Йоханн Рудольф Глаубер: Алхимик және химиягер өмірі мен еңбектері
Johann Rudolf Glauber
Йоханн Рудольф Глаубер (1604-1670) – неміс-голландиялық алхимик, химияның дамуына үлес қосып, «Глаубер тұзы» ашқан ғалым. Биографиясы, зерттеулері туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс-голландиялық алхимик (1604–1670)
German Dutch alchemist (1604–1670)
Иоганн Рудольф Глаубер (10 наурыз 1604 – 16 наурыз 1670) – неміс-голландиялық алхимик және химик. Кейбір ғылым тарихшылары оны алғашқы химия инженерлерінің бірі деп есептейді. Оның 1625 жылы натрий сульфатын ашқандығы нәтижесінде бұл қосылыс оның атымен аталады: "Глаубер тұзы".
Johann Rudolf Glauber (10 March 1604 – 16 March 1670) was a German Dutch alchemist and chemist. Some historians of science have described him as one of the first chemical engineers. His discovery of sodium sulfate in 1625 led to the compound being named after him: "Glauber's salt".
Өмір
1604 жылы Карлштадт-ам-Майнда шаштараздың ұлы болып дүниеге келген ол үлкен отбасының бір мүшесі болған және мектепті бітірмеген, бірақ дәріхананы оқыған және зертханаларды аралаған деп есептеледі. Ол мектептегі қатаң оқудан ауырмай, тәжірибе арқылы білім алғаны үшін қуанышты екенін айтты. Ол Венада (1625), Зальцбургте, Гиссенде, Вертхаймда (1649–1651), Китцингенде (1651–1655), Базельде, Парижде, Франкфурт-на-Майнеде, Кельнде және Амстердамда (1640–1644, 1646–1649, 1656–өлімі) өмір сүрді. Ол алдымен айналар жасап, кейін екі рет Гиссендегі соттың дәріханашысы, екінші рет бас дәріханашы болып жұмыс істеді, Отыз жылдық соғыс салдарынан қызметтен кетті. Амстердамда ол фармацевтикалық өнімдерді (Глаубер тұзы сияқты химиялық заттарды қоса) өндіретін кәсіп ашты. Бұл оған үлкен қаржылық табыс әкелді, бірақ 1649 жылы банкротқа ұшырады, соның салдарынан Амстердамнан Вертхаймға көшті. Ол екі рет үйленді, екінші әйелі Елена Корнелиуспен (1641 жылы үйленген) сегіз балаға ие болды. Ұлы Иоганнес Глаубер оның суреттерін салуға көмектескен болуы мүмкін. 1660 жылы ол ауыр сырқатқа шалдықты, бұл оның жұмысында қолданылатын түрлі ауыр металдарға улануынан туды деген болжам бар. 1666 жылы арбадан құлап, мүгедек болып, қалған өмірін төсекке жатып өткізді. Осының нәтижесінде ол отбасын асырау үшін кітаптары мен жабдықтарын сатуға мәжбүр болды. 1670 жылдың 16 наурызында Амстердамда қайтыс болды.
Born in 1604 in Karlstadt am Main, the son of a barber, he was one of a large family and did not finish school, but is thought to have studied pharmacy and visited laboratories. He said that he was glad that he had not suffered the grind of high school but had instead learned by experience. He lived in Vienna (1625), Salzburg, Giessen, Wertheim (1649–1651), Kitzingen (1651–1655), Basel, Paris, Frankfurt am Main, Cologne and Amsterdam (1640–1644, 1646–1649, 1656–death). He worked first manufacturing mirrors and later for two periods as Apothecary to the court in Giessen, the second time as the Chief Apothecary, leaving because of the Thirty Years War. In Amsterdam he built up a business manufacturing pharmaceuticals (including chemicals such as Glauber's salt). This led to both great financial success and, in 1649, bankruptcy, which is the reason for his move from Amsterdam to Wertheim. He married twice and, with his second wife Helena Cornelius (married 1641), had eight children. His son Johannes Glauber probably helped him with his engraved illustrations. In 1660 he became seriously ill, which has been attributed to poisoning from the various heavy metals used in his work, and in 1666 was crippled by a fall from a wagon and was confined to bed for the rest of his life. As a result, he had to sell off books and equipment to provide for his family. He died on 16 March 1670 in Amsterdam.
Жұмыс
Глаубер шарап өндірісінің химиясы бойынша зерттеулер жүргізді және лицензиялық жақсартулар арқылы коммерциялық табысқа жетті. Ол сонымен қатар дәріханашы болған, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етіп, кедейлерге тегін медициналық көмек көрсеткен. Ол бейорганикалық химияға қосқан үлесімен және өз ашылымдарының нәтижесінде химиялық өндірістен түскен табысқа сүйене отырып өмір сүре білгендігімен танымал болды, осылайша ол өнеркәсіптік химик болды. Химиялық процестер мен жабдықтарды (әсіресе пештер мен дистилляциялық құрылғыларды) жетілдіру оны алғашқы химия инженерлерінің бірі етеді. Химиялық бақ (немесе кремний бақ) алғаш рет Глаубер байқап, 1646 жылы сипаттады. Оның бастапқы түрінде химиялық баққа темір хлориді (FeCl2) кристалдарын калий силикатының (K2SiO3, су шынысы) ерітіндісіне енгізу кірді. Ол антимон трихлоридін, мырыш трихлоридін, қалайы тетрахлоридін және мырыш хлоридін синтездеп, оқшаулаған алғашқы адам болды. Одан өзге, ол шамамен 40 кітап жазды. Олардың ішіндегі ең көрнектісі – "Dess Teutschlands Wohlfahrt" ("Германияның гүлденуі") атты еңбегі, онда ол Германияның отыз жылдық соғыстан кейінгі экономикалық жаңғыруының құралы ретінде химия өнеркәсібін ұсынды.
Glauber conducted studies on the chemistry of wine production and had commercial success through licensing improvements. He was also an apothecary, supplying medicines and known for providing free medical treatment to the poor. He is known for his contributions to inorganic chemistry and the fact that he was able to live from the proceeds of chemical production based upon his discoveries and was thus an industrial chemist. His improvements to chemical processes and equipment (notably furnaces and distillation devices) make him an early chemical engineer. The chemical garden (or silica garden) was first observed by Glauber and described by him in 1646. In its original form, the chemical garden involved the introduction of ferrous chloride (FeCl2) crystals into a solution of potassium silicate (K2SiO3, water glass). He was the first to synthesize and isolate antimony trichloride, arsenic trichloride, tin tetrachloride and zinc chloride. In addition, he wrote about 40 books. A visionary one is Dess Teutschlands Wohlfahrt (Germany's Prosperity), in which he proposed the chemical industries as a means for Germany's economic recovery after the Thirty Years War.