұрақтылығына нақты және жақын қауіп төндіреді."
Сотталғаннан кейінгі кезең
Сотталғаннан бері The New York Times газетінде оның ізбасарлары фон Нотхаусты "конституциялық валюта қозғалысының Роза Парксы" деп сипаттайды. Ол сот үкімін шағымдады, бірақ 2014 жылдың 10 қарашасында оның шағымы қабылданбады. 2014 жылдың 2 желтоқсанында прокурордың талабына қарамастан, ол 23 жылға дейін федералды түрмеде жаза өтеуі керек болған, ол 6 айға үй қамауына және 3 жылға сынаққа жіберілді. Сот судьясы Ричард Л. Вурхис федералды прокурорлардың талап еткен жазасын азайту себебін түсіндіре келе, фон Нотхаустың шағымын қарастырды, онда былай делінген:
Егер сотта ұсынылған дәлелдерден бірдеңе анық болса, онда мырза фон Нотхаус ең соңғы қалаған нәрсе – «Еркіндік долларының» АҚШ үкіметі шығарған монеталармен шатастырылуы еді. Оның ниеті – Федералды резерв жүйесіне қарсылық білдіру – әрқашан айқын болды. Төрешілердің шешімі Федералды резерв жүйесіне балама ретінде құрылған бағдарламаны, мырза фон Нотхаус наразылық білдірген нәрсеге сендіру үшін адамдарды алдауға арналған бағдарламамен шатастырды. «Еркіндік доллары» жалған монета емес және олай болуға мұраты жоқ. Бұл үкім – жалған монета жасау туралы заңдардың бұрмалануы және оны жоққа шығару керек. Үкімет үшін жеңіс ретінде қарастырылған бұл сот үкімі, енді үкіметтік рұхсатсыз шығарылмаған күміс қоймаларын немесе кез келген басқа металл монеталарды немесе құймаларды коммерцияда валюта ретінде пайдалануға тыйым салады деп түсіндірілді. Liberty Services шығарған күміс сертификаттары жалған монета жасау немесе заң бұзушылық ретінде қарастырылмады. Бернард фон Нотхаустың соттан тыс бақылаушысы (probation officer) бір жылдан кейін соттан тыс бақылаудан ерте босату туралы өтініш беруді ұсынды және сотқа мерзімінен бұрын тоқтатуды ұсынды. Соттан тыс бақылау мерзімі 2015 жылдың 9 желтоқсанында АҚШ округтік судьясы Ричард Л. Вурхиспен ресми түрде тоқтатылды. Үкімет оны терроризммен айыптау себебі туралы сұрағанда, фон Нотхаус ашуланып: «Бұл – АҚШ үкіметі. Оның барлық қаруы, барлық бақылауы, барлық танктері бар, ядролық қарулары бар, және ол өзінің ақшасын өндіретін бұрынғы серфингші жігіт туралы уайымдай ма? Менің ойымша, бұл абсурд!» деді.
Құжаттарды тәркілеу туралы сот
Сот отырысы 2011 жылдың 4 сәуірінде жалғастыруға жоспарланған. Федералды прокурорлар 2007 жылы ФБР және АҚШ Ұлттық қауіпсіздік қызметінен (USSS) қоймадан тәркіленген алтын мен күмістен жасалған шамамен 5 миллион долларлық немесе 5 тонналық "Бостандық доллары" алуға тырысты.
Бостандық доллары қайтарылады
2017 жылы сотқа шағымдар түскеннен кейін, көптеген тәркіленген «Бостандық доллары» иелеріне қайтарылды. Бернард фон Нотхаус күміспен төлеуді қабылдауды бүгінгі күнге дейін жалғастыруда.