Кіріспе

Американдық джаз саксофонист, композитор және топ жетекшісі (1926–2020)

Джеймс Эдвард Хит (25 қазан 1926 – 19 қаңтар 2020), «Little Bird» лақап атымен белгілі, американдық джаз саксофонист, композитор, аранжировщик және биг-бенд жетекшісі болды. Ол бас-гитарист Перси Хиттің және барабаншы Альберт Хиттің ағасы еді.

Өмірбаян

Хит 1926 жылғы 25 қазанда Филадельфияда дүниеге келді. Оның әкесі автомеханик болған, демалыс күндері кларнет тартып концерттерде өнер көрсеткен. Анасы шіркеу хорында ән айтқан. Отбасы үйде үлкен джаз тобының жазбаларын жиі қойып тыңдайтын. Хиттің әпкесі пианист, ал ағалары бассист Перси Хит (үлкені) және барабаншы Альберт Хит (кішісі) болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хиттің салмағы қалыпты деңгейден төмен болғандықтан, әскерге шақырудан бас тартты. Хит бастапқыда альт-саксофонда ойнаған. 1940 жылдардың соңында Говард МакГи және Диззи Гиллеспимен жұмыс істеген кезде "Кішкентай құс" деген лақап атқа ие болды, оның ойнау стилі Чарли Паркердің (Паркердің лақап аты "Құс") ықпалында болды. Кейін ол тенор-саксофонға ауысты. Топ құрамында Джон Колтрейн, Бенни Голсон, Спекс Райт, Кал Масси, Джонни Коулс, Рей Брайант және Нельсон Бойд болды. Чарли Паркер мен Макс Роуч бір рет осы топпен бірге сахнаға шықты. Топ Гарлемдегі Аполлон театры сияқты жерлерде өнер көрсетті. Хит тобы ацетатқа бірнеше демо жазғанын еске алады, бірақ ешқандай жазба жарық көрмеді, ал аранжировкалары Чикаго вокзалында жоғалып кетті. 1949 жылы топ тарады, себебі Хит Диззи Гиллеспидің тобына қосылғысы келді. Хит героин сатуы үшін екі рет тұтқындалды және сотталды; ол есірткіге тәуелді екені белгілі болды. Бірінші рет 1954 жылдың көктемінде Кентукки штатының Лексингтон қаласындағы Федералды медициналық орталыққа жіберілді, онда көптеген музыканттар мен танымал адамдар (басқалармен бірге) емделді. 1955 жылдың басында ол қайтадан тұтқындалды және Льюисбург түрмесінде алты жылға сотталды. Ол бірден есірткіні тастады және көп уақытын музыкамен айналысуға жұмсады. Түрмеде ол Чет Бейкер мен Арт Пеппердің "Playboys" (1956) альбомының көп бөлігін шығарды. 1959 жылы ол Майлс Дэвистің тобына Колтрейннің орнына қосылды, сондай-ақ Кенни Дорхам және Гил Эванспен де жұмыс істеді. 1980 жылдары Хит Нью-Йорк қалалық университетінің Куинс колледжіндегі Аарон Копланд атындағы музыка мектебінің профессоры болды. Профессорлық қызметте ол Куинс колледжінде джаз бағдарламасын құруға жетекшілік етті және Дональд Бёрд сияқты белгілі музыканттарды кампусқа шақырды. Ол сонымен қатар кампустағы Луи Армстронг мұражайының кеңесінде және Луи мен Люсиль Армстронгтың Коронадағы үйінің қалпына келтіру және басқару жұмысына қатысты. 20 жылдан астам Куинс колледжінде сабақ бергеннен кейін, ол Jazzmobile-де де оқытты.

Жеке өмір

Льюисбург түрмесінен босатылғаннан кейін үйге оралу тойында ол болашақ әйелі Мона Браунмен танысты, 1960 жылы олар үйленді; олардың екі баласы болды – Рослин мен Джеффри. Хит R&B әнші-күйші және музыкант Джеймс Мутумның әкесі еді. 2010 жылы оның «I Walked With Giants» атты автобиографиясы Temple University Press баспасынан жарық көрді. Хиттің бойы 5 фут 3 дюйм болатын. Ол ерекше айқындылықпен Ақ үйінде джаз концертінде өнер көрсетті, сол кезде президент Билл Клинтон бір композиция орындау үшін оның саксофонын уақытша алды.

Сыйлықтар мен мұра

Ол "The Heavyweight Champion, John Coltrane", "Complete Atlantic Recordings" (Rhino, 1995) және "Little Man Big Band" (Verve, 1994) және "Live at the Public Theatre with The Heath Brothers" (Columbia, 1980) альбомдарының тізімшелері үшін «Грэмми» номинациясын алды. 2003 жылы Хит NEA Jazz Masters сыйлығының иегері атанды. Хит 100-ден астам альбомда жұмыс істеді және 125-тен астам шығарма жазды. Олардың көптегені джаз стандартына айналып, Арт Фармер, Каннонболл Аддерли, Кларк Терри, Чет Бейкер, Майлз Дэвис, Джеймс Муди, Милт Джексон, Ахмад Джамал, Рей Чарльз, Диззи Гиллеспи, Дж. Дж. Джонсон және Декстер Гордон сияқты әртістермен жазылды. Хит сонымен қатар сюиталар мен скрипкалық квартеттерді, сондай-ақ 1988 жылы Куинс колледжінде Морис Пересс дирижерлік еткен «Үш құлақ» симфониясын жазды.