Кіріспе

Сальвадор Далидің суреті (1944)

Анардың айналасында ұшқан араның салдарынан оянуға бір секунд бұрын туған арман – Сальвадор Далидің сюрреалистік суреті. Суреттің қысқаша атауы – "Араның ұшуынан туған арман". Ол 1944 жылы салынған, ал суреттегі армандап жатқан әйел оның әйелі Галаның бейнесі деп есептеледі. Қазіргі уақытта картина Мадридтегі Тиссен-Борнемиза мұражайында сақтаулы.

Сипаттама

Бұл ағашқа маймен салынған сурет. Дали әдетте суреттерін "қолмен суреттелген арман фотосуреті" деп атағандай, осы суретте алыстағы көкжиеңдер мен тыныш сулардың теңіз пейзажы бейнеленген, мүмкін Порт Ллигат, оның арасында Гала суреттің негізгі нысаны болып табылады. Ұйықтап жатқан әйелдің жалаңаш денесі теңіз үстінде қалқып тұратын жалпақ тас үстінде көтеріліп тұр. Дали оның жанына екі ілген су тамшысын және христиан дінінде ұрық пен қайта тірілуді білдіретін анор бейнелейді. Анордың үстінен әдетте Құдай ананы символдайтын ара ұшып жүреді. Суреттің сол жақ жоғарғы бөлігінде анордан сарыкөзді балық секіріп шығып, одан кейін Галаға шабуылдауға дайын жолбарыс шығады, ал жолбарыс тағы бір жолбарысты шығарып, олар Галаға шабуылдауға асығысқандай. Олардың үстінде Далидің кейінгі туындыларында, мысалы "Антонийдің азғырылуында" кездесетін, ұзын фламинго аяқтары бар пілдің алғашқы бейнесі бейнеленген. Пілдің арқасында Бернинидің Римдегі Санта-Мария-сопра-Минерва алаңындағы "Піл мен обелиск" ескерткішінен шабыттанған обелиск орналасқан.

Тақырыптар мен символика

Шұбар ара, шаншып жаратын араның символы ретінде, әйелдің әдеттегі бейбіт түсінен кенет оянуын білдіруі мүмкін. Бұл Зигмунд Фрейдтің сюрреалистік өнерге тигізген әсерінің және Далидің арман әлемін армандық пейзажда зерттеуге жасаған тырасының мысалы. Екі тамшы судың арасында қалқып тұрған кішкентай анар, әсіресе оның көлеңкесі жүрек пішіндес болғандықтан, Венераның символы болуы мүмкін. 1962 жылы Дали бұл картинаны "Фрейдтің ұзақ повестьті типтік арманды бейнелейтін алғашқы тәжірибесін, ұйықтап жатқан адамды оятуға себеп болатын кездейсоқ оқиғаның салдарынан туған суреттер арқылы жеткізу мақсатымен" салғанын айтты. Осылайша, ұйықтап жатқан адамның мойнына тақта түскендей, оны оятып, ұзақ түсті гильотинаның қылышымен аяқтағандай, мұндағы араның шуы Галаны оятар тіккен сезімін тудырады. Гильотина туралы әңгіме Альфред Моридің "Ұйқы және армандар" ("Le sommeil et les rêves") еңбегінде баяндалған және Фрейдтің 1899 жылғы "Түстерді түсіндіру" кітабында келтірілген арманға қатысты.